II SAB/Kr 27/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie WSA Jacek Bursa Renata Czeluśniak / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. G. i T. K. na bezczynność Starosty [...] I. zobowiązuje Starostę [...] do wydania w terminie 1 miesiąca aktu administracyjnego w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w Z. oznaczonej jako działka ewidencyjna "1" obr. [...] przy ul. [...] II. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżących K. G. i T. K. kwotę 357 /trzysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości, oznaczonej jako działka ewid. 1 obr. [...] położonej w Z. zostało wszczęte wnioskiem złożonym w dniu 27 lipca 2005r. do Starostwa Powiatowego w Z. przez adwokata M.R.-R. działającego w imieniu K.TG- D. , G.M.-R. – M. oraz T.S.M. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta T. decyzją z dnia [...] stycznia 2007r., znak: [...] odmówił zwrotu w/w nieruchomości, lecz Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2007r., znak: [...] uchylił w całości decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, nakazując uzupełnienie materiału dowodowego. Decyzją z dnia [...] maja 2008r. znak: [...] Starosta T. ponownie orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz K.T.G.-D. oraz T.K. , jednak Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2008r znak: [...] uchylił w całości decyzję Starosty T. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I – instancji, uznając, że Starosta nie uzupełnił wszystkich braków postępowania wyjaśniającego wytkniętych w decyzji Wojewody z [...] września 2007r. Starosta T. decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. znak: [...] kolejny raz odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości, lecz decyzja organu I instancji znów została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia [...] czerwca 2009r znak: [...]. Pełnomocnik K.T.-D. i T.M.-K. złożył zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Starostę T. sprawy zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] września 2009r. znak: [...] uznał zażalenie za uzasadnione, wyznaczył Staroście termin do załatwienia sprawy (do 31 grudnia 2009r.) i zarządził wyjaśnienie przyczyn naruszania terminów załatwienia spraw. Pismem opatrzonym datą 1 marca 2011r. pełnomocnik K.T.G.-D. i T.M.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty T. , domagając się wydania orzeczenia w trybie art. 149 ppsa i tym samym zobowiązania Starosty do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz zasądzenia kosztów postępowania wg obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] września 2009r. Wojewoda wydał postanowienie uznające zażalenie skarżących na bezczynność i od tego czasu do dnia wniesienia skargi Starosta nie zastosował się do postanowienia Wojewody i nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie. Skarżący zarzucili, że w roku 2010 w sprawie odbyły się trzy rozprawy, na których przesłuchano świadków i złożono po raz kolejne te same materiały, którymi dysponuje Starostwo Powiatowe w Z. , zaś termin zakończenia postępowania był czterokrotnie przesuwany w 2010r. bez podania wymaganej przepisami art. 36 kpa przyczyny zwłoki. Taki stan rzeczy w ocenie skarżących stanowi naruszenie art. 8, 12, 35 i 36 kpa. W odpowiedzi na skargę Starosta T. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów według norm przepisanych. Starosta przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz opisał dokonywane czynności procesowe. Organ podkreślił, że strony postępowania były na bieżąco informowane o wszystkich czynnościach podejmowanych przez organ w sprawie, jak również o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, z jednoczesnym podaniem przyczyn, z powodu których termin ten ulegał przesunięciu. W ocenie organu postępowanie nie było prowadzone w sposób przewlekły, a stopień skomplikowania sprawy wymaga przeprowadzania czynności procesowych w ściśle określonej kolejności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd rozpoznaje również skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a (art. 3 § 2 ppsa) Skarga na bezczynność Starosty T. jest uzasadniona. Jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego została zawarta w art. 7 kpa, zgodnie z którym organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwie zaś w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 kpa ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie. Należy tu wskazać przede wszystkim art. 35-38 kpa zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw. Zgodnie z art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Kontrolowane postępowanie zostało wszczęte wnioskiem złożonym 27 lipca 2005r. i stosownie do art. 61 § 3 kpa za datę wszczęcia postępowania należy uznać właśnie dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Sąd miał na uwadze, że Starosta T. jako organ I instancji wydawał już kilkakrotnie rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego wniosku później uchylane przez organ odwoławczy, lecz nawet z uwzględnieniem tych okoliczności po ostatnim uchyleniu decyzji Starosty przez Wojewodę sprawa jest rozpatrywana przez organ I instancji od połowy 2009r., a ponadto postanowieniem z dnia [...] września 2009r. Wojewoda uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Starostę za uzasadnione i wyznaczył Staroście termin do załatwienia sprawy do 31 grudnia 2009r. Mimo tego, do dnia orzekania przez Sąd nie został wydany przez Starostę T. akt administracyjny kończący postępowanie przed organem I instancji, co stanowi wyraźne naruszenie przepisów regulujących terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Podkreślić trzeba, że decyzje organu odwoławczego uchylające wydawane przez Starostę rozstrzygnięcia nie powodują zniweczenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zatem Starosta zbiera dowody i wyjaśnia sprawę przedmiotowego wniosku o zwrot nieruchomości już niemal sześć lat i mimo tego od połowy 2009r. nie był w stanie wydać rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w takich okolicznościach bezczynność organu jest oczywista i nie mogą tego zmienić kolejne zawiadomienia stron o przesuwaniu terminu załatwienia sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego oczywiście przewiduje taką procedurę, lecz służy ona informowaniu stron o przyczynach niedotrzymywania przez organy terminów załatwiania spraw i nie może być traktowana jako usprawiedliwienie dla bezczynności. Innymi słowy samo przedłużenie terminu zakończenia postępowania w trybie art. 36 kpa nie chroni automatycznie organu administracji przed stwierdzeniem jego bezczynności. W związku z powyższym Sąd uznał skargę na bezczynność Starosty T. za zasadną, ponieważ organ ten, będąc zobowiązanym do wydania decyzji administracyjnej, pozostawał w bezczynności. Dlatego orzeczono jak w pkt I sentencji na podstawie art. 149 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżących kwotę 357 zł, na którą składają się kwota uiszczonego wpisu (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz kwota 17 zł opłaty za udzielone przez skarżących pełnomocnictwo.