II SAB/Kr 220/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. S., M. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w sprawie rozpoznania wniosku dotyczącego legalności prowadzonych robót budowlanych oddala skargę. A. S. oraz M. Z., reprezentowane przez adwokata, wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę z 19 września 2024 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w sprawie PINB-73550/Sz-8/2005. Skarżące wniosły o: I. wskazanie, że PINB dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązanie PINB do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia; III. przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 - w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a.; IV. rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym; V. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżące są następcami prawnymi strony przedmiotowego postepowania administracyjnego M. Z., co do nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] obr. [...] w S. , co wynika z KW nr [...] Przedmiotowe postępowanie odnosi się do samowolnie zrealizowanego w 2005 r. na działce ew. nr [...] obr. [...] w S. (dawniej działka nr [...] obr. [...] w S. ) przez M. C. i L. C. budynku pensjonatowego. Postępowanie to do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone a ostatni dokument w sprawie pochodzi z dnia 24 listopada 2005r. - adnotacja urzędowa. Zdaniem skarżących w związku z powyższym organ l instancji pozostaje w całkowitej bezczynności od 2005 r., tj. przez okres 19 lat, nie podejmując żadnej czynności w przedmiotowej sprawie – co wyczerpuje przesłanki bezczynności o charakterze rażącym. Skarżące przytoczyły treść art. 35 K.p.a. oraz przywołały orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące bezczynności i przewlekłości postępowania. W ocenie skarżących w przedmiotowej sprawie oczywistym pozostaje, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa co do terminów załatwienia sprawy określonych w K.p.a., podczas gdy powinien załatwić ją w maksymalnym terminie 2 miesięcy, tj. w 2005 r., stąd skarżące wniosły i wywiodły jak w petitum. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu (PINB) wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że 27 września 2024 r. do urzędu wpłynęła skarga ww. skarżących na bezczynność PINB w sprawie postępowania administracyjnego prowadzonego pod sygn. akt: PINB-73550/Sz-8/2005. PINB poinformował, że w związku z pismem M. i J. Z. z 1 czerwca 2005 r. w sprawie nielegalnych prac budowlanych prowadzonych w S. przy ul. G. 37 na dz. [...] przez M. i L. C., zawiadomieniem z 7 września 2005 r. wdrożył postępowanie administracyjne pod sygn. akt: PINB-72550/Sz-8/2005 w ww. sprawie oraz zawiadomił o przeprowadzeniu wizji w terenie. W postępowaniu status strony otrzymali M. i L. C. oraz M. i J. Z.. W dniu 6 października 2005 r. inspektorzy PINB w Nowym Targu podjęli próbę przeprowadzenia kontroli, natomiast oględziny nie mogły być przeprowadzone z uwagi na brak dostępu. Zawiadomieniem z 31 października 2005 r. poinformowano krąg stron o ponownym przeprowadzeniu wizji w terenie. W dniu 24 listopada 2005 r. przeprowadzono kontrole w terenie z udziałem stron postępowania. Obecni podczas oględzin zobowiązani zostali w terminie 3 miesięcy od dnia oględzin do poinformowania pisemnie PINB o ustaleniach ws. dysponowania przedmiotową nieruchomością. Z uwagi na fakt, że żadna ze stron postępowania po okresie 3 miesięcy od dnia oględzin nie poinformowała PINB o ustaleniach – organ uznał sprawę własnościową za ostatecznie zakończoną. W aktach znajduje się adnotacja urzędową sporządzoną 24 sierpnia 2017 r.: "Bez dalszego biegu - sprawa dotyczy spraw własnościowych. Skarżący miał powiadomić PINB na piśmie o ustaleniach między stronami. Brak takiego powiadomienia oraz brak dotyczące interwencji świadczy, że strony załatwiły sprawę polubownie". PINB poinformował również, że od 2022 roku prowadzi postępowanie pod sygn. akt PINB.5160.79.2022.Sz dotyczące legalności budynku objętego postępowaniem o sygnaturze PINB-73550/Sz-8/2005 - zainicjowane wnioskiem z 6 czerwca 2022 r. pełnomocnika: A. S. oraz M. Z. w sprawie: I. samowolnie zrealizowanego w 2005 r. na dz. [...] położonej w miejscowości S. budynku pensjonatowego, II. nielegalnego użytkowania ww. obiektu przez M. i L. C. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub dokonania skutecznego zgłoszenia. Zawiadomieniem z 21 lipca 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu budynku na dz. [...] położonej w miejscowości S.. W zawiadomieniu tym poinformowano strony postępowania o przeprowadzeniu przez inspektorów PINB oględzin 18 sierpnia 2022 r. oraz że celem oględzin będzie ustalenie stanu faktycznego, funkcji obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania oraz ustalenie, czy ww. obiekt jest użytkowany. W dniu 1 sierpnia 2022 r. do niniejszego postępowania zgłosił się pełnomocnik M. i L. C., oraz wniósł o odroczenie terminu oględzin. Zawiadomieniem z 3 sierpnia 2022 r. PINB poinformował strony postępowania o nowym terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin wyznaczonym na 9 września 2022 r. W dniu 9 września 2022 r. przeprowadzone zostały oględziny budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. [...]. Podczas oględzin ustalono, że na dz. [...] zlokalizowany jest budynek dwukondygnacyjny w konstrukcji murowo-żelbetowej, z połacią dachową jednospadową w kierunku południowym w poziomie parteru wydzielone pomieszczenie kotłowni i pralni. Na poziom poddasza prowadzą zewnętrzne schody, na tej kondygnacji wydzielony jest korytarz oraz 3 pokoje, 2 pokoje z łazienką a jeden pokój z pomieszczeniem o nieznanej funkcji - na dzień kontroli nie można było określić jego funkcji ze względu na brak dostępu. W pomieszczeniach składowane meble, sprzęt RTV, rowery. Z wszystkich trzech pomieszczeń wyjście na balkon. Budynek użytkowany. Na oględziny stawiły się wszystkie strony postępowania, natomiast udziału w oględzinach nie brał pełnomocnik skarżących, ponieważ L. C. nie wyraził zgody na wejście pełnomocnika na posesję. Z dokumentów PINB w Nowym Targu sygn. akt: PINB-73550/Sz-8/2005 ustalono, że rozpoczęcie budowy przedmiotowego budynku przypada na 1985 r., ustalono również, że po 2005 r. nadal przy budynku prowadzone były roboty budowlane - porównano stan faktyczny z protokołu z oględzin z [...] listopada 2005 r. z protokołem z oględzin z [...] września 2022 r. PINB stwierdził, że po oględzinach [...] listopada 2005 r. przy budynku kontynuowane były roboty budowlane, parametry techniczne budynku się nie zmieniły, natomiast inwestor wykonał od strony południowej w poziomie poddasza trzy balkony oraz otwory pod drzwi balkonowe. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ ustalił, że budynek zlokalizowany na dz. [...] zrealizowany został bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorem był początkowo J. S., a następnie L. C., natomiast obecnymi właścicielami nieruchomości są skarżące. Obecni właściciele jak i poprzedni właściciele dz. [...] nie wyrazili zgody na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Na wykonanie przedmiotowego budynku o funkcji gospodarczej (w poziomie parteru kotłownia i pralnia, na poddasza składowane urządzenia RTV, meble, sprzęt rekreacyjny - w dniu oględzin nie stwierdzono, że to obiekt pensjonatowy) należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, dlatego niniejsze postępowanie legalizacyjne prowadzone jest na zasadach i w trybie przewidzianym w obecnie obowiązującym od 19 września 2020 r. stanie prawnym - art. 48 P.b. Postanowieniem nr 183/2022 z 19 października 2022 r. (sygn. akt: PINB.5160.79.2022.Sz) PINB w Nowym Targu wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budynku gospodarczym zrealizowanym przez inwestorów M. i L. C. i poinformował inwestorów o przysługujących im prawach i obowiązkach oraz ewentualnym zobowiązaniom do wniesienia opłaty legalizacyjnej, która dla budynku gospodarczego wynosi 25 000 zł, w przypadku chęci legalizacji budynku. Na ww. postanowienie PINB skarżące wniosły zażalenie z 28 października 2022 r. Organ pismem z 15 listopada 2022 r. przesłał do MWINB w Krakowie zażalenie wraz z aktami sprawy prowadzonymi pod sygn. PINB.5160.79.2022.Sz. Następnie pismem z 22 listopada 2022 r. PINB przekazał do MWINB pismo strony postępowania z 17 listopada 2022 r. - adwokata reprezentującego M. i L. C. - w sprawie chęci legalizacji przedmiotowego budynku oraz wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia się sprawy toczącej przed Sądem Rejonowym w Nowym Targu I Wydział [...] zarejestrowanej pod sygn. akt [...] Kolejnym pismem z 14 grudnia 2022 r. PINB przekazał do MWINB uzupełnienie zażalenia z 28 października 2022 r. na ww. postanowienie PINB z 29 listopada 2022 r. Dalej PINB stwierdził, że w związku z ustaleniami z oględzin oraz zgromadzonych dokumentów uznał, że wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu w stosunku do nielegalnego użytkowania budynku jest bezzasadne. Postanowieniem z 13 lutego 2023 r. znak: PINB.5160.79.2022.Sz PINB w związku z ww. wnioskiem z 6 czerwca 2022 r. pełnomocnika skarżących w sprawie: I. samowolnie zrealizowanego w 2005 r. na dz. ewid. nr [...] położonej w miejscowości S. budynku pensjonatowego, II. nielegalnego użytkowania ww. obiektu przez M. i L. C. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub dokonania skutecznego zgłoszenia: odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu w stosunku do nielegalnego użytkowania budynku zlokalizowanego na dz. ewid. nr [...] położonej w miejscowości S., wszczęcia postępowania administracyjnego w związku z ustaleniem, że przedmiotowy obiekt jest zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, i w stosunku do tego budynku prowadzone jest postępowanie w trybie art. 48 P.b., w związku z tym wyklucza to możliwość prowadzenia równolegle postępowania w sprawie nielegalnego użytkowania. W ocenie organu wszczęcie wnioskowanego postępowania byłoby niecelowe, gdyż już wstępne czynności prowadzą do wniosku, iż nawet w przypadku gdyby postępowanie zostało wszczęte, to musiałoby zostać umorzone z uwagi na brak przedmiotu postępowania. MWINB w Krakowie postanowieniem nr 760/2023 z 4 października 2023 r. znak: WOB.7722.273.2022.JKUR zlecił PINB uzupełnienie materiału dowodowego. W związku z ww. postanowieniem, zawiadomieniem z 24 października 2023 r. PINB zawiadomił strony postępowania o przeprowadzeniu oględzin oraz wystąpił do urzędów o udzielenie informacji. W dniu 21 listopada 2023 r. przeprowadzono oględziny. Pismem z 7 grudnia 2023 r. PINB przekazał do MWINB uzupełniony materiał dowodowy. MWINB postanowieniem nr 22/2024 z 8 stycznia 2024 r. znak: WOB.7722.273.2022.JKUR odmówił zawieszenia postępowania zażaleniowego. Jednocześnie MWINB postanowieniem nr 23/2024 r. z 8 stycznia 2024 r. znak: WOB.7722.273.2022.JKUR uchylił ww. postanowienie PINB z 13 lutego 2023 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z 11 marca 2024 r. MWINB poinformował organ I instancji, że skarżące reprezentowane przez dwóch adwokatów złożyły skargę na ww. postanowienie. Po zakończeniu postępowania sądowego MWINB za pismem z 20 sierpnia 2024 r. (data wpływu do PINB 22 sierpnia 2024 r.) przekazał odpis prawomocnego wyroku WSA w Krakowie oraz zwrócił akta postępowania. Wnosząc o oddalenie skargi PINB wskazał, że podjął czynności, które opisano powyżej, a tym samym nie pozostał w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "P.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi należy podkreślić, że skarga była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Jest to warunek formalny, który w niniejszej sprawie został spełniony – na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżących przedłożył odpis ponaglenia (k. 20–23 akt sądowych) wraz z dowodem jego nadania do organu (k. 18–19). W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 P.p.s.a. Jeżeli natomiast na moment wyrokowania bezczynność nadal istnieje, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. W sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, skargę należy oddalić. Zgodnie bowiem z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części. Skarga w niniejszej sprawie jest, zdaniem Sądu, bezzasadna. Pojęcia "bezczynność" i "przewlekłość" są zdefiniowane ustawowo w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z art. 37 K.p.a.: § 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, które zachowało aktualność, pojęcie bezczynności odnoszono przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1031/12 - przywołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" natomiast wiązano z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ administracji postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 116-119). Jako przewlekłe oceniano również takie postępowanie, w którym czynności podejmowane są przez organ w dużym odstępie czasu bądź wykonywane są czynności pozorne, powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6 s. 33; M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 289-290; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. I OSK 2704/13). Skarżące zarzuciły w skardze całkowitą bezczynność PINB-u, niepodejmowanie żadnej czynności w przedmiotowej sprawie, co ich zdaniem wyczerpuje przesłanki bezczynności o charakterze rażącym, podczas gdy organ powinien załatwić sprawę w maksymalnym terminie 2 miesięcy. Większą część treści skargi sporządzonej przez adwokata stanowiły cytaty z orzecznictwa dotyczące pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania, bez odniesienia się do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy administracyjnej. Analizując treść tej skargi, w zestawieniu z treścią odpowiedzi organu na skargę i analizą akt sprawy (w tym dokonaną przez Sąd z urzędu analizą także akt administracyjnych przesłanych przez PINB do sprawy o sygn. II SAB/Kr 232/24, zakończonej nieprawomocnym wyrokiem z 29 stycznia 2025 r. uwzględniającym co do zasady skargę – o czym będzie jeszcze mowa poniżej), Sąd stwierdził, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej była upatrywana przez skarżące bezczynność PINB w sprawie rozpoznania wniosku dotyczącego legalności prowadzonych robót budowlanych (pkt I wniosku pełnomocnika skarżących z 6 czerwca 2022 r.). Trzeba tu wskazać, że kwestia postępowania przez PINB odnośnie pkt II tego wniosku była przedmiotem postanowienia PINB nr 24/2023 z 31 stycznia 2023 r. sygn. akt PINB.5160.79.2022.Sz. o odmowie wszczęcia, a następnie rozstrzygnięcia przez WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r. sygn. II SAB/Kr 41/23, stwierdzającym bezczynność w tym zakresie. Należy przy tym wyjaśnić, że w sprawie samowolnej budowy budynku gospodarczego na działce [...] w S. PINB prowadził dwa postępowania: wszczęte w 2005 r. sygn. akt PINB-73550/Sz-8/2005 oraz wszczęte w 2022 r. sygn. akt PINB.5160.79.2022.Sz. Wynika to z uzasadnienia postanowienia MWINB z 8 stycznia 2024 r., a PINB w odpowiedzi na skargę ustalenia te potwierdził. MWINB w ww. postanowieniu z 8 stycznia 2024 r. dostrzegł fakt wcześniejszej zawisłości postępowania w sprawie tych samych robót budowlanych, których dotyczyło postanowienie PINB z 19 października 2022 r. Ze wskazań organu II instancji wynika również, że w razie potwierdzenia tożsamości przedmiotu postępowania w obu tych sprawach należy kontynuować postępowanie wszczęte w 2005 r. "w odpowiednim reżimie prawnym". Co istotne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 28 maja 2024 r., sygn. II SA/Kr 378/24 oddalił skargę na ww. postanowienie MWINB z 8 stycznia 2024 r. Po zakończeniu ww. sprawy toczącej się przed WSA akta zostały zwrócone do PINB w Nowym Targu 22 sierpnia 2024 r. Należy tu zwrócić uwagę, że skarżące wniosły równolegle do niniejszej sprawy drugą skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu związaną z tą samą nieruchomością, w której to sprawie Sąd badał kwestię bezczynności PINB w sprawie znak PINB-73550/Sz-8/2005 w przedmiocie samowoli budowlanej, w okresie po zwróceniu akt PINB przez WSA, a zatem po 22 sierpnia 2024 r. – sprawa zarejestrowana do sygn. II SAB/Kr 232/24, w której WSA w Krakowie nieprawomocnym wyrokiem z 29 stycznia 2025 r. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu do wydania aktu w terminie dwóch miesięcy; stwierdził, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu miała miejsce z rażącym naruszenia prawa; w pozostałym zakresie skargę oddalił i orzekł o kosztach postępowania sądowego. Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu był okres od wniesienia wniosku z 6 czerwca 2022 r. do ww. daty 22 sierpnia 2024 r. Oceniając zatem zasadność niniejszej skargi w ww. zakresie Sąd stwierdził, że PINB nie dopuścił się bezczynności. Trzeba podkreślić, że z akt sprawy wynika, że zdaniem obu stron istnieją okoliczności będące podstawą do prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania dotyczącego legalności spornego obiektu budowlanego, skoro PINB zawiadomieniem z 21 lipca 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu budynku na ww. dz. [...]. W zawiadomieniu tym poinformowano strony postępowania o przeprowadzeniu przez inspektorów PINB oględzin 18 sierpnia 2022 r. oraz że celem oględzin będzie ustalenie stanu faktycznego, funkcji obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania oraz ustalenie czy ww. obiekt jest użytkowany. W dniu 1 sierpnia 2022 r. do postępowania zgłosił się pełnomocnik inwestorów wnosząc o odroczenie terminu oględzin. Zawiadomieniem z 3 sierpnia 2022 r. PINB poinformował strony postępowania o nowym terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin wyznaczonym na dzień [...] września 2022 r. W dniu 9 września 2022 r. przeprowadzone zostały oględziny budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. [...]. Podczas oględzin ustalono, że na dz. [...] zlokalizowany jest budynek dwukondygnacyjny w konstrukcji murowo-żelbetowej, z połacią dachową jednospadową w kierunku południowym w poziomie parteru wydzielone pomieszczenie kotłowni i pralni. Na poziom poddasza prowadzą zewnętrzne schody, na tej kondygnacji wydzielony jest korytarz oraz 3 pokoje, 2 pokoje z łazienką a jeden pokój z pomieszczeniem o nieznanej funkcji - na dzień kontroli nie można było określić jego funkcji ze względu na brak dostępu. W pomieszczeniach składowane meble, sprzęt RTV, rowery. Z wszystkich trzech pomieszczeń wyjście na balkon. Budynek użytkowany. Na oględziny stawiły się wszystkie strony postępowania, natomiast udziału w oględzinach nie brał pełnomocnik skarżących, ponieważ L. C. nie wyraził zgody na wejście pełnomocnika na posesję. Z dokumentów PINB ustalił, że rozpoczęcie budowy przedmiotowego budynku przypada na 1985 r., a po 2005 r. przy budynku nadal prowadzone były roboty budowlane. Organ porównał stan faktyczny z protokołu z oględzin z 24 listopada 2005 r. z protokołem z oględzin z 9 września 2022 r. i stwierdził, że po 24 listopada 2005 r. przy budynku kontynuowane były roboty budowlane, parametry techniczne budynku się nie zmieniły, natomiast inwestor wykonał od strony południowej w poziomie poddasza trzy balkony oraz otwory pod drzwi balkonowe. