II SAB/Kr 214/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-23
Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Jacek Bursa, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, reprezentowane przez wskazanego przedstawiciela, może skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, jeśli nie przedłoży dokumentu potwierdzającego umocowanie tego przedstawiciela, podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez stowarzyszenie zwykłe, reprezentowane przez wskazanego przedstawiciela, podlega odrzuceniu, jeśli braki formalne w zakresie wykazania prawidłowego umocowania tego przedstawiciela nie zostaną uzupełnione. Stowarzyszenie zwykłe nie posiada osobowości prawnej, a zatem legitymację procesową posiadają wszyscy jego członkowie. Dokumentem potwierdzającym umocowanie przedstawiciela musi być upoważnienie podpisane przez wszystkich członków stowarzyszenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wniosło skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd wezwał stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji. Stowarzyszenie przedłożyło jedynie kopię regulaminu i pisma wskazującego przedstawiciela, nie zawierającego podpisów wszystkich członków. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
I. skargę odrzucić; II. zwrócić stronie skarżącej 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...] w Gminie G." na bezczynność Przewodniczącego Rady Gminy G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. skargę odrzucić; II. zwrócić stronie skarżącej 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu.
Uzasadnienie postanowienia z dnia 23 października 2014r.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie "S" [...] złożyło skargę podpisaną przez J. S. jako reprezentanta stowarzyszenia.
Stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lipca 2014r., stowarzyszenia zostało wezwane do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie przedłożono kopię pisma z dnia [...] czerwca 2012r. w którym wskazano, że w dniu [...] czerwca 2012r. odbyło się zebranie członków założycieli, na którym powołano stowarzyszenie zwykłe, uchwalono regulamin i wskazano przedstawiciela stowarzyszenia w osobie J. S., kopie zaświadczeń o nadaniu NIP i REGON oraz kopię regulaminu stowarzyszenia (k. [...]-[...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy braki formalne nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie.
Skarga podlega odrzuceniu ponieważ braki w zakresie wykazania prawidłowego umocowania dla J. S. nie zostały uzupełnione (art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w świetle dyspozycji art. 25 § 2 p.p.s.a. stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa, czyli zdolność do występowania jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zdolność sądowa organizacji społecznych, posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej lub regulaminowej – działalności, wynika również z przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Ponadto stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, co oznacza, że tworzą je wszyscy członkowie, a więc grupa osób fizycznych zorganizowana pod kątem prowadzenia określonej działalności niezarobkowej, zaś regulamin takiego stowarzyszenia reguluje tylko sposób działania tych osób fizycznych, gdyż nie mają tu zastosowania przepisy art. 10 i 11 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), jak w odniesieniu do stowarzyszeń zarejestrowanych w KRS. Dlatego w świetle dyspozycji art. 2 ust. 2 ustawy prawo o stowarzyszeniach, taka grupa osób może działać w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej, lecz nie ma żadnych organów, gdyż nawet przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe nie jest jego organem, o czym jednoznacznie stanowi art. 40 ust. 2 tej ustawy (zob. wyrok NSA z 20 listopada 2012 r., II OSK 1308/11, opubl. CBOSA). Z kolei skutkiem prawnym braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnej jak i brak własnego majątku.
Należy także podzielić stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r., I CSK 234/12 (Lex nr 1307997), że ze względu na nieprzysługiwanie stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie są same stowarzyszenia zwykłe tylko ich członkowie. Oznacza to, że to właśnie wszyscy członkowie stowarzyszenia zwykłego mogą stać się podmiotami określonych praw i obowiązków w razie dokonania czynności prawnej przez nich wszystkich lub przez ustanowionego przez nich przedstawiciela, działającego w granicach umocowania.
Oznacza to, że ponieważ stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej to, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Dlatego też w świetle art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują w postępowaniu czynności przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Oznacza to, że osoby te mają obowiązek wykazać na mocy art. 29 p.p.s.a. swoje umocowanie stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Z akt sprawy wynika, że skargę w imieniu stowarzyszenia podpisał przedstawiciel J. S.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania właściwym dokumentem, z którego wynikałaby upoważnienie dla J. S. udzielone przez stowarzyszenie zwykłe, jest tylko dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia, w postaci upoważnienia udzielonego przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014r. sygn. II OSK 714/14, opubl. CBOSA)..
Tymczasem J. S. ani przy pierwszej czynności, ani też na wezwanie o uzupełnienie braków skargi, dokumentu takiego nie przedłożył. Z dokumentów przez niego przedłożonych nie wynika ani to kto jest członkiem stowarzyszenia, ani nawet że został on wybrany jego przedstawicielem. Nie wynika to z kopii regulaminu (k.50-51), jak również z pisma z dnia 27 czerwca 2012r. (k. 47), w którym wskazany jest przedstawiciel stowarzyszenia, ale pismo to nie zawiera podpisów wszystkich członków stowarzyszenia (jest tam podpis wyłącznie J. S.).
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło