II SAB/Kr 24/23

Syg n. II SAB/Kr 24/23 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Dnia 22 marca 2023 r. Przewodniczący Sędzia Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Małgorzata Łoboz WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty Brzeskiego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej skargę oddala. J. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty Powiatu Brzeskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej. W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 13 listopada 2022 r. dotyczącego podania kosztu przesyłki pocztowej z pismem o podanie numeru rachunku bankowego do zwrotu kosztów postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w piśmie, w którym podał informację o numerze swojego rachunku bankowego, na jaki organ winien zwrócić mu koszty procesu zasądzone w wyroku o sygn. akt II SAB/Kr 67/22, zawarł wniosek o podanie podstawy prawnej do przesyłania korespondencji drogą pocztową oraz o podanie kosztów przesyłki wysłanej przez Pocztę Polską. Organ nie odpowiedział jednak na pytanie dotyczące kosztów przesyłki, choć informacja o wydatkach ponoszonych przez organy ma charakter publiczny. Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na temat podstawy prawnej do wysyłania pisemnej korespondencji. Wniosek o udzielenie informacji o kosztach przesyłki stanowi natomiast zdaniem organu nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 259 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2022 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., zwanej dalej u.d.i.p.), a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. – z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też – w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy cyt. ustawy nie znajdują zastosowania. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że żadna z powyższych sytuacji nie zaistniała w przedmiotowej sprawie, a zatem nie można mówić o bezczynności organu. W dniu 13 listopada 2022 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej poprzez wskazanie podstawy prawnej uprawniającej organ do kierowania do skarżącego korespondencji drogą pisemną oraz podanie wysokości kosztów przesyłki, które poniósł organ w związku z wystosowaniem do skarżącego wezwania do podania numeru konta bankowego, na które organ chciał zwrócić skarżącemu zasądzone wyrokiem sądu koszty postępowania. Poza sporem jest, że organ wskazał skarżącemu podstawę prawną dla kierowania do skarżącego korespondencji pisemnej (choć na marginesie należy wskazać, że informacja dotycząca prawa nie stanowi informacji publicznej), nie podał natomiast wysokości kosztów przesyłki. Brak odpowiedzi na powyższe pytanie nie stanowi jednak po stronie organu bezczynności. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie powszechnie akceptowany jest pogląd, iż informacją publiczną w rozumieniu ustawy będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02). Z powyższej definicji zdaniem Sądu wynika, że informacją publiczną będzie taka informacja, która odnosi się tylko i wyłącznie do organu władzy publicznej. Tymczasem obowiązek ponoszenia opłat za przesyłkę pocztową dotyczy wszystkich nadawców przesyłek, a wysokość tych opłat jest opublikowana w cennikach Poczty Polskiej i przez to z łatwością dostępna dla każdego zainteresowanego. Zobowiązanie organów do udzielenia również takich informacji prowadziłoby w istocie do nadużycia instytucji dostępu do informacji publicznej, która winna służyć takim sytuacjom, gdy strona zainteresowana może uzyskać daną informację w sposób wiarygodny w zasadzie wyłącznie od organu, którego dana informacja dotyczy. Tymczasem należy mieć na uwadze, że "celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej. (...) Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu udręczenie podmiotu rozpatrującego" (zob. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12; wyrok z dnia 7 września 2019 r., I OSK 2687/17; wyrok NSA z dnia 11 lipca 2022 r., III OSK 2851/21; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2023 r., III OSK 7265/21). Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). W przedmiotowej sprawie organ zwrócił się do skarżącego o podanie numeru konta, na które mogą zostać zwrócone zasądzone na jego rzecz koszty postępowania sądowego, do czego organ był zmuszony w związku z tym, że próba przekazu pocztowego okazała się nieskuteczna. Pismo zostało przez organ nadane w drodze pisemnej. W tym stanie rzeczy trudno odgadnąć jaki cel przyświecał skarżącemu, który pytał o koszt tej jednostkowej przesyłki, z pewnością jednak nie była to zasługująca na ochronę troska o jawność życia publicznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.