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ ustalił, że budynek zlokalizowany na dz. [...] zrealizowany został bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestorem był początkowo J. S., a następnie L. C., natomiast obecnymi właścicielami nieruchomości są skarżące. Obecni właściciele jak i poprzedni właściciele dz. [...] nie wyrazili zgody na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Na wykonanie przedmiotowego budynku o funkcji gospodarczej (w poziomie parteru kotłownia i pralnia, na poddasza składowane urządzenia RTV, meble, sprzęt rekreacyjny - w dniu oględzin nie stwierdzono, że to obiekt pensjonatowy) należało uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę dlatego postępowanie legalizacyjne organ prowadził na zasadach i w trybie przewidzianym w obowiązującym od 19 września 2020 r. stanie prawnym, na podstawie art. 48 P.b. Kolejno PINB postanowieniem nr 183/2022 z 19 października 2022 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budynku gospodarczym zrealizowanym przez inwestorów M. i L. C. w trybie postępowania naprawczego. Brak zakończenia ww. postępowania i podejmowania niezwłocznie kolejnych czynności przez organ I instancji związany był m.in. z zaskarżeniem ww. postanowienia a także ze sporem własnościowym pomiędzy skarżącymi a inwestorami, mającym wyraz w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w Nowym Targu I Wydział [...]. Dodatkowo, 21 listopada 2023 r. PINB przeprowadził oględziny spornej nieruchomości. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podkreślić przy tym należy, że wielokrotnie postępowania administracyjne są prowadzone przez organy nadzoru budowlanego z urzędu, mimo że inspiracją czy źródłem danych o potencjalnym naruszeniu przepisów prawa budowlanego są pisma lub interwencje osób trzecich albo innych organów. Formalnym początkiem administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego jest wszczęcie przez organ postępowania, o którym organ zawiadamia ustalony przez siebie krąg stron postępowania. Przechodząc do oceny działań prowadzonych przez PINB trzeba zwrócić uwagę na specyfikę postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego. Po otrzymaniu informacji o możliwym naruszeniu przepisów prawa budowlanego, właściwym działaniem organu nadzoru jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniające i kontrolnego. W ramach tego postępowania organ sprawdza zasadność twierdzeń wnioskodawcy, gromadząc dokumenty i przeprowadzając kontrolę obiektu, np. na podstawie art. 81 ust. 4 P.b. Dopiero potwierdzenie zasadności twierdzeń przedstawianych organowi, np. w piśmie osoby trzeciej, skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie. Co do zasady wszczęcie postępowania z urzędu następuje postanowieniem, które doręczane jest stronom postępowania, ustalonym przez organ w oparciu o odpowiednie przepisy prawa (np. art. 28 K.p.a. czy art. 28 P.b.). W niniejszej sprawie PINB uznał, po przeprowadzeniu ww. czynności wyjaśniających, że istnieją podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, wobec czego zawiadomieniem z 21 lipca 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu budynku na dz. [...], a następnie prowadził dalsze czynności i wydawał postanowienia. Mając na uwadze, że do chwili wniesienia przez skarżących przedmiotowej skargi na bezczynność (a właściwie do 22 sierpnia 2024 r., tj. daty stanowiącej koniec okresu badanego postępowania PINB w niniejszej sprawie), PINB wszczął postępowanie, dokonywał oględzin, zbadał dokumentację sprawy, zebrał materiał dowodowy (w tym wydruki z geoportalu, zdjęcia spornego budynku, szkice sytuacyjne, kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej, mapę uzupełniającą z projektem podziału działek nr [...] i [...] na działki [...] i [...], postanowienie Burmistrza [...] z 26 marca 2001 r. o sprostowaniu operatu ewidencji gruntów, kopię map: zasadniczej terenu i ewid. gruntów, 12 fotogrametrycznych zdjęć lotniczych terenu od roku 1977 do 2022, rzut parteru) i wydał postanowienie z 19 października 2022 r. w trybie art. 48 P.b., które jednak było przedmiotem kontroli instancyjnej przed MWINB (postanowienie z 8 stycznia 2024 r.), a następnie przed WSA w Krakowie (wyrok z 28 maja 2024 r.), Sąd stwierdził brak podstaw do uwzględnienia niniejszej skargi. W konsekwencji Sąd z ww. przyczyn orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a.