II SAB/Kr 252/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. - B. i A. B. - S. na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie użytkowania stalowego komina oddala skargę Pismem z dnia 12 grudnia 2018 r. E. S. – B. i A. B. – S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i rażące przekroczenie terminu do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 4 maja 2017 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania obiektów budowlanych stanowiących zagrożenie dla zdrowia i życia – stalowych rur traktowanych jako kominy oraz kotła niewiadomego pochodzenia w budynku stacji diagnostyczno – pomiarowo- kanałowej i budynku gospodarczo – składowym na działce nr [...] w S. . Organowi zarzucili naruszenie art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. poprzez brak działania i koncentracji w prowadzeniu postępowania administracyjnego, pozorowanie działania, które polegało na podjęciu nieefektywnej kontroli oraz brak merytorycznego załatwienia sprawy w ustawowym terminie. W dalszej części skarżący podnieśli, że sprawa zadymiania ich nieruchomości była przedmiotem wniosku z dnia 4 maja 2017 r., problem ten był również przedmiotem interwencji poselskiej. W konkluzji skarżący wnieśli o zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do merytorycznego załatwienia sprawy poprzez wydania aktu administracyjnego, zobowiązanie PINB w B. do nakazania w drodze decyzji usunięcia powyższych nieprawidłowości poprzez likwidację samowolnie zainstalowanych kotłów grzewczych oraz instalacji odprowadzającej dym, orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej, wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że toczy się postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowalnych na działce nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości S. gmina D. pod sygnaturą [...] Ponadto organ stwierdził, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. W dalszej części organ podkreślił, że w dniu 5 maja 2017 r. do organu wpłynął wniosek skarżących z dnia 4 maja 2017 r., który został zarejestrowany pod sygnaturą [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wedle § 1b art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 P.p.s.a.). Na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność środkiem takim jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, iż wskazane powyżej wymogi formalne zostały spełnione. Rolą sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność organu jest ustalenie, po pierwsze, czy w dniu orzekania przez Sąd stan bezczynności w konkretnej sprawie wskazanej we wniosku strony nadal istnieje. Po drugie, czy stan ten ustał na skutek podjęcia przez organ czynności lub wydania aktu z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji bowiem celem postępowania sądowoadministracyjnego jest zobowiązanie przez Sąd organu do podjęcia czynności bądź wydania aktu, jeżeli organ administracji "milczy w sprawie" i nie podejmuje czynności. W rezultacie z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem czynności. W ocenie Sądu z taką sytuacją w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek inicjujący postępowanie w sprawie datowany jest na dzień 4 maja 2017 r. We wniosku tym skarżący wnieśli o załatwienie sprawy dotyczącej użytkowania stalowego komina oraz pieca niewiadomego pochodzenia w budynku stacji diagnostyczno – pomiarowo – kanałowej na działce nr [...] w miejscowości S.. W dniu 31 lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...], którą umorzył wszczęte w wniosku E. B. – S. i A. B. – S. postępowanie w sprawie użytkowania stalowego komina oraz pieca niewiadomego pochodzenia. W sprawie trudno mówić zatem o bezczynności organu czy przewlekłości prowadzenia postępowania, gdyż już w dniu 31 lipca 2017 r. została wydana decyzja załatwiająca wniosek skarżących z dnia 4 maja 2017 r. Odpis powyższej decyzji został doręczony skarżącym w dniu 2 sierpnia 2017 r. co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru. W ocenie sądu, w powyższym przypadku, skarga na bezczynność podlega oddalaniu. Przypomnieć bowiem należy, że zasadniczym celem skargi zarówno na bezczynność organu administracji, jaki i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, jest dyscyplinowanie organu administracji poprzez zwalczanie niepożądanego stanu polegającego na braku należytej aktywności organu oraz braku stosownej dynamiki podejmowanych czynności. Zgodnie z art. 149 par. 1 pkt 1-3 P.p.s.a., uwzględnienie takiej skargi polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, a także – zgodnie z par. 1a wskazanego przepisu – stwierdzeniu czy bezczynność (przewlekłość) miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy przy tym zauważyć, że w przypadku wniesienia skargi do sądu na bezczynność już po zakończeniu postępowania administracyjnego, wskazana wyżej funkcja tej skargi (dyscyplinująca) nie może zostać osiągnięta, skoro akt lub czynność do wydania którego sąd mógłby zobowiązać organ administracji – został już wydany. Mając na uwadze przedstawione racje, należy uznać, że wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji nie może zostać wydany, jeżeli w dacie orzekania przez sąd w ogóle nie toczy się już to postępowanie administracyjne, w którym strona skarżąca zarzuca organowi administracji stan bezczynności. Reasumując powyższe stwierdzić trzeba, że pod adresem organu nie można wyartykułować zarzutu bezczynności ,a podniesione w skardze zarzuty przedstawiają się jako niezasadne. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.