II SAB/Kr 218/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Z. G. na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sadowe: III. zasądza od "T" S.A. z siedzibą w K. na rzecz skarżącej Z. G. kwotę 357,00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. Z. G. wniosła skargę na bezczynność "T" S.A. w K.. Powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zarzuciła przedsiębiorstwu "T" S.A. bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 10 maja 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej części skargi wskazano, że wezwaniem z dnia 10 maja 2013 r. skarżąca wystąpiła do "T" S.A. w K.. m. in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. W odpowiedzi otrzymała pismo z dnia 13 czerwca 2013 r., w którym "T" S.A. stwierdził, iż kserokopie materiałów archiwalnych, które posłużyły do zajęcia stanowiska pozostają do wglądu w siedzibie "T" S.A. Oddział w B. po wcześniejszym umówieniu terminu spotkania. W piśmie z dnia 18 czerwca 2013 r. skarżąca ponownie zwróciła się o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. Swoje stanowisko przedsiębiorca przesyłowy powtórzył w piśmie z dnia 4 lipca 2013 r. Ograniczając prawo skarżącej do udostępnienia jej informacji publicznych poprzez wprowadzenie warunku osobistego stawiennictwa w siedzibie spółki, "T" S.A. naruszył przepisy ustawy o udostępnianiu informacji publicznych. Należy także zauważyć, iż stanowisko przedsiębiorcy przesyłowego jest sprzeczne z regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie budzi natomiast wątpliwości fakt, iż żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Skarżąca podkreśliła, że aż do dnia sporządzenia niniejszej skargi nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy stwierdzić, że skarga na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę "T" S.A. w K. poinformował, że pismem z dnia 11 września 2013 r. została skarżącej udostępniona żądana informacja, a to protokół z odbioru technicznego z 5 grudnia 1979 r., zgłoszenie obiektu elektroenergetycznego na przyłączenie do sieci, program załączenia linii 110 kV K. - ECII Tr. 2 oraz pola transf. 110 kV z transformatorem 110/6kV 16MVA wraz z kablem sterowniczym pilotującym z planowanym terminem załączenia na 31 grudnia 1979 r. Z ostrożności "T" S.A. w K. ponownie przesłał kopie udostępnionych dokumentów wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania w sprawie, z dowodem nadania listu poleconego do pełnomocnika skarżącej. W piśmie procesowym z dnia 30 października 2013 r. strona skarżąca wskazała, że jej wniosek o udzielenie informacji publicznej w dalszym ciągu nie został rozpatrzony w całości. Strona przeciwna przesłała bowiem jedynie kserokopie "dokumentacji techniczno - prawnej, która posłużyła do zajęcia stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia 10 czerwca 2013 r.". Skarżąca pismem z dnia 25 września 2013 r. zwróciła się do strony przeciwnej z prośbą o jednoznaczne stwierdzenie, czy dokumentacja załączona do pisma z dnia 11 września 2013 r. stanowi wszystkie informacje publiczne posiadane przez przedsiębiorstwo przesyłowe w tej sprawie, jednak w piśmie z dnia 16 października 2013 r. "T" S.A. nadal nie zawarł jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Udostępniając jedynie fragmentaryczną dokumentację, związaną z budową infrastruktury przesyłowej - i nie ustosunkowując się do pozostałej części wniosku strona przeciwna nie rozpatrzyła złożonego wniosku w sposób kompleksowy i zgodny z żądaniem, a więc skarga na istniejącą w dalszym ciągu bezczynność jest zasadna i konieczna. O braku spełnienia przesłanek samokontroli świadczy także zachowanie "T" S.A. Zgodnie bowiem z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie, bezczynność łub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, sąd stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie uczestnik nie uwzględnił skargi w całości, nie stwierdził czy jego działanie nosiło znamiona rażącego naruszenia prawa, a przede wszystkim przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z odpowiedzią na skargę. Z ostrożności procesowej, w przypadku nie podzielenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powyższego stanowiska, i uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie procesowym z dnia 11 grudnia 2013r. "T" S.A. oświadczyła, że przy piśmie z dnia 11 września 2013r. przedstawiła wszystkie dokumenty "jakie ma obowiązek przedstawić i jakie są znane w tej sprawie" . Skarżący w piśmie procesowym z dnia 3 stycznia 2014r. wskazał, że "T" S.A. w dalszym ciągu nie udostępniła dokumentów dotyczących przebudowy infrastruktury elektroenergetycznej na nieruchomości skarżącej a jedynie te dokumenty które związane są z budowa przedmiotowej infrastruktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545). Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność "T" S.A. w K. dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, obejmującej dokumentację związaną z wybudowaniem na działkach strony skarżącej infrastruktury energetycznej, zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 10 maja 2013r. Żądana przez Skarżąca dokumentacja, niezwłocznie po wniesieniu skargi datowanej na dzień 30 sierpnia 2013r., została udostępniona skarżącej przez "T" S.A. w dniu 11 września 2013r. "T" S.A. oświadczyła przy tym na wezwanie Sądu, że jest to całość dokumentacji, która jest jej znana w sprawie. Strona skarżąca nie kwestionowała okoliczności, iż dokumenty, które otrzymała od "T" S.A. w K. odnoszą się do budowy infrastruktury energetycznej na działkach stanowiących własność strony skarżącej. Zarzuty podnoszone przez Skarżącą w piśmie z dnia 30 października 2013r dotyczą kwestii kompletności otrzymanej dokumentacji. W piśmie z dnia 25 września 2013r. strona skarżąca domagała się udzielenia informacji czy dokumentacja przekazana przez "T" S.A. w dniu 11 września 2013r. jest kompletna. Stwierdzić w związku z tym należy, że wskazywana okoliczność (zapewnienie o kompletności dokumentacji) nie znajduje podstaw z przepisach ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) Podobnie w piśmie z dnia 3 stycznia 2014r. skarżąca podnosi kwestie kompletności otrzymanej dokumentacji i twierdzi, że "T" S.A. musi być w posiadaniu dokumentacji związanej z przebudową urządzeń posadowionych na jej nieruchomości, gdyż jest to niewiarygodne, żeby przebudowa taka nie miała miejsca od 1979r. Zauważyć jednak należy, że skarżąca nie wskazuje jakich, jej zdaniem, dokumentów nie przedstawił "T" S.A. Co więcej, nie wskazuje nawet kiedy – w którym roku lub latach – była dokonywana przebudowa infrastruktury i w jakim zakresie. Mając więc na uwadze, że udostępnione zostały stronie skarżącej dokumenty dotyczące interesującej ją kwestii, przy jednoczesnym braku jasnych i konkretnych zarzutów wskazujących na niekompletność otrzymanej dokumentacji, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności "T" S.A. w K. nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ udzielił stronie skarżącej żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Jak wynika z akt sprawy, skarga została złożona w dniu 30 sierpnia 2013r. natomiast informacji udzielono pismem z dnia 11.09.2013 r. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Ocena ta wynika z faktu, że udostępnienie stronie skarżącej żądanych informacji nastąpiło niezwłocznie po skierowaniu skargi do sądu, i w stosunkowo nieodległym czasie od złożenia wniosku. Zauważyć przy tym należy, że w sprawie chodzi o dokumentację powstałą kilkadziesiąt lat temu, której odszukanie może być czasochłonne. Nadto od początku prowadzonej ze skarżącą korespondencji "T" S.A. oświadczała o możliwości osobistego wglądu w żądaną dokumentacje w sowim oddziale w B.. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § l p.p.s.a.