II SAB/Kr 24/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w K. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w sprawie realizacji wniosku Stowarzyszenia "[...]" w K. z dnia [...] grudnia 2005 r. postanawia: odrzucić zażalenie strony skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2008 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 26 marca 2008 r. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek strony skarżącej o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w K. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w sprawie realizacji wniosku Stowarzyszenia z [...] grudnia 2005 r. (k. 40 - 42). Strona skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie, które Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r. (k. 57 - 59). Również i to postanowienie zostało zaskarżone przez stronę skarżącą. Sąd odrzucił zażalenie postanowieniem z dnia 11 września 2008 r. (k. 157 - 159). Skarżące Stowarzyszenie drogą elektroniczną (poczta e-mail) wniosło zażalenie na postanowienie z dnia 11 września 2008 r. (k. 166 - 168). Zarządzeniem z dnia [...] października 2008 r. (k. 172) Stowarzyszenie zostało wezwane do usunięcia braków formalnych zażalenia przez złożenie podpisu przez osoby uprawnione - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to zostało doręczone stronie dnia 6 listopada 2008 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu Stowarzyszenie zarządzenia nie wykonało. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30.12.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) każde pismo strony powinno m. in. zawierać jej podpis albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zażalenie od postanowienia z dnia 11 września 2008 r. tego warunku nie spełniało, bowiem podpis elektroniczny nie jest podpisem, o którym mowa w powołanym art. 46 § 1 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2001 r. Nr 130 poz. 1450) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. Przepis ten odsyła do ustaw szczególnych, które dopuszczają możliwość posługiwania się podpisem elektronicznym w określonych sytuacjach, bowiem w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu, który generalnie zrównywałby podpis elektroniczny z podpisem własnoręcznym. Wśród ustaw dopuszczających stosowanie podpisu elektronicznego można przykładowo wskazać kodeks cywilny (art. 60 i art. 78 § 2) i kodeks postępowania administracyjnego (art. 57 § 1 pkt 1 i art. 63 § 3a). Jednakże wskazane przepisy dotyczą wyłącznie zakresu, jaki reguluje dana ustawa. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wskazanych wyżej przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie "podpis elektroniczny" w ogóle się nie pojawia. Jedyny wyjątek od konieczności złożenia własnoręcznego podpisu przez stronę lub jej pełnomocnika pod pismem adresowanym do sądu wprowadza art. 46 § 4, który stawowi: za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Trzeba również pamiętać o art. 1 pkt 6 oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.). Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że ustawa, o której mowa określa zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów elektronicznych, pomiędzy podmiotami publicznymi a podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi. Jednakże zgodnie z art. 2 ust. 3 przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych. Również doktryna i orzecznictwo podzielają pogląd o niedopuszczalności posługiwania się popisem elektronicznym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P. Szkudlarek "Wymiana korespondencji w nowej procedurze sądowoadministracyjnej", Kwartalnik Prawa Publicznego 2004/1/271, postanowienia NSA z 24 lipca 2008 r. sygn. akt I OPP 25/08 i z 10 września 2008 r. sygn. akt I OZ 673/08). Skoro więc nie jest dopuszczalne posługiwanie się podpisem elektronicznym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uznać, że zażalenie na postanowienie z dnia 11 września 2008 r. jest dotknięte brakiem formalnym w postaci braku podpisu osoby uprawnionej do reprezentacji Stowarzyszenia, które wniosło zażalenie. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Art. 178 p.p.s.a. nakazuje natomiast Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odrzucić na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Ponieważ skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do uzupełnienia braku formalnego zażalenia i w zakreślonym terminie braku tego nie uzupełniło, zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.