II SAB/Kr 21/23

Dnia 24 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych I. zobowiązuje Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie do wydania w terminie 14 dni aktu w przedmiocie wniosku skarżącego P. B. z dnia 8 października 2021 roku; II. stwierdza, że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie na rzecz skarżącego P. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. B. pismem z dnia 21 grudnia 2022r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy budynku, który nie figuruje w rejestrze zabytków, ale znajduje się na obszarze ochrony konserwatorskiej, zarzucając organowi naruszenie: art. 7, 8, 12, 35 oraz 36 KPA w związku z art. 37 §1 pkt 1 KPA. Skarżący wniósł o 1) zobowiązanie Organu do ostatecznego terminu załatwienia sprawy - sygn. ZN-1.5142.598.2021.KK, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu w nin. sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślono, iż 8.10.2021 r. skarżący złożył do w/w organu wniosek o wydanie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy w/w budynku, zgodnie z wezwaniem Organu z dnia 11.01.2022 r. skorygowany we wskazanym zakresie w dniu 23.03.2022 r. W trakcie rozpatrywania wniosku Skarżącego, jedyne czynności które zostały podjęte przez organ sprowadzały się wyłącznie do kilkukrotnego informowania o braku możliwości zachowania terminu załatwienia sprawy, który zgodnie z ostatnim pismem z dnia 26/04/2022 r. został ustalony na 25/06/2022 r. Organ równocześnie w żadnym z pism informujących nie wskazał przyczyn, z których nie jest możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 KPA. Na dzień złożenia nin. skargi, w sprawie nadal nie zapadło żadne rozstrzygnięcie, pomimo złożenia ponaglenia. W sprawie żaden z terminów KPA nie został przez organ dochowany, a przyczyny zwłoki na żadnym etapie postępowania nie zostały wyjaśnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w zakresie zobowiązania do ostatecznego terminu załatwienia sprawy, oraz uznanie, że czynności Organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, pomimo iż odbyła się z naruszeniem terminów administracyjnych, o których mowa w art. 35 oraz art. 36 w związku z art. 37 §1 pkt 1 KPA, nie nosiła znamion rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu podano, iż z uwagi na fakt, że złożony projekt wymagał szczegółowej analizy w kontekście miejsca położenia planowanej inwestycji i związanej z tym ochrony konserwatorskiej, Organ pismem z dnia 16.11.2021 roku, wystosował zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie. Z uwagi na nagromadzenie się spraw o znacznym stopniu skomplikowania. Organ pismem z dnia 15.12. 2021 roku, wystosował do Skarżącego kolejne zawiadomienie i wyznaczył przewidywany termin jej załatwienia do dnia 15 lutego 2022 roku. Przed upływem tego terminu. Organ pismem z dnia 11.01.2022 roku, wyraził własne stanowisko co do zakresu i sposobu realizacji planowanej inwestycji i wezwał wnioskodawcę do skorygowania przedłożonej dokumentacji. Treść pisma Organu jest bardzo szczegółowa, a stanowisko w zakresie ochrony konserwatorskiej -jasno sprecyzowane. Organ wyznaczył 21 dniowy termin do uzupełnienia dokumentacji jw. Pismem z dnia 03.02. 2022 roku, Skarżący zwrócił się do Organu o wydłużenie wyznaczonego terminu o kolejne 14 dni., na co Organ wyraził zgodę. Pismem z dnia 26.04.2022 roku. Organ po złożeniu projektu z dnia 23.03.2022 roku, poinformował Skarżącego, o niezałatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając przewidywany termin do dnia 25.06. 2022 roku. Pismem z dnia 05.10. 2022 roku, Skarżący złożył ponaglenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i sprawa ta będzie rozpatrywana przez organ wyższego stopnia, bez udziału Organu co do jego rozstrzygnięcia. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpatrując ponaglenie, może wyznaczyć termin załatwienia tej sprawy, dlatego też z ostrożności Organ na wstępie odpowiedzi na skargę wskazał, że wyznaczenie terminu wskazanego przez Skarżącego w złożonej skardze, może spowodować rozbieżność terminów wyznaczonych przez WSA w Krakowie i przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Z przyczyn natury obiektywnej (nagromadzenie się spraw skomplikowanych merytorycznie, braki kadrowe pracowników merytorycznych), pozostaje w zwłoce w prowadzeniu przedmiotowej sprawy i rozstrzygające dla jej dalszego procedowania, będzie orzeczenie WSA w Krakowie oraz rozstrzygnięcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w trybie rozpatrzenia ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w trybie art. 52 § 4 p.p.s.a., co wynika ze skierowanego ponaglenia i potwierdzenia tego faktu przez organ. Skarga na bezczynność jest uzasadniona. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub nawet gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 84). Jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego została zawarta w art. 7 kpa, zgodnie z którym organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwie zaś w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 kpa ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie - art. 35-38 kpa zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw. Zgodnie z art. 35 § 3 KPA termin na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ponadto organ jest obowiązany na zasadzie art. 36 KPA do wskazania przyczyn zwłoki. W niniejszej sprawie Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie naruszył wyżej wskazane przepisy pozostając w bezczynności polegającej na braku rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z 8.10.2021r. w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, poprzez niewydanie w terminach przewidzianych przepisami, stosownego do rozstrzygnięcia sprawy aktu administracyjnego. W kontrolowanej sprawie żaden z ww. terminów KPA nie został przez organ dochowany, a przyczyny zwłoki na żadnym etapie postępowania nie zostały Skarżącemu w sposób jasny i klarowny wyjaśnione. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że organ w przeciągu prawie 1,5 roku od złożenia wniosku ograniczył się jedynie do wezwania do uzupełnienia dokumentacji oraz kierował do wnioskodawcy ogólnikowe pisma informujące o konieczności szczegółowej analizy akt sprawy i wielokrotne zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczaniu kolejnych terminów jej załatwienia, które zawsze organ nie dochowywał. Powyższe potwierdził sam organ w odpowiedzi na skargę, wskazując na nagromadzenie innych skomplikowanych spraw. Z powyższego wynika zatem bez wątpliwości, że skarżony organ zaniechał podjęcia wymaganych czynności w celu załatwienia sprawy administracyjnej skarżącego, zasłaniając się innymi sprawami, zatem pozostaje w bezczynności, stąd Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w przedmiocie wniosku w terminie 14 dni, jak w pkt I i II wyroku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził przy tym, że opisana bezczynność skarżonego organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż z uwagi na nierozpoznanie wniosku przez prawie 1,5 roku od złożenia wniosku i ograniczanie się jedynie de facto do wielokrotnego zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczaniu kolejnych terminów jej załatwienia, które nie dochowano, organowi można, w ocenie Sądu, zarzucić braku woli rozpatrzenia wniosku i świadome zlekceważenie skarżącego brakiem rozpoznania wniosku. Okoliczności podane przez organ nie zasługują na uwzględnienie - nagromadzenie innych spraw nie zwalnia organu od takiej organizacji pracy, aby dochować wymaganych terminów. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając zwrot wpisu sądowego w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa radcowskiego 480 zł i opłatę od pełnomocnictwa 17 zł. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.