II SAB/Kr 200/25

4 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Piotr Fronc SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku skarżącej z dnia 23 czerwca 2025 r. II. II. stwierdza, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. na rzecz M. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SAB/Kr 200/25 UZASADNIENIE 23 czerwca 2025 r. M. W. wniosła do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o udostępnienie informacji publicznej o wypłatach świadczeń społecznych w latach 2020-2025 dla budynków (1. przy ul. [...]; 2. bez numeru bezpośrednio za adresem ul. [...] – obecnie prowadzona działalność wulkanizacyjna; 3. bez numeru obok budynku przy ul. [...] – po prawej jego stronie, patrząc od ulicy; używany jako budynek mieszkalny lub użytkowy do celów biurowej działalności firmy [...]), tj.: 1) Czy dla któregokolwiek z adresów przyznano dodatek węglowy, jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka (tzw. becikowe), zasiłek rodzinny, dodatki do zasiłku, inne świadczenia rodzinne? 2) W jakim okresie były wypłacane? 3) Ilu członków gospodarstwo domowego wykazano we wnioskach (bez danych osobowych)? 4) Jakie dokumenty były podstawą ustalenia prawa do świadczeń? 7 lipca 2025 r. podmiot obowiązany – powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy – wskazał, że działając w interesie ochrony osób fizycznych nie jest uprawniony do przekazywania żądanych danych. 8 lipca 2025 r. wnioskodawczyni podniosła, że adres nie pozwala jednoznacznie zidentyfikować osoby fizycznej, a celem jej wniosku było ustalenie, czy określone adresy (nie osoby) korzystały ze środków publicznych. 22 lipca 2025 r. podmiot obowiązany "podtrzymał decyzję" i poinformował, że kolejne wnioski/ponaglenia/wezwania będą traktowane jako ponowienie bezzasadnej skargi (art. 239 kpa). Umotywował to tym, że: 1) wskazane adresy lokali nie należą do organów władzy publicznej i nie są wykorzystywane do realizacji zadań publicznych; 2) informacją publiczną są informacje ogólne/statystyczne, a nie szczegółowe o tym, czy pod konkretnym adresem mieszkają osoby, którym przyznano pomoc społeczną; 3) obowiązuje go tajemnica ustawowa (art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). 11 września 2025 r. wnioskodawczyni wywiodła skargę na bezczynność, w której wniosła o: 1) zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku przez wydanie decyzji; 2) stwierdzenie bezczynności z naruszeniem prawa; 3) wymierzenie grzywny i 4) zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła, że odpowiedzi należało udzielić do 7 lipca 2025 r., a udzielono jej dopiero 23 lipca 2025 r. i to w formie zwykłego pisma zamiast decyzji. Decyzją z 22 września 2025 r., znak: GOPS.0143.16.2025, wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy, podmiot obowiązany odmówił udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę podmiot obowiązany wniósł o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, albowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "udip"). Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto zgodnie z § 2, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może również orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.) Dla dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej zwanej u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2) lub w tym terminie wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też poinformować wnioskodawcę, że informacji takiej nie posiada, względnie - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej lub że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 udip). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 udip). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 udip). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 udip). W myśl natomiast art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Wniosek z dnia 23 czerwca 2025 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczył udostępnienia informacji na temat świadczeń z pomocy społecznej wypłaconych osobom zamieszkałym w B. , w budynkach wskazanych we wniosku, w latach 2020 – 2025. Sąd zwraca uwagę, że błędne jest stanowisko skarżącej jakoby "adresy, nie osoby, korzystały ze środków publicznych". Świadczenia z pomocy społecznej wypłacane są osobom fizycznym, nie "adresom". Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz z załączonych do akt sprawy kopii dokumentów, w dniu 22 września 2025 r., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydał decyzję znak GOPS.0143.16.2025 o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wobec zatem załatwienia wniosku strony skarżącej poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by orzekać o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. I wyroku. W pkt. II wyroku Sąd orzekł, że organ pozostawał w bezczynności jednak bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. W niniejszej sprawie Sąd okoliczności takich nie dostrzega, ostatecznie wniosek skarżącej po wniesieniu skargi został załatwiony zgodnie z obowiązującymi przepisami, a wydana decyzja została poprzedzona obszernymi wyjaśnieniami – tożsamymi z uzasadnieniem decyzji. W pkt. III wyroku Sad oddalił skargę w zakresie wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zastosowania ww. środków, które mają charakter fakultatywny. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. Rozważając zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. w konkretnej sprawie, sąd administracyjny powinien uwzględnić funkcje, jakie one pełnią. W przypadku grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., główną funkcją jej wymierzenia jest niewątpliwie dyscyplinowanie organów, grzywnie przypisuje się funkcję represyjną i prewencyjną. W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, że szczególne okoliczności, wskazujące na konieczność nałożenia na organ grzywny nie zachodzą, albowiem nie sposób przyjąć, że organ działał w sposób nacechowany złą wolą, nadto potrzeba dyscyplinowania organu nie ma miejsca, skoro wniosek został już załatwiony. O kosztach orzeczono w pkt. IV wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się kwota tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu.