II SAB/Kr 201/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić Skarżącemu kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania w związku ze stwierdzeniem przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20 czerwca 2022 r., że w sprawie prowadzonej przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego znak ROiK.III.5160.20.2002.ZZW dotyczącego robót budowlanych dla zamierzenia inwestycyjnego "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym będącego w trakcie budowy wraz z wewnętrznymi instalacjami wewnątrz budynku: wod.-kan, gazu, wentylacji mechanicznej, klimatyzacji, c.o. i elektrycznymi, wewnętrznymi instalacjami podziemnymi wod.-kan., gazu, elektrycznymi, przebudową sieci gazowej, i budową wewnętrznego układu komunikacyjnego na dz. nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] z wykorzystaniem istniejącego zjazdu z dz. nr [...] obr. [...] przy ul. E. w K." nie stwierdzono przewlekłości postepowania. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.: a) art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wobec faktu, że postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało zakończone w terminach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, co pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania; b) art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego wobec dokonania oceny stanu faktycznego sprawy przez organ bez względu na interes społeczny oraz słuszny interes obywateli; c) art. 6, art. 8 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wobec dopuszczenia się przez organ prowadzenia postępowania przewlekle wbrew zasadom praworządności oraz budzenia zaufania do organów administracji; 2) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj: art. 6 §1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wobec prowadzenia postępowania w sposób przewlekły wbrew standardom wymaganym w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasbourgu, w tym przede wszystkim w sprawie Wcisło i Cabaj przeciwko Polsce (nr 49725/11 oraz 79950/13). W konsekwencji powyższych zarzutów wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie; 2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4) przyznanie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej tytułem słusznego zadośćuczynienia w kwocie 20 000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych); 5) zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym też kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazuje on, że postępowanie w niniejszej sprawie rozpoczęło się od wydania przez Prezydenta Miasta Krakowa decyzji o pozwoleniu na budowę dla B. Spółka z o.o. w K. (dalej," inwestor") w dniu 1 marca 2000 roku. W dalszej części Skarżący streścił przebieg postępowania w sprawie i wskazał kolejno wydawane w sprawie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej i sądu administracyjnego. Ostatnio, t.j. 21 czerwca 2024 r. wydana została przez organ I instancji decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Dnia 31 marca 2025 r. organ II instancji uchylił tę decyzję, zaś 2 lipca organ II instancji przedłużył termin załatwienia sprawy. Dnia 19 sierpnia 2025 r. w związku z wniesionym ponagleniem organ II instancji nie stwierdził przewlekłości postępowania PINB. Z takim stanowiskiem MWINB nie zgodził się Skarżący. Bezsprzecznym jest, że postępowanie administracyjne trwające łącznie ponad 25 lat jest postępowaniem przewlekłym. W toku sprawy wystąpiły niczym nie uzasadnione okresy braku aktywności organów administracji trwające kilka lat. Organ w tym czasie skupiał się wyłącznie na przedłużaniu terminu załatwienia sprawy nie podejmując w tym kierunku żadnych konkretnych działań, ani też nie próbując dyscyplinować syndyka inwestora do szybszego i terminowego przedkładania żądanych przez organ dokumentów. Wskazuje, że żądana przez stronę kwota 20 000 zł z jednej strony zrekompensuje stronie skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z przewlekłością postępowania oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na przewlekłość, tj. zwalczania przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania. A dodatkowo, z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie trwa 22 lata wnioskowana w skardze kwota nie jest zbyt wygórowana i odpowiada standardom wskazanym w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie słusznego zadośćuczynienia należnego z tytułu przewlekłości postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej odrzucenie w stosunku do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Skarżony organ podnosi, że na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie przysługuje zażalenie. Nie jest również dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego, ponieważ przedmiotem zaskarżenia może być stan bezczynności organu lub przewlekłości postępowania, a nie stanowisko organu rozpatrującego ponaglenie (vide: wyrok NSA: z dnia 30 stycznia 2020r., sygn. akt II OSK 3092/19; z dnia 27 listopada 2020r., sygn. akt II OSK 244/20). Ponadto organ wyjaśnia, że skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania lub bezczynność organu wnosi się za pośrednictwem tego organu, którego przewlekłość lub bezczynność jest zarzucana, zatem skarga na przewlekłość postępowania w sprawie prowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki znak ROiK.III.5160.20.2002.ZZW (poprzednio: ROA.7355-34/10-688/02), ROIK III.5160.72.2015.RPT winna być wniesiona za jego pośrednictwem. W ocenie organu w postępowaniu sądowo-administracyjnym zainicjowanym skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organ nie ma podstaw do zastosowania art. 65 k.p.a. w celu przekazania skargi zgodnie z właściwością, gdyż dysponentem skargi jest sąd administracyjny, dlatego niniejsze pismo stanowi odpowiedź organu na skargę w części dotyczącej MWINB w Krakowie. Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Skarżący został wezwany do sprecyzowania skargi przez wskazanie, czy dotyczy ona przewlekłego prowadzenia postępowania przez MWINB czy PINB pod rygorem uznania, że przedmiotem zaskarżenia jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez MWINB (k. 23-24 s.a.a). W odpowiedzi na wezwanie Skarżący odpowiedział, że "przewlekłość postępowania dotyczy całości procedury – od jej wszczęcia w roku 2020, zgodnie z treścią skargi" (k.26 s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach: 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym, 2) dochowania wymaganej prawem procedury, 3) respektowania reguł kompetencji. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt pkt 8 oraz 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz.935, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.sa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wobec powyższego przedmiotowa skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W pierwszej kolejności należy zbadać dopuszczalność skargi. W ocenie Sądu skarga jest niedopuszczalna z następującego powodu. Z uwagi na brak jednoznacznego określenia przedmiotu skargi Skarżący został wezwany do sprecyzowania skargi pod rygorem uznania, że przedmiotem zaskarżenia jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez MWINB ponieważ skarga została wniesiona za pośrednictwem tego organu. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nie wskazał – zgodnie z wezwaniem – czy chodzi o działanie MWINB czy PINB. Jest to istotne albowiem przed w/w organami toczyły się różne postępowania. Przed PINB aktualnie procedowana jest sprawa w związku z uchyleniem decyzji z dnia 21 czerwca 2024 r. o zatwierdzeniu projektu zamiennego, zaś MWINB rozpatrywał jedynie ponaglenie w tej sprawie, przy czym na postanowienie rozpatrujące ponaglenie skarga do sądu nie przysługuje (jest niedopuszczalna). Skarga została przez Skarżącego złożona do MWINB (co wskazuje na ten organ jako organ, którego przewlekłość jest skarżona). Sam zaś Skarżący na wezwanie Sądu nie sprecyzował, o który organ chodzi, sugerując, że chodzi o oba organy. Przy czym odpowiedź na skargę przedłożył jedynie MWINB, wnosząc o jej odrzucenie. Mając na uwadze całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, Sąd wziął pod uwagę rygor zakreślony w wezwaniu z dnia 3 października 2025 r., t.j. uznanie, że skarga dotyczy przewlekłości MWINB. Jako taka jest na zasadzie art. 58 §1 pkt 6 niedopuszczalna (skarga na postanowienie rozpatrujące ponaglenie). W ocenie Sądu należało zatem skargę odrzucić i orzec o zwrocie na rzecz Skarżącego kwoty 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Powyższe rozstrzygnięcie nie tamuje Skarżącemu możliwości złożenia odrębnej skargi na przewlekłość PINB. Skarżący złożył już ponaglenie do organu wyższej instancji, zatem skarga na przewlekłość PINB może być przez niego złożona w każdym czasie (o ile stan bezczynności bądź przewlekłości nie ustał). Powinien jednak dochować trybu złożenia skargi. Zaakcentować należy, że zgodnie z art. 54 §1 p.p.s.a. skargę taką wnosi się za pośrednictwem organu, którego przewlekłość jest przedmiotem skargi (czyli w tym wypadku PINB). Umożliwia to organowi udzielenie odpowiedzi na skargę i zajęcie stanowiska w sprawie, czego PINB w przedmiotowej sprawie nie mógł był zrobić z uwagi na wniesienie skargi za pośrednictwem MWINB. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł w pkt I sentencji wyroku o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. W pkt II sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi.