II SAB/Kr 211/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na bezczynność "T" S.A. w Krakowie skarżący G. S. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 1.197,69 zł i stanowi go świadczenie emerytalne w wysokości 1.020,98 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 23,71 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi udział ½ we własności mieszkania o powierzchni 26 m² o wartości ok. 52 tys. zł, nieruchomość rolna o areale 0,2415 ha przeliczeniowych (grunty IV i V klasy, nieużytki i łąka) oraz nieruchomość leśna wielkości 0,0188 ha przeliczeniowego. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5 tys. zł. W uzasadnieniu wniosku G. S. podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, jest niezdolny do jakiejkolwiek pracy od 2007 roku. Ze względu na stan zdrowia nie prowadzi gospodarstwa rolnego i nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu posiadania gruntów rolnych (brak chętnych na uprawę ugorów). Od lipca 2014 roku zmuszony jest korzystać z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w J.. Skarżący podniósł, iż mieszka w jednym mieszkaniu z żoną A. S., ale nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Pokrywa połowę kosztów utrzymania mieszkania. Żona jest rencistką z miesięcznym dochodem 591,37 zł. Jest ona osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, korzystającą od 2014 roku z pomocy społecznej. Miesięczne wydatki wnioskodawcy przedstawiają się następująco: energia elektryczna 45,11 zł, czynsz 109,26 zł, węgiel 63,25 zł, drewno na rozpałkę 11,66 zł, gaz w butli 55 zł, leczenie 271,80 zł, higiena osobista 39 zł, edukacja 13,75 zł, kultura i rekreacja 120,88 zł, odzież i obuwie 49,84 zł, transport i łączność 79,07 zł, internet 55 zł, pozostałe wydatki 78,55 zł. Na wyżywienie w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku pozostała skarżącemu kwota 151,09 zł. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: deklaracji PIT-40A za 2014 rok skarżącego, orzeczeń o stopniu niepełnosprawności skarżącego i jego żony, decyzji ZUS o waloryzacji renty A. S. oraz o waloryzacji emerytury G. S., dwóch zaświadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w J. o korzystaniu przez skarżącego i jego żonę z pomocy finansowej tamtejszego ośrodka, opinii lekarskiej o stanie zdrowia G. S. oraz aktu notarialnego z dnia 10 grudnia 2010 roku umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność majątkową małżonków S.. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego G. S. uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżący jest osobą schorowaną z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, wymagającą konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Źródłem jego utrzymania jest niewielkie świadczenie emerytalne w całości przeznaczane na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia. Żona wnioskodawcy jest osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, utrzymującą się z niewysokiej renty. O trudnej sytuacji skarżącego i jego żony świadczy fakt korzystania przez nich z pomocy społecznej. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji wygospodarowanie nawet niewielkich kwot na opłaty sądowe jest bardzo utrudnione. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.