II SAB/Kr 243/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 25 października 2018 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 25 października 2018; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego P. J. i kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 25 października 2018 r. P.J. , za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwrócił się do Wójta Gminy Pcim z wnioskiem o udostępnienie informacji w następującym zakresie: 1. Jaka jest kwota funduszy europejskich wykorzystanych przez Gminę w latach 2016-2017 oraz na jakie inwestycje zostały one przekazane? 2. Czy Gmina prowadzi profilaktykę w sprawie ochrony środowiska oraz zwalczania smogu? 3. Czy Gmina wspomaga finansowo wymianę starych pieców grzewczych w gospodarstwach domowych na piece bezemisyjne lub ze zmniejszoną emisją szkodliwych substancji do atmosfery? 4. Czy na terenie Gminy w sezonie grzewczym 2017-2018 były przeprowadzane kontrole dotyczące spalania odpadów w piecach grzewczych i paleniskach domowych? Jeśli tak, to ile nieruchomości zostało w ten sposób skontrolowanych oraz jaka była ilość stwierdzonych nieprawidłowości? 5. Czy Gmina planuje przeprowadzenie kontroli o których mowa w pkt 4 w nadchodzącym sezonie grzewczym 2018-2019? 6. Jakie działania podejmuje Gmina celem zwiększenia atrakcyjności turystycznej Gminy? 7. Czy Gmina planuje w najbliższych 4 łatach budowę ogólnodostępnych miejsc przeznaczonych do wypoczynku i rekreacji? W dniu 30 listopada 2018 r. (data stempla pocztowego) P.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wójta Gminy Pcim skargę na bezczynność tego organu w udostępnieniu informacji publicznej, domagając się zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 25 października 2018 roku oraz za zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępniania lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Pcim podniósł, że uwzględnia w całości przedmiotową skargę oraz poinformował, że w dniu 5 grudnia 2018 r. została dokonana czynność udostępnienia skarżącemu P.J. wnioskowanej informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że z zachowaniem ustawowego terminu 14 dni tj. z dniem 5 listopada 2018 r. przesłał drogą elektroniczną odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zawierającą ustosunkowanie się przez organ do każdego z pytań zawartych we wniosku. Organ dopiero po otrzymaniu przedmiotowej skargi w dniu 3 grudnia 2018 r. ustalił, że odpowiedź została przesłana na błędny adres mailowy tj: [...] . Niezwłocznie po ustaleniu, że odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została przesłana omyłkowo na błędny adres mailowy, organ skierował tę samą wiadomość mailową zawierającą odpowiedź na wniosek, na prawidłowy adres mailowy. Organ wskazał, że niewątpliwie w niniejszej sytuacji to na skutek błędu popełnionego przez organ, polegającego na omyłkowym przesłaniu odpowiedzi na wnioskowaną informację publiczną pod błędny adres mailowy, uprawniony nie uzyskał wnioskowanej przez niego informacji publicznej w przewidzianym ustawowo terminie. Bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce bez podstawy prawnej, bowiem organ nie wskazał w oparciu o art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej skarżącemu powodów opóźnienia w rozpoznaniu wniosku o udzielnie informacji publicznej. Jednocześnie organ argumentował, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i wynikała jedynie z błędu i omyłki związanej z przekazaniem odpowiedzi na wniosek na niewłaściwy adres mailowy. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona więc miejsce, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony. Taka sytuacja występuje też, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów. Organ, choć błędnie to podjął w ustawowym terminie czynności w niniejszej sprawie i udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie sposób więc uznać, by organ jawnie wykazał brak chęci do załatwienia niniejszej sprawy. Mając na względzie powyższe, organ działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonał weryfikacji własnej bezczynności w niniejszej sprawie bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania. Jednocześnie organ administracji publicznej uwzględnił przedmiotową skargę w całości, uznając jej zarzuty i wnioski za w pełni uzasadnione. Odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została przesłana skarżącemu w dniu 5 grudnia 2018 r., a tym samym został osiągnięty cel skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2018.1302 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z § 1a art. 149 jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2016.1764)), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W dniu 25 października 2018 r. skarżący, za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył do Wójta Gminy Pcim wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości i nie jest pomiędzy stronami sporne, że opisane na wstępie informacje dotyczyły informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 13 ust. 2 ustawy jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przyjmuje się, że termin czternastodniowy jest również obowiązujący w przypadku załatwienia wniosku w drodze decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 ustawy). Oznacza to, że termin załatwienia przedmiotowego wniosku upływał w dniu 9 listopada 2018 r. Tymczasem załatwienie wniosku w niniejszej sprawie nastąpiło dopiero w dniu 5 grudnia 2018 r. Organ wprawdzie po terminie, lecz jednak w całości rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie miał fakt, że załatwienie wniosku nastąpiło po wniesieniu rozpoznawanej obecnie skargi, co oznacza, że organ w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności, o czym orzeczono w punkcie l wyroku. Jednocześnie sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wójt Gminy Pcim udzielił wyczerpującej odpowiedzi w dniu 5 grudnia 2018 r, niezwłocznie po wpłynięciu skargi na bezczynność. Zaniechanie realizacji wniosku nie było skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego, a - jak wykazał organ w odpowiedzi na skargę* - związane było z błędnym wpisaniu adresu poczty elektronicznej na który pierwotnie wysłano odpowiedź. Opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek nie wynikało zatem ze złej woli organu. Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 2 w punkcie II wyroku orzeczono o braku rażącego naruszenia prawa. W dacie wydawania wyroku, bezczynność Wójta Gminy Pcim w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca. W tej sytuacji postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) musiało zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o czym orzeczono w punkcie III wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając 100 zł, które skarżący zobowiązany był uiścić tytułem wpisu od skargi (punkt IV wyroku).