II SAB/Kr 195/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi B. M. i K. M. na bezczynność "T" S.A. w K. I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania "T" S.A. w K. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku skarżących z dnia 9 kwietnia 2013 r.; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżących B. M. i K. M. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. B.M. i K.M. w piśmie z 9 kwietnia 2013 r. wezwali [....] S.A. z siedzibą w K. do zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na rzecz Przedsiębiorstwa dotyczącej posadowionych urządzeń do przesyłu energii elektrycznej na działkach nr nr [....] obręb K. gmina M. stanowiących ich własność. Ponadto zwrócili się o wypłatę stosownego wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego, bezumownego korzystania z ww. nieruchomości oraz - w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 "a" tired pierwszy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 112, póz. 1198 ze zm.) zażądali udostępnienia wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na nieruchomości, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami. W odpowiedzi, w piśmie z [....] 2013 r. [....] S.A. z siedzibą w K. poinformował, że jakie urządzenia posadowione są na nieruchomości wnioskodawców oraz wskazał, że fakt zabudowania trwałych i widocznych urządzeń oraz ich użytkowanie przez tak długi okres czasu (od 1969 r. i od 1986 r.) oznacza, że [....] S.A. Oddział w K. nabył również służebność gruntową. Ponadto, warunkiem udostępnienia kompletnej dokumentacji jest jej posiadanie stąd należy zwrócić się w tej sprawie do właściwych archiwów. W piśmie z 19 lipca 2013 r. B.M.i K.M. ponownie wezwali spółkę do udostępnienia w terminie 14 dni informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy urządzeń infrastruktury przesyłowej na działce, będącej jego własnością w szczególności przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy tych urządzeń na w/w działce oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów zdawczo - odbiorczych, protokołów zdawczo - odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej np. Urzędy Wojewódzkie, Burmistrzów Miast, Wojewódzkich Zarządów Rozbudowy Miast i Osiedli itp. ustalające miejsce i i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami itp.). W piśmie z 1 sierpnia 2013 r. [....] S.A. z siedzibą w K. wezwał o sprecyzowanie jakie dokumenty są przedmiotem wniosku, gdyż jego obecna treść jest sformułowana w sposób zbyt ogólny, co uniemożliwia spółce zajęcie stanowiska. Do chwili wskazania przedmiotowych dokumentów (nazwy organu, daty wydania dokumentu, ew. wskazania poprzedników prawnych wnioskodawców będących właścicielami nieruchomości w chwili budowy urządzeń energetycznych oraz ówczesnego oznaczenia nieruchomości) nie jest możliwe stwierdzenie, czy spółka posiada te dokumenty. W piśmie z [....] r. wnioskodawcy wystosowali kolejne żądanie o tożsamej treści jak w piśmie z 19 lipca 2013 r. W piśmie z 12 września 2013 r. spółka potrzymała swoje stanowisko w sprawie. W dniu 6 czerwca 2014 r. B.M. i K.M. wnieśli, za pośrednictwem [....] S.A. w K. , do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność tego organu w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z 9 kwietnia 2013 r. Skarżący domagali się stwierdzenia bezczynności spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym 2 samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". Z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Skarżący wskazali również, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę [....] S.A. Oddział w K. wniósł o umorzenie postępowania, ze względu na fakt, że stan bezczynności został wyeliminowany poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej oraz odstąpienie od obciążania spółki kosztami postępowania. Spółka podała, że w piśmie z 17 czerwca 2014 r. udostępniła odszukane kserokopie dokumentacji techniczno-prawnej, o które prawdopodobnie wnioskowali skarżący, wskazując, że ponieważ przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie definiują zakresu pojęcia "dokumentacji techniczno-prawnej" związanej z budową, posadowieniem, przebudową remontem i eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych, wskazanie przez skarżących konkretnych dokumentów objętych żądaniem pozwoliłoby na ustalenie tego zakresu i ułatwiło ich poszukiwania w zasobach spółki (zwłaszcza jeżeli linie pochodzą sprzed kilkudziesięciu lat i bardzo często zmieniają się właściciele lub numeracja gruntów na których są posadowione). Dokumentacja w zależności od obszaru posadowienia urządzeń i dostępności dokumentów jest różna. Stąd spółka kilkakrotnie zwracała się o doprecyzowanie wniosku poprzez chociażby wskazanie właścicieli nieruchomości w chwili budowy urządzeń oraz ówczesnej numeracji działek wchodzących w jej skład, natomiast skarżący nadal podtrzymywali iż żądają "wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów", podając jedynie przykładowe wyliczenie potencjalnie mogących wystąpić dokumentów w tego rodzaju dokumentacji, pozostawiając katalog żądanych dokumentów katalogiem otwartym. Zachowanie spółki, polegające na żądaniu doprecyzowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej miało na celu dążenie do kompleksowego i precyzyjnego załatwienia sprawy, co znajduje m.in. usprawiedliwienie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2013 r. (sygn. akt l OSK 791/13) w którym Sąd wskazał, iż "nie każdy dokument znajdujący się w posiadaniu podmiotu 3 zobowiązanego może posiadać walor informacji publicznej, dlatego koniecznym może być wezwanie wnioskodawcy do uściślenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej", a także w uzasadnieniu wyroku z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt l OSK 8/11, w którym Sąd stwierdził, że "ustawa z 2007 r. o dostępie do informacji publicznej nie jest i nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji". Jednocześnie, zdaniem spółki, nie sposób twierdzić, że nie udostępniła żadnych informacji publicznych, bowiem w prowadzonej korespondencji informowała skarżących o tym jakie urządzenia posadowione są na wskazanej we wniosku nieruchomości i o związanych z tym okolicznościach (żadne pismo nie pozostało bez odpowiedzi), nie przekazując jedynie