II SAB/Kr 217/12
WyrokWSA w Krakowie2013-04-04
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Mariusz Kotulski, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy Z. prowadził postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w sposób przewlekły, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy Z. było przewlekłe z uwagi na wielomiesięczne, nieuzasadnione odstępy czasowe między kolejnymi czynnościami, mimo że podejmowane czynności były konieczne i niepozorne. Jednocześnie sąd stwierdził, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym sąd zobowiązał Wójta do wydania aktu w określonym terminie.Stan faktyczny
Skarżąca B.J. wniosła skargę na przewlekłość postępowania Wójta Gminy Z. w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wszczętego w 2009 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. przez rażące przekroczenie terminów. Wójt Gminy Z. wniósł o oddalenie skargi, wskazując na złożoność sprawy i aktywność strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało zażalenie skarżącej na przewlekłość za nieuzasadnione.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wójta Gminy Z. do wydania aktu w postępowaniu prowadzonym pod określoną sygnaturą, w terminie miesiąca od otrzymania akt; stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B.J. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy Z. w sprawie o ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. zobowiązuje Wójta Gminy Z. do wydania aktu w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą [...], w terminie miesiąca od otrzymania akt; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy Z. na rzecz skarżącej B.J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 16 września 2012 r. B.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. - skargę na przewlekłość postępowania przez Wójta Gminy Z. w sprawie znak [....] , zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Wójta Gminy [....] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie wskazanym przez Sąd Administracyjny, o ukaranie dyscyplinarne pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi B.J.. opisała dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w B. , oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,1102 ha spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem tej nieruchomości (w dniu 16 marca 2007 roku). Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu przez Wójta Gminy w Z. w dniu 25 maja 2009 roku.
Dnia 7 maja 2012 roku na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. sygn. akt. [....] uznało zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione, z czym skarżąca nie może się zgodzić i w swej skardze polemizuje z ustaleniami dokonanymi przez SKO w K. Zarzuca między innymi, że "Organ II instancji w żaden sposób nie zbadał dlaczego postępowanie wszczęto dopiero po dwóch latach od zawarcia umowy." Kolejnym okresem przewlekłości prowadzonego postępowania był -zdaniem skarżącej - czas pomiędzy 7 czerwca 2011 r. (zwrot akt sprawy do Urzędu Gminy Z. przez SKO w K. ), a 4 maja 2012 r. (tego dnia skarżąca otrzymała ostatnią korespondencję z Urzędu Gminy przed złożeniem zażalenia na przewlekłość postępowania tj. 7 maja 2012 r. Z postanowienia Kolegium z dnia 20 sierpnia 2012 r. wynika, że organ l instancji prowadzi czynności niedbale, które prowadzą do przewlekłości. W pierwszej kolejności miała miejsce wymiana korespondencji pomiędzy poszczególnymi Urzędami oraz Sądem Rejonowym, a pismo mające weryfikować wycenę spornych nieruchomości doręczono rzeczoznawcy majątkowemu dopiero po upływie 127 dni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podsumowując uzasadnienie wydanego postanowienia, stwierdziło, że organ I instancji zawiadomił stronę o niemożności załatwienia sprawy w terminie ustawowym, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, co jest nieprawdą. Ostatnią korespondencję skarżąca otrzymała w dniu 4 maja 2012 r., w której pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. została poinformowana, że jej pismo złożone w dniu 23 marca 2012 roku zostało przesłane do rzeczoznawcy majątkowego, w celu ustosunkowania się co do stawianych przeze mnie zarzutów. W piśmie tym nie było mowy o przyczynach niemożności załatwienia sprawy, a w szczególności nie wskazano żadnego terminu, w jakim sprawa ta może zostać załatwiona. Ponadto zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przez funkcjonariusza publicznego przestępstwa, o którym mowa w art. 271 kodeksu karnego. Zachodzi bowiem duże prawdopodobieństwo, że pismo z dnia 27 kwietnia 2012 roku zostało antydatowane, gdyż zostało ono wysłane w dniu 8 maja 2012 roku, a więc po dacie złożenia zażalenia do SKO. Na marginesie skarżąca dodała, że organ II instancji również nie dotrzymał ustawowego terminu i postanowienie w sprawie wydał po upływie 30 dni.
Skarżąca poinformowała, iż istnieje możliwość wycofania skargi w całości, w przypadku umorzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Z. wniósł o jej oddalenie oraz opisał zasady wymierzania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że dnia 7 lutego 2007 r. B.J. zbyła w drodze umowy sprzedaży, w formie aktu notarialnego Repertorium [....] nr [....] nieruchomość położoną w B. , w gminie Z. , utworzoną z działki nr [....] o powierzchni 11a 02 m2. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 37 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym akt ten został następnie przekazany terminie 7 dni od dnia sporządzenia umowy Wójtowi Gminy Z.
Pismem z dnia 25 maja 2009 r. [....] Wójt Gminy Z. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w B. , oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,1102 ha spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sołectw [....] , uchwałą nr XXVHI/161/04 Rady Gminy Z. z dnia 15 kwietnia 2004 r. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone B.J. w dniu 29 maja 2009 r. W tym dniu zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia opłaty planistycznej.
W rezultacie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Wójt Gminy Z. dnia 11 stycznia 2011 r. wydał decyzję [....] , którą orzekł o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości dla B.J. - zbywcy prawa własności nieruchomości położonej w B. , w gminie Z. , oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,1102 . objętej księgą wieczystą nr [....] (na dzień zbycia), w wysokości 3791 zł.
Na skutek zaskarżenia decyzji przez B.J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 25 marca 2011 r. [....] uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Akta sprawy zostały zwrócone Urzędowi Gminy w Z. dnia 7 czerwca 2011 r. Począwszy od dnia 9 czerwca 2011 r. organ l instancji podejmował czynności mające na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, z uwzględnieniem uwag Kolegium podniesionych w decyzji kasacyjnej.
Organ l instancji obowiązany był przede wszystkim, czyniąc zadość zaleceniu Kolegium, ustalić datę odziedziczenia przez B.J. nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [....] o pow. 0,1102 ha. Poczynieniu tego ustalenia służyła wymiana korespondencji między Urzędem Gminy Z. a Urzędem Miasta K. - Urzędem Stanu Cywilnego oraz Sądem Rejonowym dla [....] w K. Wydział l Cywilny:
a) pismo z dnia 9 czerwca 2011 r. znak [....] o wydanie odpisu skróconego aktu zgonu S.D. ,
b) uzyskanie odpisu skróconego aktu zgonu S.D. dnia 21 czerwca 2011 r. - pismo UMK USC z dnia 17 czerwca 2011 r.
c) pismo z dnia 19 września 2011 r. [....] do Sądu Rejonowego dla [....] w K. Wydział l Cywilny z wnioskiem o przesłanie potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. INs.325/06/K,
d) uzyskanie postanowienia dnia 20 października 2011 r. - pismo SR dla [....] K. Wydział l Cywilny z 17 października 2011 r.
Organ l instancji obowiązany był także zweryfikować wycenę spornej nieruchomości. W tym celu zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. A.K. o dokonanie korekty tej wyceny (pismo z dnia 5 października 2011 r., odebrane przez adresata dnia 11 października 2011 r.). Wobec braku reakcji ze strony mgr inż. A.K. , organ wezwał ją do przedłożenia poprawionego operatu szacunkowego w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania (pismo z dnia z dnia 8 lutego 2012 r. [....] odebrane przez adresata dnia 14 lutego 2012 r.).W rezultacie rzeczoznawca majątkowy dnia 19 marca 2012 r. przedłożyła skorygowany operat (pismo z dnia 15 marca 2012r.). Otrzymawszy opinię rzeczoznawcy, czyniąc zadość obowiązującym przepisom procedury administracyjnej (art. 10 §1 k.p.a.), organ zawiadomił B.J. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy (pismo z dnia 21 marca 2012 r. [....] odebrane przez adresata dnia 23 marca 2012 r.)
Po zapoznaniu się z aktami sprawy B.J. wniosła uwagi wobec prawidłowości skorygowanej wyceny (pismo z dnia 27 marca 2012 r., złożone dnia 28 marca 2012r.). W związku z tym, organ zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się do tychże uwag (pismo z dnia 26 kwietnia 2012 r., odebrane przez adresata dnia 5 maja 2012 r.). Równocześnie organ poinformował stronę o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie ustawowym, wobec konieczności uzyskania wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego (pismo z dnia 27 kwietnia 2012 r. odebrane przez B.J. dnia 9 maja 2012 r.).
Skarżąca w dniu 7 maja 2012 r. wniosła do Samorządowego kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta.
Postanowieniem z 20 sierpnia 2012 r. kolegium uznało powyższe zażalenie za nieuzasadnione
Pismem z 16 września 2012 r. B.J. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przy czym skargę tę złożyła 17 września 2012 r. w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Kolegium przekazał skargę wraz z aktami sprawy pismem z 6 listopada 2012 r., a organ I instancji otrzymał tę przesyłkę 30 listopada 2012 r.
Wójt Gminy Z. zwrócił uwagę, że nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie wymierzenia opłaty planistycznej skarżącej po pierwsze nie ograniczyło prawa do jej rozpatrzenia bez nieuzasadnionej zwłoki, po wtóre nie trwało dłużnej niż wymagane było to okolicznościami dla wszechstronnego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego, zalegającego w aktach sprawy z powołaniem się na następujące przyczyny oraz ich uzasadnienie. Otóż, obowiązek osiągnięcia w postępowaniu administracyjnym prawdy obiektywnej wymaga od organu prowadzącego postępowanie przedsięwzięcia wszystkich prawem dostępnych środków w celu wykazania okoliczności przemawiających za ustaleniem w odpowiedniej wysokości opłaty planistycznej na podstawie operatu szacunku biegłego, a w zwłaszcza stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość, że na skutek wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wartość nieruchomości skarżącej wzrosła. Dlatego też organ powołując dowód z opinii rzeczoznawcy majątkowego, jako dowód niezbędny do określenia wzrostu wartości nieruchomości nie miał realnego wpływu na czas przeznaczony na sporządzenie rzeczonego operatu.
Dalej organ podniósł, ze okres w którym organ rozpatruje sprawę skarżącej zależy również o aktywności dotyczącej udziału strony w postępowaniu w myśl art. 10 K.p.a. Można nawet zaryzykować twierdzenie, iż zintensyfikowany udział strony w postępowaniu, która aktywnie w nim uczestniczy siłą rzeczy wymaga jego przedłużenia. A zauważyć należy, iż skarżąca nie tylko składała zarzuty w stosunku do opinii biegłego rzeczoznawcy w trakcie postępowania, lecz także na jej wniosek termin tego postępowania uległ wydłużeniu. Organ prowadzący postępowanie z kolei ustosunkowując się do przedłożonych zarzutów, odnoszących się zazwyczaj do treści operatu szacunkowego, zobligowany był żądać w takim wypadku zaangażowania się biegłego, którego wywody uzupełniające opinię podlegały także ocenie Wójta Gminy Z. Brak jest bowiem możliwości wydania rozstrzygnięcia nieobarczonego wadą z art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. jeśli wątpliwości strony nie zostałyby dostatecznie wyjaśnione, a przypadku kwestionowania zasadności dowodu z opinii biegłego, do podniesionych rozbieżności w pierwszej kolejności ustosunkowuje się biegły, w drugiej zaś kolejności organ prowadzący postępowanie winien jej ocenić.
Biorąc pod uwagę z kolei treść art. 10 w zw. z art. 78 K.p.a. w prowadzonym postępowaniu organ nie miał podstaw prawych do odmowy uwzględnienia złożonych przez skarżącą zarzutów w stosunku do opinii biegłego, albowiem nie istniała przesłanka celowego działania strony w kierunku obstrukcji procesowej. Nieodniesienie się natomiast do przedłożonych zastrzeżeń wskazanych między innymi w piśmie skarżącej z dnia 5 sierpnia 2010 roku stanowiłoby obrazę przepisów postępowania gwarantujących stronie czynny udział w postępowaniu, jak również doprowadziłoby do zaniechania wszechstronnej oceny materiału dowodowego.
Wójt Gminy Zabierzów zobligowany z kolei tymi przepisami dochowując wymogów wynikających z procedury administracyjnej, spotkał się na tym etapie postępowania z zarzutem jego przewlekłości, co nie pozostawia żadnych złudzeń dotyczących intencji skarżącej, która sama jak podkreśla w skardze jest skłonna ją cofnąć w razie umorzenia postępowania administracyjnego. Wywód ten zawarty części finalnej pisma procesowego skarżącej zdradza motywy, które legły u podstaw skierowania skargi na przewłokę do Wysokiego Sądu, a co najmniej wskazuje na swoistą formę nacisku - a nie obronę praw, jakie rzekomo miały zostać naruszone na skutek opieszale prowadzonej sprawy.
Trudno zatem w tym stanie rzeczy zarzucić organowi l instancji przewłokę w postępowaniu, zważywszy na jego skomplikowany charakter, aktywny udział strony oraz konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy w rezultacie wydania przez SKO w K. decyzji kasatoryjnej, obligującej zarazem Wójta Gminy Z. nie tylko do odpowiedniego zmodyfikowania operatu szacunkowego w kwestii określenia stanu nieruchomości jako punktu odnośnego dla oszacowania wzrostu jej wartości, lecz przede wszystkim organ l instancji zobowiązany został do zweryfikowania porządku spadkobrania mającego zdaniem organu wyższej instancji niebagatelne znaczenie dla całokształtu postępowania.
Niewątpliwie art. 12 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przywołana w ostatnim zdaniu norma wprowadza pewien konsensus w postępowaniu administracyjnym. Organ administracji publicznej zobowiązany jest bowiem do takiego prowadzenia postępowania, które zapewni szybkie załatwienie sprawy - w możliwym do osiągnięcia terminie, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego po | jego uprzednim zgromadzeniu. Paradoksalnie w zależności od złożoności sprawy administracyjnej organ administracji nie będzie w stanie w niektórych skomplikowanych postępowaniach, prowadząc je wnikliwie, dochować dyrektywy szybkości. Dlatego też można pokusić się o stwierdzenie, iż przesłanka szybkości postępowania ustępuje miejsca przesłance jego wnikliwości, odpowiadającej desygnatom z kolei zasadzie prawdy materialnej. W związku z powyższym postępowanie w sprawie skarżącej jest i było prowadzone w sposób szczególnie dokładny, o czym świadczy zgromadzony dość obszerny materiał dowodowy, zaś przedsiębrane czynności w postępowaniu są konieczne i zmierzają do zakończenia postępowania w rozsądnym terminie, wyjąwszy czas przeznaczony na wykorzystane przez skarżącą środki procesowej obrony mające na celu zdyscyplinowanie organu l instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. 2012 poz 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Do dnia wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie decyzja w sprawie nie została wydana.
Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem trybu przeciwdziałania przewlekłości o którym mowa w art. 37 KPA, zgodnie z którym na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wyczerpanie trybu zażaleniowego wynikającego z art. 37 k.p.a. warunkuje zaś wniesienie skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie Skarżąca poprzedziła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zażaleniem skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. które postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012r. uznało zażalenie za nieuzasadnione.
Podkreślenia przy tym wymaga, że: "1. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. 2. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia, na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia strona może wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a." (tak NSA w wyroku z dnia 24 maja 2001 r., IV SA 572/99, ONSA 2002, nr 3, poz. 116)
Dalej stwierdzić należy, że zgodnie z art. 35 KPA, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Natomiast art. 36 § 1 KPA nakłada na organy administracji obowiązek powiadomienia stron postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Z powyższego wynika, że jeżeli sprawy nie można załatwić w terminach wskazanych w art. 35 Kpa., wówczas organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, a jednocześnie powinien podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy.
Organ administracji publicznej pozostaje więc w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 KPA, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 KPA.
Oprócz pozostawania w bezczynności, organ może również prowadzić postępowanie przewlekle, co oznacza, że podejmowane przez organ czynności nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 KPA, względnie mają charakter czynności pozornych. Innymi słowy przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego zaistnieje zawsze wtedy, gdy można organowi skutecznie zarzucić niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 25.08.2011r. sygn. IISAB/po 42/11).
W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 25 maja 2009r., pierwsza decyzja organu wydana została w dniu 11 stycznia 2011r. Na skutek zaskarżenia decyzji przez B.J. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 25 marca 2011 r. [....] uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Akta sprawy zostały zwrócone Urzędowi Gminy w Z. przez SKO w K. dnia 7 czerwca 2011 r. i od tej daty Sąd zbadał sposób postępowania i terminy podejmowania kolejnych czynności przez organ pod kątem zarzucanej w skardze przewlekłości postępowania.
