II SAB/Kr 22/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Wojewody [...] zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania w terminie jednego miesiąca aktu w postępowaniu wszczętym na wniosek z dnia 8 września 2009 roku. M.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wojewody dotyczącą nie wydania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, decyzji potwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego własności działki nr 1 położonej w T. , stanowiącej jej własność. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 8 września 2009 r. [...] Zarząd Dróg Miejskich skierował wniosek do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o wydanie przedmiotowej decyzji. Pismem z dnia 7 grudnia 2009 r. skarżąca została poinformowana o terminie przedłużenia załatwienia sprawy do dnia 30 września 2010 r., a następnie o kolejnym terminie przedłużenia załatwienia sprawy do dnia 30 września 2011 r. Dalej skarżąca wskazała, że pismem z dnia 22 października 2010 r. złożyła skargę na opieszałość Wojewody , w efekcie czego Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia 19 listopada 2010 r. wyznaczył Wojewodzie termin na załatwienie sprawy wynoszący 2 miesiące. Ponadto skarżąca wskazała, że pismem z dnia 15 grudnia 2010 r. Wojewoda zwrócił się do niej o dostarczenie wypisów z aktów notarialnych będących podstawą nabycia działki nr 2 . Natomiast pismem z dnia 27 grudnia 2010 r. skarżąca została poinformowania o kolejnym terminie załatwienia sprawy do dnia 26 stycznia 2011 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 12, 35, 36 k.p.a. i wniosła o zobowiązanie organu do wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość, odsetek od odszkodowania z tytułu jego nieterminowej realizacji, odsetek od w/w odsetek i zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu opieszałości Wojewody. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenia wskazując, że pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. przedłużył termin załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi do dnia 26 marca 2011 r. z uwagi na brak dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji w sprawie, w szczególności do ustalenia osób mających przymiot strony w toczącym się postępowaniu. W ocenie Wojewody krąg osób będących stronami jest szerszy niż wskazany przez skarżącą. W świetle art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną do kręgu osób mających interes prawny należy także osobę będąca właścicielem nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz inne osoby legitymujące się prawem własności po tej dacie. A zatem krąg osób zainteresowanych odjęciem prawa własności winien być ustalony na podstawie wszystkich dokumentów przenoszących własność spornej nieruchomości w tym aktów notarialnych obejmujących obrót nieruchomością. Organ zwracał się o powyższe dokumenty do Sądu Rejonowego - Wydział Ksiąg Wieczystych w T. , który odmówił ich wydania. W związku z odmową Wojewoda [...] złożył odwołanie do Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych, jednakże termin jego rozpatrzenia oraz ewentualnego nadesłania żądanych dokumentów nie zależy od Wojewody . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji. W ocenie sądu skarga jest zasadna, bowiem w niniejszej sprawie wystąpiła rażąca bezczynność organu. Z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy organ, w terminach przewidzianych przepisami prawa, nie wydaje rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. organ administracji publicznej zobowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ponadto bezczynności organu występuje także wtedy, gdy organ wprawdzie podejmuje czynności, lecz nie kończy swojego postępowania wydaniem decyzji administracyjnej, postanowieniem czy też innym aktem. Sytuacja taka zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Wnioskiem z dnia 8 września 2009 r. [...] Zarząd Dróg Miejskich zwrócił się do Wojewody o wydanie decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. na rzecz Gminy Miasta T. działki nr 1 stanowiącej drogę publiczną zaliczoną do kategorii dróg lokalnych miejskich przed 1 stycznia 1999 r., a będącej własnością skarżącej. Do dnia wyrokowania w sprawie, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku. W literaturze jak i w judykaturze podkreśla się, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 września 2004 r., sygn. akt I SAB 287/03). Zaznaczyć należy, że w dniu 22 października 2010 r. skarżąca złożyła do Wojewody pismo zatytułowane "skarga", w związku z opieszałością organu w załatwieniu jej sprawy. Skarga ta potraktowana została przez Wojewodę jako zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i przesłana zgodnie z właściwością do Ministra Infrastruktury, jako organu wyższego stopnia. Tym samym warunek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu został w niniejszej sprawie spełniony. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2010 r. Minister Infrastruktury wyznaczył Wojewodzie termin na załatwienie sprawy wynoszący 2 miesiące. Po upływnie tego terminu organ nadal pozostał w bezczynności. Także wyznaczony, kolejny (ostatni w aktach administracyjnych) termin załatwienia sprawy na 26 marca 2011 r. nie został przez organ dotrzymany. W niniejszym postępowaniu sąd w żaden sposób nie może merytorycznie ustosunkowywać się do zasadności czy też bezzasadności stanowiska organów administracji w kwestii konieczności gromadzenia dokumentów, niezbędnych zdaniem tego organu, do wydania decyzji. Wskazać jednak należy, iż sprawa dotyczy nabycia z mocy prawa własności nieruchomości a nie odszkodowania za to przejęcie. Postępowanie organu w niniejszej sprawie ocenić należy jako sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego, w tym w szczególności z zasadą wyrażoną w art. 6 oraz art. 7 k.p.a. Zgodnie z pierwszą z zasad, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasada wyrażona w art. 7 k.p.a. stanowi z kolei, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podkreślić należy, że w sytuacji przedłużającego się postępowania wyjaśniającego w sprawie, organ zobligowany jest informować strony na bieżąco o postępach toczącego się postępowania. Naruszanie ustawowych terminów zakończenia sprawy, może bowiem utratę zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a zatem stanowić naruszenie kolejnej z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jaką jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażona w art. 8 k.p.a. Ponadto należy podnieść, iż zasada sformułowana we wskazanym art. 6 k.p.a., odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu w Olsztynie z dnia 17 listopada 2009 r. II SAB/Ol 49/09). W końcu wskazać należy, że działania organów w niniejszej sprawie stoją także w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, zgodnie z którą organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. (art. 12 § 1 k.p.a.). Także i do tej zasady odnieść należy przepis art. 35 k.p.a. Wobec powyższego, nie przesądzając merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zarzut bezczynności uznać należało w przedmiotowej sprawie za w pełni uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym Wojewoda uchybił wskazanym wyżej zasadom postępowania administracyjnego, w tym w sposób rażący naruszył wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Z tego też względu sąd zobowiązał ten organ, na podstawie art. 149 p.p.s.a. do wydania w terminie miesiąca rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia zwrotu akt organowi, o czym stanowi art. 286 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącej dotyczącego wyciągnięcia konsekwencji w trybie art. 32 k.p.a. wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość, ustawowych odsetek oraz zadośćuczynienia pieniężnego, wskazać należy, że jest to kwestia odrębna od sprawy dotyczącej bezczynności Wojewody i dlatego też nie może być rozstrzygana w niniejszym postępowaniu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.