dokumentów, o których doprecyzowanie się zwracano i których odszukanie, bądź ustalenie, że spółka ich nie posiada, ułatwiłoby podanie doszczegółowienia. Skarżący w piśmie z 7 lipca 2014 r. skarżący, ustosunkowując się do treści odpowiedzi na skargę, podkreślili, że informacja publiczna została udzielona dopiero na skutek wniesienia przez nich skargi na bezczynność spółki do sądu, a podmiot pozostawał w stanie bezczynności przez okres ponad roku. Z ostrożności procesowej, w przypadku umorzenia postępowania wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu opłaty od pełnomocnictwa na rzecz każdego ze skarżących, ze względu na fakt, że zachowanie spółki można uznać za celowe wprowadzenie w błąd poprzez brak jednoznacznej i konkretnej odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie orzekania m. in. w sprawach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p:s. a., przy czym zgodnie z treścią art. 149 ustawy sąd uwzględniając taką skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia albo obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie stwierdza czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi był wniosek B.M. i K.M. z 9 kwietnia 2013 r. którzy będąc właścicielami nieruchomości oznaczonych jako działki nr nr [....] obręb K. gmina M. wezwali [....] S.A. z siedzibą w K. w oparciu o przepisy art. 4 ust. 1 pkt 5 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 "a" ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 112, póz. 1198 ze zm.) o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na nieruchomości, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami. Dodatkowo wniosek ten został doprecyzowany pismem B.M. i K.M. z 19 lipca 2013 r. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm. - dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast stosownie do art. 161 § 1 P.p.s.a. ustawy sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-2 tego przepisu lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe - pkt 3. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, jeżeli po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji bądź też dokonania czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu, czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym (vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt l OPS 6/08 ). Przedstawione wyżej sposoby rozstrzygnięć w sprawie ze 5 skargi na bezczynność są uwarunkowane specyfiką postępowania z tej skargi, w którym - odmiennie niż w postępowaniu ze skargi na działanie organu - sąd uwzględnia stan faktyczny z daty wyrokowania. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezczynność organu, albowiem udzielił on żądanej informacji - co prawda po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego w treści art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a także już po dacie wniesienia skargi do WSA, ale przed dniem wyrokowania przez sąd. Istotnym jest natomiast, iż zwłoka organu w udzieleniu odpowiedzi miała charakter rażącego naruszenia prawa gdyż jak wynika z akt sprawy wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do Spółki w dniu 9 kwietnia 2013 r. , przedmiotowa skarga została złożona za pośrednictwem organu w dniu 6 czerwca 2014 r. , natomiast informacji publicznej udzielono pismem z 17 czerwca 2014 r. Powyższe oznacza zatem, że w dacie wyrokowania przez sąd nie miała już miejsca bezczynność organu dotycząca niezałatwienia wniosku skarżących z 9 kwietnia 2013 r. , ponieważ udzielono na niego odpowiedzi. W ten sposób została wyeliminowana bezczynność organu (a tym samym przedmiot skargi na bezczynność), a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. W tym miejscu wskazać trzeba, że zakres przedmiotowy kognicji sądu w postępowaniu ze skargi na bezczynność jest ograniczony. Sąd nie obejmuje kontrolą merytorycznej zawartości udzielonej informacji publicznej, a jedynie władny jest oceniać, czy pokrywają się zakresy przedmiotowe wniosku i odpowiedzi organu. Taka zbieżność w sprawie niniejszej niewątpliwie ma miejsce, albowiem informacja przekazana skarżącym zawiera odpowiedź na kwestie podniesione w treści wniosku z 9 kwietnia 2013 r. Zauważyć należy, że skarżący wnioskowali o udostępnienie wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na wskazanych we wniosku nieruchomościach, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami, dodatkowo precyzując w piśmie z 19 lipca 2013 r., że wnoszą o : przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy urządzeń infrastruktury przesyłowej na działkach będących ich własnością, w szczególności przedłożenia wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy tych urządzeń na w/w działce oraz innych dokumentów techniczno-prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania do eksploatacji, protokołów 6 zdawczo - odbiorczych, protokołów zdawczo - odbiorczych środków trwałych przekazania na rzecz ówczesnego państwowego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej np. Urzędy Wojewódzkie, Burmistrzów Miast, Wojewódzkich Zarządów Rozbudowy Miast i Osiedli itp. ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych, planów z mapkami itp.). W tym miejscu należy dodać, że mimo tak uzupełnionego i jednoznacznego w ocenie Sądu wniosku [....] S.A. w K. kolejnym pismem z 1 sierpnia 2013 r. wzywał skarżących o sprecyzowanie wniosku, informując, iż jest on zbyt ogólny i dopiero w piśmie z 17 czerwca 2014 r. , a więc po upływie 14 miesięcy skierowanym do pełnomocnika skarżących - [....] S.A. w K. udostępnił kserokopię dokumentów , którymi dysponował. Z powyższego pisma jak i przedłożonych do akt dokumentów jednoznacznie wynika, że organ nadesłał wnioskowane przez skarżących dokumenty będące w jego posiadaniu, a dotyczące budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność miała cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie prawa można uznać, w ocenie Sądu, długotrwałość prowadzenia postępowania, oraz domaganie się w sposób nieuzasadniony dodatkowego sprecyzowania żądanych dokumentów. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 149, art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , póz. 270 ze zm). orzekł jak w punkcie l i II sentencji O kosztach orzeczono w punkcie III sentencji na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.