W dniu 9 czerwca 2011r. organ l instancji zwrócił się do USC w K. o wydanie odpisu skróconego aktu zgonu S.D. – ojca skarżącej, który to dokument otrzymał w dniu 17 czerwca 2011r.
Następnie w dniu 19 września 2011r. (zatem po trzech miesiącach) organ zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [....] w K. Wydział l Cywilny z wnioskiem o przesłanie potwierdzonego za zgodność z oryginałem postanowienia Sądu z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. INs.325/06/K. Postanowienie to otrzymał w dniu 17 października 2011 r.
Kolejna czynność podjęta przez organ to wystąpienie z pismem z dnia 5 października 2011 r., do rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. A.K. o dokonanie korekty tej wyceny. Z treści tego pisma wynika, że rzeczoznawcy nie przesłane zostały dokumenty w postaci aktu zgonu czy też postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a jedynie takie dokumenty, które od dnia 17 czerwca 2011r. (tj. od daty uzyskania informacji o dacie zgony S.D. ) pozostawały w dyspozycji organu. Oznacza to, że przygotowanie wystąpienia do rzeczoznawcy trwało około 4 miesięcy. Wobec braku reakcji ze strony rzeczoznawcy organ wezwał ją do przedłożenia poprawionego operatu szacunkowego w terminie 14 dni – ale dopiero po kolejnych 4 miesiącach tj. w dniu 8 lutego 2012 r. W rezultacie rzeczoznawca majątkowy dnia 19 marca 2012 r. przedłożyła skorygowany operat w dniu 15 marca 2012r.
Otrzymawszy opinię rzeczoznawcy, organ zawiadomił B.J. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy pismem z dnia 21 marca 2012 r. Po zapoznaniu się z aktami sprawy B.J. wniosła uwagi wobec prawidłowości skorygowanej wyceny pismem z dnia 28 marca 2012r. Organ zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego o ustosunkowanie się do tychże uwag dopiero w dniu 26 kwietnia 2012 r a zatem po ponad miesiącu od ich otrzymania.
Skarżąca w dniu 7 maja 2012 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta. Postanowieniem z 20 sierpnia 2012 r. Kolegium uznało powyższe zażalenie za nieuzasadnione.
W toku całego postępowania tylko raz, zawiadomieniem z dnia 27 kwietnia 2012r. organ poinformował stronę skarżącą, że sprawa nie może zostać załatwiona w terminie i wyznaczył termin do jej załatwienia na dzień 31 lipca 2011r. Jak wynika z oświadczeń stron złożonych na rozprawie, decyzja do chwili obecnej nie została wydana.
Sąd – nie kwestionując konieczności podjęcia przez organ wszystkich wyżej wymienionych czynności -upatruje przewlekłości postępowania w wielomiesięcznych, niczym nie uzasadnionych odstępach czasowych pomiędzy kolejnymi czynnościami.
Art. 12 § 1 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zasada koncentracji materiału dowodowego i szybkości postępowania stwarza dla organów administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób aby nie można im było zarzucić zbędnej zwłoki czy opieszałości w podejmowanych czynnościach. Oczywiście wnikliwość postępowania a zatem prowadzenie go z poszanowaniem wszystkich reguł prawa zawsze będzie zasadą nadrzędną, ale w niniejszej sprawie, z akt administracyjnych nie wynika, żeby czas trwania postępowania jako całości usprawiedliwiony był wyłącznie koniecznością poszanowania tej zasady . W szczególności nie świadczą o tym wymienione wyżej kilkumiesięczne przerwy pomiędzy poszczególnymi czynnościami.
Jednocześnie - ze względu na fakt iż wszystkie podejmowane przez organ czynności były zdaniem Sądu konieczne i nie były pozorne - Sąd przyjął, ze przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Na marginesie Sąd wyjaśnia również, że zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 2012 poz. 647 ze zmianami), wszczęcie postępowania o ustalenie opłaty planistycznej może nastąpić w terminie 5 lat od dnia w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Zatem to organ ustalający opłatę planistyczną podejmuje decyzje w jakim momencie (w terminie owych pięciu lat) nastąpi wszczęcie postępowania i w tym zakresie nie jest możliwe zarzucanie przewłoki w postępowaniu.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku , na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło