II SAB/Kr 284/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność "T" S.A w K. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje "T" S.A w K. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku A. K. z dnia 15 stycznia 2013 r., znak: [...] - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność "T" S.A w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza "T" S.A w K. grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych; IV. zasądza od "T" S.A w K. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. pismem z dnia 26 sierpnia 2013r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność "T" S.A. Oddział w K., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek z dnia 15 stycznia 2013r. (dotyczący udostępnienia kserokopii decyzji oraz innych dokumentów stanowiących podstawę posadowienia na działce skarżącego nr [...] położonej w T. infrastruktury elektroenergetycznej oraz jej przebudowy i modernizacji), w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy. W uzasadnieniu skargi podano, że w dniu 17 września 2012r. zostało wystosowane przez skarżącego wobec "T" S.A. Oddział w K., wezwanie do podjęcia negocjacji zawierające prośbę o udostępnienie dokumentów, z których wynikałoby, iż właściciel gruntu bądź jego poprzednicy prawni wyrazili zgodę na budowę sieci przesyłowej. W odpowiedzi "T" S.A. wystosował pismo z dnia 22 listopada 2012r., które w ocenie skarżącego nie wypełniało jego żądań. Następnie wskazał on, że w piśmie z dnia 15 stycznia 2013r. zawarty został przez niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji oraz innych dokumentów. Skarżący wskazał, iż do dnia wniesienia skargi nie otrzymał wnioskowanych dokumentów w żadnej formie, ani rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Ponadto skarżący wskazał na obowiązek stosowania przez skarżoną spółkę, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jej zadaniem argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...). Skarżący podniósł, że użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe. Sformułowanie to oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy publicznej i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Skarżący podkreślił, że wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań, żądanie udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji. W dalszej kolejności skarżący odniósł się do kwestii dopuszczalności skargi w świetle art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) wskazując, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05) bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W odpowiedzi na skargę "T" S.A., wniósł o oddalenie skargi, podając, iż w odpowiedzi na pierwsze, opisane powyżej, pismo skarżącego z dnia 17 września 2012r. wystosowano odpowiedź, iż wszystkie urządzenia przesyłowe zostały wybudowane przed 1945r. i przejęte na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. nr 13 poz. 87 ze zm.), wobec czego oczywistym jest, iż wybudowane zostały bez zgody wnioskodawcy bądź jego poprzedników prawnych. W konsekwencji "T" S.A. wskazał, iż nie dysponuje żadnymi dokumentami, których domaga się skarżący. Nadto w odpowiedzi na skargę wskazano, iż żądanie skarżącego nie stanowi informacji publicznej, a korzystanie w instytucji udostępnienia informacji publicznej nie może być wykorzystywane do uzyskiwania każdej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. Skarga jest zasadna. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy była kwestia bezczynności spółki prawa handlowego - "T" S.A. z siedzibą w K., - dotyczącej nieudostępnienia informacji publicznej. Postępowanie administracyjne we wskazanym zakresie wszczęte zostało wnioskiem skarżącego z dnia 15 stycznia 2013r. (k. 7). Treść żądania dotyczyła udostępnienia kserokopii decyzji oraz innych dokumentów stanowiących podstawę posadowienia na działce skarżącego nr [...] położonej w T. infrastruktury elektroenergetycznej oraz jej przebudowy i modernizacji. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb i procedurę udostępniania informacji publicznej. Wobec zakwestionowania tego żądania w odpowiedzi na skargę, rozważenia w pierwszej kolejności wymaga czy żądane dokumenty stanowią informację publiczną oraz, czy wskazana spółka akcyjna - jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Problem ten był już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i został przesądzony w wyroku tego sądu z dnia 30.08.2013r., II SA/Kr 115/13. Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu ww. wyroku pozostaje nadal aktualne i w całości zyskuje aprobatę składu orzekającego w przedmiotowej sprawie. Nadto znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie NSA – por. wyrok z 17.07.2013r., sygn. akt I OSK 642/13. Stanowisko to wskazuje, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie. Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, którymi w szczególności są akty administracyjne oraz inne rozstrzygnięcia (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy). Zatem w świetle powołanego przepisu wnioskowane przez skarżącego kopie decyzji administracyjnych związanych z procesem inwestycyjnym obejmującym budowę linii energetycznej lub jej modernizacji na jego działce - posiadają status informacji publicznej. Co do kwestii, czy "T" S.A. w K., jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". W orzecznictwie sądowowadministracyjnym podkreśla się, że wymienione w tym przepisie pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, co implikuje wniosek, że zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i są użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010r.; sygn. akt I OSK 851/2010; LexPolonica nr dok.: 2552873). Z uwagi na powyższe uznać należy, iż przedsiębiorstwo, któremu w kontrolowanej sprawie zarzucono bezczynność (przedsiębiorstwo energetyczne) realizuje (wykonuje) także określone zadania publiczne, w rozumieniu powyżej przedstawionym, gdyż zarówno dystrybucja energii elektrycznej jak również inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP - są zadaniami publicznymi, o których mówi powołany wyżej przepis. Ta zaś okoliczność, nakłada na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek udzielenia informacji dotyczącej sfery związanej z wykonywaniem przez to przedsiębiorstwo zadań publicznych. Wobec tego "T" S.A. w K., był podmiotem, zobowiązanym - co do zasady - do udzielenia informacji, stanowiącej informację publiczną, objętej wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, jak już wyżej zostało wskazane, postępowanie administracyjne wszczęte zostało dopiero wnioskiem skarżącego z dnia 15 stycznia 2013r. (k. 7), a nie opisywanym przez "T" S.A. wezwaniem do podjęcia negocjacji z 17 września 2012r. (k. 5), gdyż wezwanie z 17 września 2012r. nie zawierało powołania jako podstawy prawnej żądania - ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu pismo stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 15 stycznia 2013r. nie spełnia wymogów pozwalających przyjąć, iż jego wniosek został rozpoznany przez spółkę w jednej z przewidzianych prawem form. Otóż w piśmie datowanym na 5 marca 2013 r. (k. 8) spółka podała, iż podtrzymuje stanowisko w poprzedniej korespondencji oraz wyjaśniła jedynie jakie linie elektroenergetyczne przebiegają przez działkę skarżącego i że są one liniami poniemieckimi, remontowanymi w latach 70-tych ubiegłego stulecia, a także, iż spółka nabyła służebność gruntowa przesyłu dla spornego obiektu elektroenergetycznego przez zasiedzenie. Z powyższej odpowiedzi nie wynika po pierwsze w sposób jednoznaczny, czy spółka nie posiada żadnych z wymienionych we wniosku dokumentów, czy też części z nich, jak również, czy spółka podjęła w ogóle jakiekolwiek czynności mające na celu odnalezienie żądanej dokumentacji. Nadto należy wskazać, iż informację o tym, iż spółka nie jest w posiadaniu żądanych dokumentów zawarto dopiero w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na skargę datowaną na 23 października 2013r., a zatem na etapie postępowania sądowego. Przy czym także i w tym przypadku spółka nie wskazała, czy podjęła jakiekolwiek próby zgromadzenia wnioskowanej dokumentacji. Wniosek zawierał bowiem żądanie udostępnienia dokumentów dotyczących zarówno wybudowania sieci jak i jej modernizacji (remontu), który miał miejsce, jak sama spółka wskazała, w latach 70- tych ubiegłego stulecia. Co do tego okresu spółka nie udzieliła informacji co do posiadanych dokumentów czy też podjęcia jakiekolwiek próby zgromadzenia wnioskowanej dokumentacji. Należy zauważyć, iż powiadomienie Sądu, a także skarżącego dopiero na etapie postępowania sądowego o braku posiadania żądanej informacji publicznej w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na skargę, nie przerywa stanu bezczynności, a tym samym nie zwalnia podmiotu zobowiązanego do załatwienia wniosku na zasadach i trybie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nastąpiło w trybie procedury sądowej p.p.s.a. Pismo stanowiące odpowiedź na skargę kierowane jest bowiem do sądu administracyjnego, jako stanowisko strony w sprawie sądowej, gdy tymczasem odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej winien być skierowany przez organ wobec wnioskodawcy. Niezależnie od tego przedmiotowa odpowiedź, podobnie jak wcześniejsza korespondencja kierowana do skarżącego, z wyżej przestawionych powodów jest niepełna, gdyż nie odnosi się do całości żądania tj. dokumentów dotyczących zarówno wybudowania jak i modernizacji (remontu) sieci elektroenergetycznej na działce skarżącego. Zatem stanowisko wyrażone przez spółkę w jej korespondencji wobec skarżącego jak i w odpowiedzi na skargę pozostaje w oczywistej sprzeczności z regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej jak i z celem dla jakiego została ona uchwalona. Jak już to wielokrotnie podnoszono m.in. w orzecznictwie tut. Sądu Administracyjnego nie do zaakceptowania jest pogląd, iż niezależnie od treści i formy udzielonej odpowiedzi, jakikolwiek przejaw działania ze strony podmiotu zobowiązanego w sprawie udzielenia informacji wyklucza zarzut bezczynności. Wobec opisanych powyżej okoliczności należało więc stwierdzić, że "T" S.A. dopuścił się bezczynności w kwestii rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 15 stycznia 2013 r. i dlatego, Sąd w pkt I wyroku działając na zasadzie art.149 § 1 p.p.s.a. zobowiązał przedmiotową spółkę do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie w/w wniosku A. K.. Rozpoznając ponownie przedmiotowy wniosek "T" S.A., powinien uwzględnić przedstawioną powyżej argumentację Sądu. W szczególności dopiero w przypadku potwierdzenia się, iż strona przeciwna do skarżącego nie jest w posiadaniu żądanych we wniosku z dnia 15 stycznia 2013 r. informacji publicznych winna ona o tym fakcie precyzyjnie i jednoznacznie poinformować wnioskodawcę odnosząc się przy tym do treści przedmiotowego wniosku. Stwierdzając po myśli art. 149 § 1 p.p.s.a. in fine w pkt II wyroku, że zaistniała w rozpoznawanej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, Sąd miał na uwadze przede wszystkim to, iż od wniosku do udzielenia merytorycznej odpowiedzi, która de facto nastąpiła dopiero w odpowiedzi na skargę upłynęło ponad 10 miesięcy tj. przekroczony został w znaczny sposób ustawowy termin wynoszący co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Ponadto "T" S.A. w ogóle nie ustosunkowała się do żądania dotyczącego dokumentacji w zakresie modernizacji (remontu) linii elektroenergetycznej, pomimo, iż okoliczność ta była jej znana, gdyż w piśmie z dnia 5 marca 2013r. (k. 8) sama wskazywała, iż linia ta była remontowana w latach 70 tych ubiegłego stulecia. Nadto istotne było pozostawanie w bezczynności oraz twierdzenie, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w sytuacji kiedy wobec spółki wydano już szereg wyroków sądowych rozstrzygających tę kwestię, a pomimo tego spółka ciągłe tą ocenę prawną pomija w podejmowanych czynnościach. O wysokości grzywny orzeczono w pkt III, w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., biorąc pod uwagę przy określaniu jej wysokości przede wszystkim w/w okoliczności związane z twierdzeniem przez spółkę, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, w sytuacji kiedy wobec spółki wydano już szereg wyroków sądowych, a nadto ze względu na funkcję prewencyjną, mająca powodować prawidłowe wywiązywanie się przez spółkę z jej obowiązków w udzielaniu informacji publicznej w niniejszej sprawie, jak i w przyszłych. O kosztach orzeczono w pkt IV wyroku na mocy art. 200 p.p.s.a. i art.205 § 2 p.p.s.a.