II SAB/Kr 26/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu [...] 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Klub [...] w K. i P. B. na bezczynność Prezydenta Miasta K. postanawia: skargę odrzucić IlSAB/Kr 26/07 Uzasadnienie postanowienia z dnia 14 marca 2007 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie Klub [...] w K. i P. B. wnieśli o "stwierdzenie naruszenia prawa przez Prezydenta Miasta K. polegające na niewyznaczeniu, zgodnie z art. 253 § 1 kpa w związku z § 3 dni i godzin, w jakich przyjmuje, jako organ miasta, w sprawach skarg i wniosków oraz niepodanie tej informacji do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie informacji w widocznym miejscu zgodnie z § 4 art. 253 kpa", oraz o nakazanie usunięcia opisanego naruszenia. W uzasadnieniu skargi podano, że "P. B. wniósł o umożliwienie mu skorzystania z przysługujących uprawnień, ale bezskutecznie". Podano też, że Stowarzyszenie pismem z dnia [...] 2006 r. wniosło o usunięcie opisanego naruszenia prawa, również bezskutecznie. Stwierdzono, że skarga jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 ppsa, oraz na podstawie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym. Uprawnienie i obowiązek, o jakim mowa w wymienionych przepisach wynikają z art. 253 § 1 i 4 kpa, oraz art. 63 Konstytucji RP. W skardze podkreślono, że uprawnienia i obowiązki organów lub ich kierowników wynikające z art. 253 § 1 oraz § 2 są rozłączne . Skarga podpisana została przez P. B. jako Przewodniczącego Stowarzyszenia. Zamieszczono w niej również udzielone Stowarzyszeniu upoważnienie do występowania w sprawie w imieniu P. B. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi, w dalszej kolejności o jej oddalenie. Na uzasadnienie swego stanowiska podał co następuje: Wyprzedzające wniesienie skargi wezwanie dosunięcia naruszenia prawa zostało złożone tylko przez Stowarzyszenie Klub [...]. P. B. takiego wezwania nie skierował, a jest to warunek skutecznego wniesienia skargi. Niedopełnienie tego obowiązku powoduje odrzucenie skargi P. B. Również niedopuszczalne, choć z innej przyczyny , jest wniesienie skargi przez Stowarzyszenie. Zarzut zawarty w skardze opiera się nabrzmieniu art. 253 lipa, a zgodnie z jego § 1 obowiązek przyjmowania w sprawach skarg i wniosków dotyczy obywateli, a więc osób fizycznych, nie dotyczy zaś osób prawnych. Osoba prawna nie jest obywatelem, nie można zatem twierdzić, że na tle art. 253 § 1 kpa naruszony został interes prawny takiej osoby. Skarżące zaś Stowarzyszenie jest osobą prawną a nie fizyczną. Odnosząc się do treści skargi Prezydent wskazał, że w związku z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa podjęto stosowne czynności, w wyniku których stwierdzono, że - poza internetowymi stronami BIP - informacja dotycząca przyjmowania skarg i wniosków nie była wywieszona do publicznej wiadomości. Niedopatrzenie to usunięto przez umieszczenie w budynkach Urzędu widocznych informacji o dniach i godzinach przyjmowania w sprawach skarg i wniosków przez Zastępców Prezydenta Miasta oraz dokonywaniu zapisów na spotkania z Prezydentem. O tych działaniach Stowarzyszenie zostało powiadomione pismem z dnia [...] 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest niedopuszczalna, choć niedokładnie z tych przyczyn, które wskazane zostały w odpowiedzi na skargę. Przedmiotem skargi jest zarzucane Prezydentowi Miasta Krakowa zaniedbanie w zakresie realizacji obowiązku zapisanego w art. 253 § 1 l § 3 kpa. Skarżący wskazali dwie podstawy prawne swej skargowej inicjatywy: art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 ppsa i art. 101a ustawy o samorządzie gminnym. Rzeczywiście tylko jeden z tych przepisów mógłby przesądzać o dopuszczalności skargi. Tak jednak nie jest. Akty i czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 1 pkt 4 ppsa nie są wynikiem postępowania jurysdykcyjnego, ale - tak jak decyzje czy postanowienia -dotyczą spraw indywidualnych. Ich istota polega na skonkretyzowaniu w określonym przypadku normy prawa regulującej generalnie, ale i bezpośrednio obowiązek lub uprawnienie. Dzieje się tak w wypadkach, kiedy , z uwagi na bezpośrednią właśnie regulację postępowanie jurysdykcyjne staje się zbędne. W takich przypadkach do konkretyzacji stosunku administracyjnego nie jest wymagane rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, natomiast mogą pojawić się akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej, których przedmiotem jest ustalanie /odmowa ustalenia/, stwierdzanie /odmowa stwierdzenia/ albo potwierdzanie /odmowa potwierdzenia/ określonego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa /por. uzasadnienie uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997 roku, sygn. akt OPK 1/97, ONSA 1997, z. 4, poz. 149/. Akt lub czynność, o jakich mowa w art. 3 § 1 pkt 4 ppsa podejmowane są w sprawach indywidualnych, są kierowane do oznaczonych podmiotów, dotyczą ich /a nie - jak zdają się rozumieć skarżący - organu/ uprawnienia lub obowiązku określonych w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Akt lub czynność stanowią formę działania administracji publicznej w ramach określonego i zindywidualizowanego stosunku administracyjnoprawnego. Wyznaczenie dni i godzin przyjmowania stron w sprawach skarg i wniosków takim aktem czy czynnością nie jest, choć przepis prawa taki obowiązek na "organy" nakłada. Realizacja tego obowiązku nie następuje w ramach jakiegokolwiek indywidualnego stosunku administracyjnego i nie indywidualizuje generalnej normy prawa materialnego, z której wynikają prawa i obowiązki. Stanowi zaś działanie o charakterze porządkowym, podlegającym ewentualnej kontroli w trybie określonym art. 257 i następne kpa. Skoro czynność polegająca na realizacji opisanego obowiązku nie podlega skardze, bo nie obejmuje jej przepis art. 3 § 1 pkt 4 ppsa, to także nie podlega skardze zaniedbanie /zaniechanie/w podjęciu tej czynności. Także i wskazany przez skarżących przepis art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym nie uzasadnia dopuszczalności wniesionej skargi. Przepis ten pozostaje w związku z przepisem art. 101 i dotyczy takich czynności /ich zaniechania/, których podjęcie przez organ gminy nakazuje prawo i które w sferę indywidualnych, podmiotowych praw ingerują. Nie ulega kwestii, że chodzi tu o działania swoiste dla organów gminy, a nie dla administracji w ogóle. Działanie to musi znajdować więc swoje uzasadnienie w normach regulujących zakres materialnoprawnych kompetencji organu gminy. Taką normą nie jest art. 253 kpa nakładający na wszystkie organy obowiązek wyznaczenia dni i godzin przyjmowania w sprawach skarg i wniosków. Regulując w wyodrębniony sposób instytucję skarg i wniosków, ustawodawca używa pojęć: "organy państwowe", "organy samorządu terytorialnego", "inne organy.", a więc takich, które nie odpowiadają dokładnie zdefiniowanym w art. 5 kpa. Jest to zrozumiałe, skoro instytucja skarg i wniosków ma odnosić się do r szeroko rozumianej administracji i wszystkich podmiotów, które w swych działaniach korzystają z władzy państwowej /publicznej/. Dlatego zresztą konieczne było wskazanie, że obowiązek przyjmowania obywateli dotyczy "kierowników" organów / i ich zastępców/, choć przecież dla prawa ustrojowego i materialnego pojęcie "kierownika" organu gminy/prezydenta , rady gminy/jest obce. To wszystko oznacza, że instytucja skarg i wniosków, w tym czynności związane z ich przyjmowaniem, została uregulowana w sposób samodzielny i odrębny w dziale VIII kpa, a ustawodawca nie przewidział sądowej kontroli działalności organów /w tym organów gminy/ w tym zakresie. To zaś przesądza o konieczności odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Wobec powyższego tylko na marginesie wskazać należy, że odpowiednie stosowanie art. 101 w wypadku skargi wnoszonej na podstawie art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym obejmuje także wyczerpanie trybu przedskargowego, o jakim mowa w § 1 art. 101. W takim więc zakresie podzielić należy pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, jakkolwiek skarga P. B. /który trybu tego nie wyczerpał/ nie z tego powodu została odrzucona. Choć nie ma to w sprawie istotnego znaczenia odnotować też trzeba, że Sąd nie podziela wywodów odpowiedzi na skargę dotyczących kręgu adresatów normy art. 253 kpa. Użycie w tym przepisie sformułowań "obywatel" czy "ludność", świadczące zresztą o odrębności regulowanej instytucji, wcale nie oznacza wykluczenia z kręgu uprawnionych do złożenia ustnej skargi osób prawnych. Sformułowania te odniesiono do czynności polegającej na fizycznym stawieniu się i ustnym przedstawieniu skargi /wniosku/. Tę czynność zawsze wykonywać będzie przecież osoba fizyczna, choćby działała jako przedstawiciel osoby prawnej. Orzeczenie wydano w oparciu o przepis artr. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.