II SAB/Kr 230/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z wniosku A. R. z dnia 28 kwietnia 2014 r. I. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. w pozostałym zakresie postępowanie umarza; III. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżącej A. R. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. R. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy L. polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ustawowo określonym terminie. W osobiście wywiedzionej skardze skarżąca zarzuciła wskazanemu organowi wykonawczemu gminy naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez brak udostępnienia informacji publicznej, art. 13 ust. 1 poprzez brak udostępnienie informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz art. 16 ust. 1 ww. ustawy poprzez brak wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu swojej skargi A. R. wyjaśniła, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. zwróciła się do Urzędu Gminy w L. o udzielnie informacji publicznej poprzez wydanie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2013 r. wraz z uzasadnieniem. Skarżąca podała, iż przedmiotowy wyrok zapadł w sprawie z powództwa firmy H. przeciwko Związkowi Gmin Jeziora R.. Nadto A. R. podniosła także, iż zwróciła się także o udostępnienie informacji, w zakresie jakie jeszcze procesy sądowe prowadzi Gmina L.. Skarżąca podniosła, że budżet gminy traci znaczne środki na sprawy sądowe, a orzeczenia sadów mają wpływ na działalność gminy i dotyczą interesów finansowych budżetu gminy. Autorka skargi zarzuciła, że Wójt Gminy do chwili wniesienia niniejszej skargi nie udzielił odpowiedzi na jej wniosek. Zaznaczyła ponadto, że otrzymała jedynie pismo z dnia [...] maja 2014 r., iż Urząd Gminy nie udziela informacji dotyczącej działalności Związku Gmin Jeziora R. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Wójta Gminy L. do udzielania informacji publicznej poprzez wydanie jej odpisu żądanego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz poprzez poinformowanie jej o ilości postępowań sądowych w których Gmina L. bierze udział w charakterze strony. W wywiedzionej skardze A. R. obok wniosku o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania zawarła żądanie wymierzenia Wójtowi Gminy L. grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy L. wniósł o oddalenie skargi. Wójt wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2014 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na pytania zawarte w jej wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. Organ wyjaśnił nadto, że zgodnie z przyjętą na gruncie ustawy o dostępnie do informacji publicznej praktyką, w sytuacji, gdy dany organ administracji nie dysponuje odpowiednią informacją, wówczas nie wydaje decyzji odmownej lecz wyłącznie pismem informuje o braku informacji. W tym zakresie Wójt Gminy L. stwierdził, iż Związek Gmin Jeziora R. jest instytucją niezależną od Gminy L., która nie posiada wyroku sądowego jaki zapadł w postepowaniu, w którym stroną był Związek Gmin. Co do udzielenia informacji z przekroczeniem terminu, Wójt wyjaśnił, że wniosek skarżącej wpłynął do Urzędu w dniu [...] maja 2014 r., a odpowiedź została udzielona jej w dniu [...] maja 2014 r., a zatem w terminie określonym przepisami ustawy. W ocenie Wójta skarżąca nie może domagać się natomiast udzielenia informacji dotyczącej prowadzonych przez Gminę procesów, gdyż kwestię dostępu do akt sądowych i pozyskiwania z nich informacji regulują przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność. Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 LEX nr 236545; wszystkie powołane w treści uzasadnienia orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: cbois.nsa.gov.pl). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. - dalej u.d.i.p.) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach. Udostępnieniu podlegają zwłaszcza informacje wymienione w art. 6 ustawy, przy czym zaznaczyć należy, że katalog informacji wymienionych w art. 6 nie ma charakteru katalogu zamkniętego, lecz stanowi jedynie przykładowe wyliczenie źródeł i rodzajów informacji. I tak w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi natomiast, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są w szczególności władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmiotach (reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne), które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Skarżąca wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. - data wpływu do Urzędu Gminy [...] maja 2014 r. - zwróciła się do Wójta Gminy w L. o udzielnie informacji publicznej poprzez przesłanie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2013 r. wraz z jego uzasadnieniem, jaki zapadł w sprawie z powództwa firmy H. przeciwko Związkowi Gmin Jeziora R., oraz o podanie informacji jakie procesy sądowe prowadzi Gmina L.. Nadto skarżąca zwróciła się o udzielenie informacji od kiedy będą przyjmowane zgłoszenia osób, które chcą kandydować w wyborach na Wójta Gminy wraz z podaniem terminu zgłoszenia kandydatur, oraz kiedy odbędą się wybory na Wójta Gminy L. W skardze wniesionej na bezczynność Wójta Gminy L. skarżąca zarzuciła w/w organowi bezczynność w odniesieniu do dwóch kwestii, o których mowa w jej wniosku z dnia [...] kwietnia 2014r. tj. przesłania wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2013 r. oraz informacji dotyczącej procesów sądowych, w których Gmina L. jest stroną. