II SAB/Kr 20/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. M.B. zawarła wniosek o zwolnienie od konieczności ponoszenia wszelkich kosztów i opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 lutego 2010 roku, skarżącej został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu [....] 2010 roku skarżąca złożyła w tut. sądzie wypełniony formularz wniosku. Z danych w nim zawartych wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi [....] zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę (umowa zawarta do dnia 31 marca 2010 roku). W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom oraz nieruchomość wielkości 17 arów we współwłasności z T.S. i J.S . Skarżąca nie deklaruje posiadania oszczędności, jak również przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jej najniższe wynagrodzenie nie pozwala na poniesienie opłaty od skargi. Z uzyskiwanych dochodów skarżąca opłaca energię elektryczną w wysokości 106 zł, wodę w kwocie około 70 zł. Na dojazdy do pracy skarżąca wydaje miesięcznie 150 zł, na konieczne leczenie 40 zł, na środki czystości około 50 zł, zaś reszta dochodów przeznaczana jest na zakup żywności. Skarżąca ponosi także koszty opału na zimę, a cena tony węgla wynosi 700 zł. Obecnie wnioskodawczyni poniosła dodatkowe wydatki w kwocie około 140 zł na naprawę rur w łazience, które popękały od mrozu. Skarżąca spłaca pożyczkę zaciągniętą w kwocie [....] . zł. Jest obciążona kosztami egzekucji komorniczej do sygn. akt KM 1810/08 w kwocie [....] zł oraz kosztami egzekucji za bezprawne pozostawienie szamba na działce [....] w S. w kwocie około [....] . zł. Wynagrodzenie pełnomocnika za napisanie skargi do NSA zostało opłacone przez syna skarżącej. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a więc możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Uzyskiwane w miesiącu dochody w kwocie [....] zł wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. W okresie zimowym wnioskodawczyni ma zwiększone wydatki na zakup opału. Dochody skarżącej nie są stabilne, umowa o pracę zawarta jest bowiem do 31 marca 2010 roku. Skarżąca spłaca zaciągnięte długi raz ponosi koszty egzekucji komorniczej. Nie posiada przy tym żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych, które mogłaby spieniężyć na pokrycie kosztów sądowych. W obecnej sytuacji majątkowej skarżąca nie jest zatem w stanie pokryć kosztów sądowych we własnym zakresie bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. W powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).