II SAB/Kr 195/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-02-24

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego, brak możliwości zarobkowych oraz korzystanie z pomocy opieki społecznej uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego, brak możliwości zarobkowych oraz korzystanie z pomocy opieki społecznej uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, co skutkuje zwolnieniem skarżącego od kosztów sądowych i ustanowieniem dla niego adwokata z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób w trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, nie posiada nieruchomości ani oszczędności, korzysta z pomocy opieki społecznej i mieszka w lokalu zastępczym. Do wniosku dołączono decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej potwierdzającą jego sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
I) zwolniono S. M. od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla S. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi S. M. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I) zwolnić S. M. od kosztów sądowych II) ustanowić dla S. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] II SAB/Kr 195/16 UZASADNIENIE Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowe w [...]. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. Nie jest właścicielem żadnych nieruchomości, nie posiada oszczędności. Korzysta z pomocy opieki społecznej. Mieszka w lokalu zastępczym wskazanym przez Gminę [...]. W dołączonej do akt sprawy kserokopii decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 10 października 2016 r. ( k.19) opisana został sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego, potwierdzające informacje zawarte przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego, brak możliwości zarobkowych, korzystanie z pomocy opieki społecznej uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło