II SAB/Kr 214/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Uniwersytetu [...] w K. w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lipca 2017 r. I. stwierdza, że Uniwersytet [...] w K. dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej; stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Uniwersytetu [...] w K. do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. zasadza od Uniwersytetu [...] w K. na rzecz skarżącej M. K. kwotę [...]zł (słownie: sto pięć złotych, dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania; odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania w pozostałej części. M. K., reprezentowana przez adwokata L.K, wniosła w dniu 19 września 2017 r. (data wpływu, data na piśmie - 11 września 2017 r.), za pośrednictwem Uniwersytetu [...] w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność ww. podmiotu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z treścią wniosku z dnia 11 lipca 2017 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. póz. 1764), przez nieudzielenie żądanej informacji publicznej. Wniosła o: * zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt organowi, * zasądzenie od organu kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 złotych według załączonego spisu kosztów. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 11 lipca 2017 r. złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie czy organ, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, wniosła o przesłanie kopii tych umów. Skarżąca podała, że wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony organowi, co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. W dalszej części uzasadnienia skarżąca argumentowała, że doręczenie tą drogą wniosku organowi należy uznać za skuteczne, jak również, że żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest obowiązany do jej udostępnienia. Ponadto wskazała, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi w przedmiocie bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależnione od wcześniejszego wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę, Rektor Uniwersytetu [...] w K. w pierwszej kolejności wniósł o umorzenie postepowania i odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania , względnie o oddalenie skargi na bezczynność. l W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek skarżącej wpłynął na skrzynkę Skład_ESP, jednak do dnia otrzymania skargi organ nie był świadomy jej istnienia, korzystał bowiem z innej skrzynki określonej jako Domyślna. A zatem o złożonym wniosku dowiedział się w dniu 19 września 2019 r. i w dniu 27 września 2017 r. przesłał skarżącej odpowiedź wraz z kopiami umów oraz potwierdzeniem nadania ww. pisma. Oznacza to, że skarżącej została udzielona żądana informacja. Organ wskazał też, iż do tej pory wszelkie wnioski dotyczące udostepnienia informacji publicznej wpływały w sposób wskazany w specjalnej zakładce "wniosek o udostępnienie informacji publicznej zamieszczony w BIP Uniwersytetu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., póz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., póz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na wstępie należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kolejno wskazać należy, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W tym miejscu należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała - skargę należy oddalić. Stosownie do regulacji z art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. póz. 1764) - dalej u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie natomiast z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 3 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej, jak również, że Rektor Uniwersytetu [...] w K. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznych. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma też znaczenia, że skarżąca przesłała wniosek na skrzynkę elektroniczną Uniwersytetu [...], o istnieniu której organ nie miał wiedzy oraz to, że nie złożyła wniosku stosownie do informacji o sposobie składania tego rodzaju wniosków, wskazanej w zakładce BIP U[...] w K.. Z analizy akt sprawy wynika, że w dniu 11 lipca 2017 r. skarżąca przesłała drogą elektroniczną do Uniwersytetu [...] w K. wniosek o udzielenie informacji publicznej czy organ, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego oraz ewentualne przesłanie kopii tych umów. Następnie, w dniu 19 września 2017 r. wniosła skargę na bezczynność Uniwersytetu [...] w K.. Jak wynika z wyjaśnień Rektora, o wniosku skarżącej organ dowiedział się dopiero po wniesieniu skargi z powodów opisanych w odpowiedzi na skargę, a następnie w dniu 27 września 2017 r. została sporządzona i wysłana skarżącej odpowiedź wraz załącznikami. W zaistniałej sytuacji mając na uwadze 14-dniowy termin do udostępnienia informacji na wniosek (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, natomiast w dacie wyrokowania w niniejszej sprawie tj. w dniu 13 grudnia 2017 r. organ nie pozostawał już w stanie bezczynności, albowiem wniosek skarżącej został ostatecznie w całości rozpoznany. W konsekwencji w sprawie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w 4 zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności ze względu na bezprzedmiotowość orzekania w tym zakresie. Nie można bowiem zobowiązać organu do załatwienia wniosku skarżącej , gdy w momencie orzekania przez sąd organ dokonał wymaganej w danych okolicznościach czynności, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Z tych przyczyn postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do podjęcia czynność jest bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt l wyroku. Zgodnie z art. 149 § 1 a w zw. z § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, w tym wyjaśnienie organu o przyczynie swojego opóźnienia, należało uznać, - co orzeczono w punkcie II sentencji, że bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w K. nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O kosztach Sąd orzekł w punkcie IV i V sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 206 1 p.p.s.a Zgodnie z treścią w art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z przepisem art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Oznacza to, że sąd orzekając w zakresie kosztów postępowania działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle rozstrzyganej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. Stosując powołany przepis, sąd musi zatem dokonać oceny opartej na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem, poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca reprezentowana przez adwL.K. wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w wysokości 602,20 zł. Na koszty te złożyły się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, koszt nadania skargi listem poleconym za potwierdzeniem odbioru w kwocie 5,20 zł. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie uzasadnione jest zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w części tj. w zakresie poniesionych kosztów sądowych (wpisu od skargi oraz kosztu nadania skargi listem poleconym). W pozostałej części Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów tj. wynagrodzenia dla adw. L.K. biorąc pod uwagę fakt prowadzenie przed tut. sądem, jak również przed innymi sądami administracyjnymi w kraju dużej liczby spraw o podobnym charakterze, w których skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach pisma procesowe są praktycznie identyczne. Przykładowo w tut. Sądzie to sprawy o syng.:. II SAB/Kr 186/17, II SAB/Kr 187/17, II SAB/Kr 189/17, II SAB/Kr 191/17 - II SAB/Kr 193/17, II SAB/Kr 196/17, II SAB/Kr 198/17, II SAB/Kr 200/17- II SAB/Kr 202/17, II SAB/Kr 205/17- II SAB/Kr 208/17, II SAB/Kr 211/17- II SAB/Kr 217/17, II SAB/Kr 220/17, II SAB/Kr 223/17, II SAB/Kr 225/17, II SAB/Kr 226/17, II SAB/Kr 229/17. W części spraw zapadły już wyroki w których zasądzono koszty sądowe w pełnej wysokości (II SAB/Kr 189/17). Tym samym sąd uznał, że udział profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie ograniczył się do dostosowania przygotowanego pisma procesowego do niniejszej sprawy, co w praktyce oznaczało zmianę nazwy organu pozostającego w bezczynności. Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia sąd uwzględnił również nieskomplikowany charakter sprawy, niewymagający szczególnej wiedzy prawniczej, jak również fakt, że przekroczenie terminu było nieznaczne i po wniesieniu skargi organ podjął niezwłocznie czynności mające na celu zadośćuczynienie wnioskowi, w konsekwencji czego postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności musiało zostać umorzone. W związku z tym należało uznać, że okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz poczucie sprawiedliwości sprzeciwiają się przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kosztów wynagrodzenia adwokackiego.