II SAB/Kr 196/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S.K. na przewlekłość postępowania Wojewody skargę oddala Wojewoda [....] postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2005 r. przekazał według właściwości do rozpoznania Wojewodzie [....] wniosek S.K. o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego którego właścicielem był K.K. , ostatnio zamieszkały w T. W piśmie z dnia 13 września 2005 r., znak [....] , Wojewoda [....] działając na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r., nr 6, poz. 39 ze zm.) oraz art. 64 § 2 k.p.a. wezwał S.K. do uzupełnienia braków tego wniosku z terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W piśmie z dnia 23 lutego 2007 r. S.K. zwrócił się do [....] Urzędu Wojewódzkiego o wydanie "uwierzytelnionego odpisu dokumentu Nr [....] dla rzeczoznawcy majątkowego celem dokonania wyceny mienia zabużańskiego". W piśmie z dnia 21 marca 2007 r. znak: [....] [....] Wojewoda [....] w odpowiedzi na ww. pismo poinformował, że w aktach sprawy znajduje się kilka dokumentów o nr [....] sporządzonych przez [....] Urząd Wojewódzki, stąd konieczne jest sprecyzowanie o jaki dokument chodzi. Jednocześnie organ poinformował S.K. o treści art. 7 ust. 1 ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r., Nr 169, poz. 1418 zm.) i wskazał, że na obecnym etapie postępowania nie ma potrzeby przedkładania operatu szacunkowego. W tym samym piśmie organ wezwał ponownie S.K. do uzupełnienia brakujących dokumentów w terminie 6 miesięcy od daty otrzymania wezwania. S.K. otrzymał ww. wezwanie w dniu 28 marca 2007 r. W dniu 4 kwietnia 2007 r. S.K. ponownie zwrócił się o przesłanie dokumentu potrzebnego rzeczoznawcy do sporządzenia operatu szacunkowego. Przedłożył jednocześnie posiadane dokumenty. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 22 maja 2007 r., znak: [....] organ poinformował wnioskodawcę, że postanowienie o spełnieniu wymogów określonych w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 nie może być wydane na obecnym etapie postępowania i wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów określonych w art. 6 ustawy. W dniu 4 czerwca 2007 r. S.K. przedłożył następny plik dokumentów. W piśmie z dnia 27 czerwca 2007 r., znak: [....] Wojewoda [....] poinformował, że w dalszym ciągu brakuje określonych dokumentów i wezwał wnioskodawcę o ich przedłożenie. W dniu 27 sierpnia 2007 r. do organu wpłynęły kolejne dokumenty do sprawy. Pismem z dnia 1 października 2007 r. [....] Wojewoda [....] ponownie wezwał S.K. do przedłożenia w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia pisma brakujących dokumentów. W dniu 3 grudnia 2007 r. S.K. przedłożył kolejne dokumenty. W piśmie z dnia 10 grudnia 2007 r. organ poinformował, że dokumenty te w dalszym ciągu nie spełniają wymogów ustawowych, wskazując, że przedłożone oświadczenia świadków nie zostały złożone przed odpowiednim organem pod rygorem odpowiedzialności karnej, jak również nie wynika z nich, czy K.K. był właścicielem budynku przy ul. [....] w B., czy też budynek ten jedynie posiadał. Oświadczenia świadków w żądanej formie wpłynęły do organu w dniu 31 grudnia 2007 r. W dniu 12 marca 2008 r. S.K. przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 1 lutego 2008 r. o stwierdzeniu nabycia przez niego spadku po zmarłym K.K. . Postanowieniem Wojewody [....] , znak [....] , wydanym 17 czerwca 2008 r. w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stwierdzono spełnienie wymogów o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy i wezwano S.K. do wskazania formy realizacji prawa do rekompensaty i dołączenia do wniosku operatu szacunkowego, w którym zostanie określona wartość nieruchomości pozostawionej przez K.K. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości B. , woj. [....] . Pismem z dnia 26 lipca 2008 r. organ zwrócił się do szeregu organów administracji publicznej w celu sprawdzenia dotychczasowej realizacji prawa do rekompensaty. W piśmie z dnia 25 września 2008 r. S.K. poinformował o częściowej realizacji prawa do rekompensaty i zwrócił się o zmianę postanowienia z dnia 17 czerwca 2008 r. W celu weryfikacji powyższej informacji Wojewoda [....] pismami z dnia: 2 października 2008 r., 20 października 2008 r., 21 października 2008 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w P. , Urzędu Miasta T. , Starosty Powiatu Z. Burmistrza Z. Następnie pismem z dnia 21 października 2008 r. wezwał S.K. do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składnie fałszywych zeznań o szczegółowe informacje dotyczące nieruchomości nabytych w rakach rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP. Do dnia 8 grudnia 2008 r. do organu napływały odpowiedzi i żądane dokumenty od wezwanych organów administracji publicznej. W związku z ustaleniem, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła częściowa realizacja, Wojewoda [....] postanowieniem uzupełniającym z dnia 2 lutego 2009 r., znak [....] , wezwał wnioskodawcę do dołączenia do wniosku operatu szacunkowego określającego wartość nabytego przez K.,K. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w T. - w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty. W dniu 11 maja 2009 r. organowi został przedłożony operat szacunkowy datowany na 30 kwietnia 2009 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M.S. , w którym określona została wartość nieruchomości położonej w T. - oddanej w użytkowanie wieczyste w ramach realizacji prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego. Natomiast operat szacunkowy sporządzony dnia 30 kwietnia 2009 r. przez rzeczoznawcę majątkowego M.S. , który określał wartość nieruchomości pozostawionych w miejscowości B. , powiat [....] , woj. [....], poza obecnymi granicami państwa polskiego, wpłynął do [....] Urzędu Wojewódzkiego w dniu 26 maja 2009 r. W dniu 5 października 2009 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Wojewody [....] z prośbą o przesłuchanie K.K. na okoliczność dotychczasowego stanu realizacji prawa do rekompensaty. Zawiadomieniem z tego samego dnia organ poinformował wnioskodawcę, że sprawa nie może zostać zakończona z uwagi na konieczność zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie, co wiąże się m. in. ze złożeniem wyjaśnień przez wnioskodawcę. Jednocześnie wskazano nowy termin załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2010 r. W dniu 11 grudnia 2009 r. do organu wpłynęły oświadczenia złożone przez S.K. w [....] Urzędzie Wojewódzkim. Pismami z dnia 1 marca 2010 r. organ zwrócił się do organów administracji publicznej z prośbą o ustalenie, czy K.K. lub jego następca S.K. otrzymali inne nieruchomości od Skarbu Państwa jako ekwiwalent za mienie pozostawione za obecnymi granicami RP. W piśmie z dnia 23 marca 2010 r. kierowanym do organu S.K. poinformował, że w 1956 r. tytułem rekompensaty mienia pozostawionego w [....] K.K. otrzymał działkę budowalną w [....] . Zawiadomieniem z dnia 29 marca 2010 r. Wojewoda [....] poinformował wnioskodawcę, że sprawa nie może został zakończona ze względu na konieczność zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w postaci sprawdzenia stanu realizacji prawa do rekompensaty przez właściciela mienia i jego następcę prawnego oraz poświadczenia faktu repatriacji oraz zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP przez K.K. . Jedocześnie ustalono nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 kwietnia 2010 r. Pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r. organ wezwał wnioskodawcę do przedłożenia uwierzytelnionych dokumentów w oparciu o które K.K. zrealizował prawo do rekompensaty. Równocześnie do dnia 10 maja 2010 r. do Wojewody [....] wpływały odpowiedzi z organów. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 1 kwietnia 2010 r. S.K. przedłożył ponownie operat szacunkowy dotyczący wyceny działki nr [....] położonej w T. , wskazując jednocześnie, że nie posiada innych dokumentów. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 30 kwietnia 2010 r. Wojewoda [....] wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 28 maja 2010 r., podając te same przyczyny co w poprzednim zawiadomieniu. Zawiadomieniem z dnia 8 czerwca 2010 r. Wojewoda [....] wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 9 lipca 2010 r. Jako uzasadnienie tego stanu rzeczy wskazano konieczność przeanalizowania przedłożonych do akt operatów szacunkowych dot. przedmiotowej nieruchomości oraz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. W dniu 5 lipca 2010 r. do organu wpłynęły dokumenty archiwalne z Archiwum Państwowego w P. Zawiadomieniem z dnia 9 lipca 2010 r. Wojewoda [....] wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 lipca 2010 r. Jako uzasadnienie tego stanu rzeczy wskazano konieczność przeanalizowania przedłożonych do akt operatów szacunkowych dot. przedmiotowej nieruchomości oraz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. W piśmie z dnia 16 lipca 2010 r. skierowanym do rzeczoznawcy majątkowego organ zawarł uwagi co do przedłożonego operatu dotyczącej nieruchomości położone w T. i wezwał do uzupełnienia wyceny o ocenę wielkości wpływu cech rynkowych na zróżnicowanie cen transakcyjnych, ustalenie zakresu skali ocen dla każdej z przyjętych do wyceny cech rynkowych, opis i charakterystykę nieruchomości najbardziej podobnych do nieruchomości wycenianej i przeprowadzenie porównania nieruchomości wycenianej z wybranymi do porównań. Organ zarzucił również, że z przedłożonego operatu dotyczącego nieruchomości pozostawionej poza granicami kraju nie wynika jaką rzeczoznawca posłużył się metodą oraz podejściem. Zawiadomieniem z dnia 2 sierpnia 2010 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 24 września 2010 r., wskazując że przedmiotowa sprawa nie może zostać zakończona w terminie z uwagi na konieczność ustosunkowania się rzeczoznawcy majątkowego do wątpliwości związanych z przedłożonymi operatami szacunkowymi. W dniu 18 sierpnia 2010 r. do organu wpłynęło uzupełnienie operatu szacunkowego nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczystej położonej w miejscowości T. Ponadto rzeczoznawca ustosunkował się do uwag organu w zakresie operatu szacunkowego nieruchomości pozostawionej poza granicami państwa. Zawiadomieniem z dnia 7 października 2010 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 30 listopada 2010 r., wskazując że przedmiotowa sprawa nie może zostać zakończona ze względu na konieczność ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości. W piśmie z dnia 7 października 2010 r. Wojewoda [....] ponownie skierował do rzeczoznawcy majątkowego uwagi w zakresie prawidłowości wyceny nieruchomości położonej w miejscowości [....] , podając jednocześnie, że przyjmuje operat dotyczący nieruchomości położonej w T. Do ww. uwag rzeczoznawca majątkowy ustosunkował się w piśmie które wpłynęło do organu w dniu 15 listopada 2010 r. Zawiadomieniem z dnia 30 listopada 2010 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 10 lutego 2011 r., wskazując że przedmiotowa sprawa nie może zostać zakończona w ze względu na konieczność ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości. W piśmie z dnia 13 grudnia 2010 r. organ zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury Departament Gospodarki Nieruchomościami, Komisja Odpowiedzialności Zawodowej z prośbą o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego z dnia 30 kwietnia 2009 roku przez rzeczoznawcę majątkowego M.S. określającego wartość nieruchomości pozostawionej przez K.K. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [....] , powiat [....] , woj. [....] , w świetle art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. Minister Infrastruktury zawiadomił, iż wobec rzeczoznawcy majątkowego M.S. zostało wszczęte z urzędu postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej na skutek skargi z dnia 13 grudnia 2010 r. oraz przekazane Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zawiadomieniem z dnia 15 lutego 2011 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2011 r. , wskazując że przedmiotowa sprawa nie może zostać zakończona ze względu na konieczność ustalenia wartości przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r. Wojewoda [....] zawiesił przedmiotowe postępowanie administracyjne w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W dniu 19 maja 2011 r. S.K. wniósł zażalenie do Ministra Skarbu Państwa "w sprawie realizacji (...) za mienie pozostawione przez jego ojca .K.K. w B.". W piśmie z dnia 8 czerwca 2011 r. organ wezwał K.K. do sprecyzowania charakteru prawnego ww. pisma. Pismem przewodnim z dnia 20 czerwca 2011 r. Wojewoda [....] przekazał akta sprawy wraz zażaleniem do Ministra Skarbu Państwa wskazując, że z pisma wnioskodawcy z dnia 15 czerwca 2011 r. (nie ma go w aktach sprawy) wynika, że zażalenie dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r., Minister Skarbu Państwa uznał zażalenie S.K. za złożone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i orzekł o jego bezzasadności. Pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. (data wpływu 2 września 2011 r.) S.K. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Pismem z dnia 28 października 2011 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o informację o biegu postępowania wyjaśniającego dotyczącego M.S. Pismem z dnia 30 grudnia 2011 r. (data wpływu 12 stycznia 2012 r.) uzyskano odpowiedź, iż postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie jest zakończone i że przystąpiono do wydania decyzji w sprawie. W dniu 6 lutego 2012 r. do organu wpłynęło pismo S.K. zatytułowane zażalenie w którym wskazał, że postępowanie w sprawie toczy się przez kilka lat. Wojewoda [....] w piśmie z dnia 12 marca 2012 r. udzielił mu odpowiedzi na ww. pismo. W piśmie dnia 22 marca 2012 r. S.K. wniósł do organu wyższego stopnia skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2012 r. (data wpływu 12 kwietnia 2012 r.) Ministerstwo Skarbu Państwa zwróciło się do organu o wyjaśnienie przyczyn braku rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i o przekazanie akt sprawy. Pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Wojewoda [....] przedstawił stan przedmiotowej sprawy i przekazał akta Ministerstwu Skarbu Państwa. Jednocześnie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Wojewoda [....] odmówił podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania. Postanowienie to nie zostało zaskarżone. Pismem z dnia 11 maja 2012 r. Ministerstwo Skarbu Państwa w związku z zażaleniem wnioskodawcy wyjaśniło, że sprawa bezczynności Wojewody [....] została rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. W związku z faktem, że postępowanie to pozostaje nadal zawieszone, w razie kwestionowania terminowości rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji przysługuje S.K. prawo zaskarżenia bezczynności Wojewody [....] do sądu administracyjnego. Pismem z dnia 28 maja 2012 r. Wojewoda [....] zwrócił się z ponowną prośbą do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o poinformowanie o dalszym biegu sprawy. W dniu 28 czerwca 2012 r. udzielono odpowiedzi, iż przedmiotowe postępowanie nie zostało dotychczas zakończone, przygotowywana jest decyzja i przewiduje się jej wydanie do dnia 31 lipca 2012 r. i że Wojewoda [....] zostanie niezwłocznie poinformowany o podjętym rozstrzygnięciu. Pismem z dnia 21 czerwca 2012 r. adresowanym do Ministerstwa Skarbu Państwa wnioskodawca zwrócił się z "prośbą o ostateczne załatwienie sprawy". Pismem z dnia 27 czerwca 2012 przekazano ww. pismo do [....] Urzędu Wojewódzkiego. Pismem z dnia 18 lipca 2012 r. Wojewoda [....] udzielił odpowiedzi na ww. pismo S.K. . W dniu 16 sierpnia 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformował Wojewodę [....] , że rzeczoznawca majątkowy M.S. , po przeprowadzeniu postępowania przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, został ukarany na mocy decyzji z dnia 10 sierpnia 2012 r., znak [....] karą dyscyplinarną w postaci upomnienia. Dnia 17 października 2012 r. organ zwrócił się do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o przesłanie uzasadnienia do decyzji o ukaraniu M.S. karą dyscyplinarną w postaci upomnienia. W dniu 8 listopada 2012 r. została sporządzona notatka służbowa z wykonanej rozmowy pracownika organu do ministerstwa, w wyniku której ustalono, że pismo z dnia 17 października 2012 r. wpłynęło w dniu 23 października i odpowiedź zostanie udzielona w terminie 1 miesiąca od daty wpływu. W dniu 5 listopada 2012 r. S.K. wniósł za pośrednictwem Wojewody [....] skargę w której zwrócił się o "rozpatrzenie sprawy tj. wstrzymania należnej mu rekompensaty za mienie zabużańskie". Wskazał, że postępowanie trwa już 8 lat, a on ma już 83 lat i nie ponosi winy za działania swojego rzeczoznawcy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o oddalenie skargi. Organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że postępowanie pozostaje nadal zawieszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, w których organ winien wydać decyzję, zaskarżalne postanowienie lub podjąć określoną czynność lub akt. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Rozstrzygając zatem co do takiej skargi sąd uwzględniać musi stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Jest oczywiste, że zobowiązanie organu do wykonania określonego zadania jest dopuszczalne wtedy, kiedy zadanie to nie zostało jeszcze zrealizowane. Nie jest możliwe uwzględnienie skargi przez sformułowanie wobec organu stosownego nakazu w sytuacji, kiedy w dacie orzekania przez Sąd organ wydał akt lub podjął czynność. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwala się pogląd, wedle którego wydanie decyzji po wniesieniu skargi do sądu na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stanowi podstawę do umorzenia postępowania, ale tylko w zakresie nakazania organowi wydania aktu. Okoliczność ta nie czyni natomiast bezprzedmiotowym postępowania sądowego w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Poglądu tego nie da się jednak odnieść do sytuacji, w której już w dacie wniesienia skargi w sprawie nie istniał stan dający się zakwalifikować jako bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania. Jeśli przed wniesieniem skargi do sądu organ podjął akt lub czynność, to choćby poprzedzone były one przewlekłym postępowaniem, skargi uwzględnić nie można. Ustawa ppsa nie wyposaża sądów administracyjnych w uprawnienia do badania przebiegu zakończonych postępowań administracyjnych i stwierdzania, czy organy dopuściły się w nich bezczynności lub przewlekłości. Innymi słowy uwzględnienie, choćby częściowe skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, jest możliwe tylko wtedy, kiedy w dacie wniesienia skargi postępowanie to się toczyło. Postanowienie o zawieszeniu nie kończy co prawda postępowania administracyjnego, ale jest aktem uzasadniającym wstrzymanie się organu od merytorycznego załatwienia sprawy. Stan zawieszenia postępowania istniejący w dacie wniesienia skargi również uniemożliwia uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd w postępowaniu wszczętym taką skargą nie bada zasadności postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, to bowiem podlegać może kontroli w innym trybie. Stronie postępowania przysługują środki zmierzające do podjęcia postępowania. Skarżący zresztą w rozpatrywanej sprawie podjął próbę wykorzystania takiego środka (złożył wniosek o podjęcie postępowania), lecz niekonsekwentnie nie zaskarżył negatywnego dla siebie rozstrzygnięcia (o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania). Skoro więc postępowanie administracyjne w sprawie zostało zawieszone przed wniesieniem skargi, to bez względu na przyczyny jego długotrwałości, skarga podlega, na podstawie art. 151 ppsa, oddaleniu.