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, pismem z dnia [...] maja 2014 r. Wójt Gminy L. poinformował skarżącą, że nie jest właściwy do udzielania informacji dotyczącej działalności Związku Gmin Jeziora R., jak również nie posiada żadnych dokumentów, o których pisze skarżąca we wniosku. Nadto Wójt wskazał, że informacje dotyczące toczących się spraw sądowych udzielane są na zasadzie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, które stanowią że tylko strony lub uczestnicy mają prawo do tego rodzaju danych. Dodatkowo w ww. piśmie Wójt odpowiedział wnioskodawczyni także na pytanie dotyczące kwestii kolejnych wyborów samorządowych. Z akt sprawy wynika nadto, że pismem z dnia [...] maja 2014 r. skarżąca wniosła zażalenie na bezczynność Wójta Gminy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. Przesyłając ww. zażalenie do Kolegium, Wójt Gminy L. w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. dodatkowo wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, gdy dany organ nie dysponuje informacją publiczną lub żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie wydaje się decyzji, lecz informuje stronę pismem. Równocześnie Wójt poinformował skarżącą, że w sytuacji kiedy podważa stanowisko organu winna skierować skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, Wójt poinformował skarżącą, iż Gmina L. w obecnej chwili nie prowadzi żadnych procesów sądowych. Wójt wyjaśnił, że po powtórnej analizie uznał, że informacja tego rodzaju stanowi informację publiczną. Równocześnie Wójt wniósł o umorzenie postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać następujące formy: czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; pisma informującego, że wezwany podmiot nie dysponuje żądaną informacją albo nie jest to informacja publiczna, bądź też nie jest podmiotem, od którego można jej żądać oraz formę decyzji, w sytuacji odmowy udostępnienia informacji względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji, kiedy to adresat wniosku zobowiązany jest do wydania decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się, że w sytuacji kiedy podmiot, do którego skierowano żądanie udzielenia informacji publicznej, informacji tej nie posiada, zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02, z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., II SAB/Wa 103/12). Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 64/13 powyższe wynika z faktu, że forma decyzji została przewidziana przez ustawodawcę wyłącznie dla rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji, względnie o umorzeniu postępowania, zaś w przypadku, gdy podmiot zobowiązany nie posiada żądanych informacji, to nie może odmówić ich udzielenia, albowiem pojęcie odmowy zakłada istnienie po stronie odmawiającego elementu wolicjonalnego, sprowadzającego się do tego, że ma on możliwość zadośćuczynienia prośbie, acz tego nie czyni. W sytuacji zaś, gdy podmiot zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji nie może on podjąć władczego rozstrzygnięcia co do jej udostępnienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy L. udzielił skarżącej odpowiedzi w zakresie dotyczącym przesłania wyroku Sądu Administracyjnego w Katowicach zapadłego w sprawie z powództwa firmy Haller przeciwko Związkowi Gmin Jeziora R. w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. Jak wynika z kserokopii dowodu nadania, ww. pismo (z dnia [...] maja 2014 r.) zostało nadane na adres skarżącej w dniu [...] maja 2014 r., a zatem w terminie wskazanym w ustawie o dostępnie do informacji publicznej (jak wskazano powyżej wniosek skarżącej wpłynął do Urzędu Gminy w dniu [...] maja 2014 r.). Odnośnie pytania dotyczącego ilości procesów sądowych w których Gmina L. jest stroną, Wójt udzielił na nie odpowiedzi w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. (pismo to nadane zostało w dniu [...] lipca 2014 r.). W tym przypadku udzielenie odpowiedzi nastąpiło zatem z uchybieniem 14-dniowego terminu o jakim mowa art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Odnosząc się w tym miejscu do twierdzenia skarżącej zawartego w protokole rozprawy z dnia 23 października 2014 r., gdzie podważa ona informację podaną przez Wójta, iż Gmina nie prowadzi żadnych postępowań sądowych i jako przykład wskazuje sprawę prowadzoną z panem P. oraz dwie sprawy karne z jej udziałem, wyjaśnić należy, że w postępowaniu dotyczącym bezczynności Sąd nie może badać merytorycznie oświadczeń składanych przez strony i weryfikować ich prawdziwości. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność analizuje jedynie, czy istotnie organ nie podejmuje czynności w sprawie, a strona wnosząca skargę może się domagać aktywności organu i stawiać mu zarzut bezczynności. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika, że Wójt finalnie rozpoznał wniosek skarżącej w przewidzianej prawem formie tj. odpowiadając w formie zwykłego pisma, iż, nie posiada żądanych dokumentów (dotyczących wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach), oraz w pozostałym zakresie udzielając żądanej informacji (dotyczącej prowadzonych procesów sądowych). Równocześnie należy zauważyć, iż rozpoznanie wniosku skarżącej nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Oceniając powyższy aspekt sprawy Sąd uznał, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku. Jak wskazano powyżej, Wójt częściowo załatwił wniosek skarżącej z zachowaniem 14-dniowego terminu przewidzianego do udostępnienia informacji publicznej, natomiast przekroczenie terminu co do pozostałego zakresu wniosku nie było znaczne. W związku z powyższym Sąd odstąpił również od wymierzenia organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd uwzględnił przy tym fakt, iż organ finalnie zrealizował w całości wniosek skarżącej. W pkt II wyroku Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie tj. w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2014 r. w zakreślonym przez Sąd terminie. Rozstrzygnięcie powyższe wynika z faktu, iż jak już wskazano powyżej, Wójt Gminy L. zrealizował wniosek skarżącej w całości. Postępowanie w tym zakresie należało zatem umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Przepis ten mówi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 2 i 3 tego artykułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 481/13, postanowienie z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. zart.205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od Gminy L. na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III wyroku).