II SAB/Kr 220/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie postępowanie umarza; III. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżącego P. Z. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 20 czerwca 2014 r. P. Z. wniósł skargę na bezczynność "T" S.A. w K. polegającą na: 1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 13 września 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) 2) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności "T" S.A. z siedzibą w K. w tym zakresie oraz o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanej formie i zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej części skargi wskazano, że wnioskiem z dnia 13 września 2013 r. strona skarżąca wystąpiła do "T" S.A. m. in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji linii energetycznych. W odpowiedzi skarżący otrzymał pismo z dnia 22 października 2013 r., w którym "T" S.A. zakwestionował precyzyjność powyższego wniosku. Skarżący ponownie zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w piśmie z dnia 22 listopada 2013 r., jednak strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko w piśmie z 19 grudnia 2013 r. Strona skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się ze stanowiskiem przedsiębiorcy przesyłowego. Do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymał wymienionych we wniosku dokumentów, ani też rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź też umorzenia postępowania. Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarga na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę "T" S.A. w K. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że pismem z dnia 4 lipca 2014 r. udostępniono Skarżącemu odszukane w zasobach Spółki decyzje, stanowiące informację publiczną. Jednocześnie spółka wyjaśniła, iż jej zachowanie, polegające na żądaniu doprecyzowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej miało na celu dążenie do kompleksowego i precyzyjnego załatwienia sprawy, co znajduje m.in. usprawiedliwienie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2013 r. (sygn. akt l OSK 791/13) w którym Sąd wskazał, iż "nie każdy dokument znajdujący się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego może posiadać walor informacji publicznej, dlatego koniecznym może być wezwanie wnioskodawcy do uściślenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej", a także w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt l OSK 8/11, w którym Sąd stwierdził, że "ustawa z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie jest i nie może być środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji". Jednocześnie w niniejszej sprawie nie sposób twierdzić, że spółka nie udostępniła żadnych informacji publicznych, bowiem w prowadzonej korespondencji informowała Skarżącego o tym jakie urządzenia posadowione są na wskazanej we wniosku nieruchomości i o związanych z tym okolicznościach, nie przekazując jedynie dokumentów, o których doprecyzowanie się zwracała i których odszukanie, bądź ustalenie, ze Spółka ich nie posiada, ułatwiłoby podanie stosownego doszczegółowienia. W świetle powyższego w ocenie spółki nie sposób uznać, że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku Skarżącego, wynikało z oczywistego naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 (Dz.U. Nr 112, póz. 1198 ze zm.), tylko m.in. z konieczności przeszukania wielu archiwów w poszukiwaniu nie zindywidualizowanych we wniosku dokumentów. W świetle powyższego wniesiono o uwzględnienie powyższych argumentów przy ocenie jego postępowania oraz o umorzenie postępowania i odstąpienie od obciążania "T" S.A. kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545). Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność "T" S.A. w K. dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, obejmującej dokumentację związaną z wybudowaniem na działkach strony skarżącej infrastruktury energetycznej, zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 13 września 2013 r. Żądana przez stronę skarżącą dokumentacja w postaci decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta R. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 6 listopada 2000r. oraz decyzji z dnia 19 marca 2001r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - została jej udostępniona przy piśmie z dnia 4 lipca 2014r. - a więc w okresie dwóch tygodni od wniesienia skargi. Skoro strona przeciwna udostępniła posiadane dokumenty a strona skarżąca nie kwestionowała ani ich otrzymania ani kompletności , to tym samym uznać należy, że wniosek strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej został rozpoznany i zrealizowany w całości. Mając więc na uwadze, że udostępnione zostały stronie skarżącej dokumenty dotyczące interesującej ją kwestii, Sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie stan bezczynności "T" S.A. w K. - nie występuje. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ udzielił stronie skarżącej żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Ocena ta wynika z faktu, że udostępnienie stronie skarżącej żądanych informacji nastąpiło niezwłocznie po skierowaniu skargi do sądu. Zauważyć przy tym należy, że sprawa dotyczy jednego z wielu dziesiątek tego rodzaju, bardzo ogólnych wniosków kierowanych do "T" S.A., nadto dotyczy dokumentacji powstałej kilkanaście lat temu, której odszukanie w związku z tym może być czasochłonne. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ po wniesieniu skargi udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.