II SAB/Kr 285/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. i J. M. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie rozpoznania sprawy znak [...] oddala skargę Pismem z dnia 11 czerwca 2019 r. M. M. i J. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w prowadzonej przez ten organ sprawie oznaczonej [...] Skarżący wskazali w szczególności, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], mimo prawomocnego wyroku z dnia 16 maja 2018 r., pozostaje w bezczynności co do wezwań skarżących dotyczących samowoli budowlanej na działce nr [...] i budowy drugiego garażu na samochody w miejsce wiaty, która nie była zaprojektowana przez architektów. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], mimo wspomnianego wyroku, nie wznowił postępowania w sprawie budowy drugiego garażu, a zatem pozostaje w bezczynności. Skarżący podkreślili, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] od dnia 16 maja 2018 r. nie wydał poprawnej decyzji ani też żadnego powiadomienia dla skarżących; skarżący nie mają wiadomości o dalszym biegu sprawy. Zdaniem skarżących, decyzje organu nr [...] i nr [...] posiadają nieprawidłowości, fałsz względem art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wskazali, że żądają poprawnej decyzji dotyczącej ich odwołania złożonego w dniu 3 listopada 2016 r.; odnieśli się także – zwłaszcza w uzasadnieniu skargi – do merytorycznych aspektów sprawy. W końcowej części skargi skarżący zamieścili wniosek o zasądzenie kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że w sprawie oznaczonej [...] wydał dwie decyzje – nr [...] i nr [...]. Decyzja nr [...] została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. II SA/Kr 1357/17; wyrok ten jest prawomocny. Decyzja nr [...] została uchylona (wraz z decyzją organu I instancji ) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. II SA/Kr 1358/17; wyrok tej jest nieprawomocny. W piśmie przewodnim przekazującym organowi wyrok sygn. II SA/Kr 1357/17 Sąd wskazał, że akta sprawy zostały dołączone do sprawy sygn. II SA/Kr 1358/17. Organ zaznaczył, że dotąd nie wpłynął do niego prawomocny wyrok kończący postępowanie sądowe sygn. II SA/Kr 1358/17, jak również nie zostały zwrócone, przekazane do Sądu, akta administracyjne obu instancji. Organ zwrócił uwagę na art. 286 § 2 p.p.s.a. i podkreślił, że nie ma podstaw do podejmowania czynności w celu ponownego rozpatrzenia odwołania M. M. i J. M. od decyzji organu I instancji z dnia 21 października 2016 r.; tym samym organ nie jest bezczynny. Z akt sprawy niniejszej oraz z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygnaturach II SA/Kr 1357/17 i II SA/Kr 1358/17 wynikają następujące okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w K., decyzją nr [...] z dnia 21 października 2016 r., orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie "otworów okiennych w ścianie północnej budynku mieszkalnego usytuowanego na dz. nr [...] w m. Z. , gm. Z.", które stało się bezprzedmiotowe w aktualnym stanie faktycznym. Pismem z dnia 3 listopada 2016 r. odwołania od tej decyzji wnieśli M. M. i J. M.. Decyzją nr [...] z dnia 11 września 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 3 listopada 2016 r. wniesionego przez J. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K. z dnia 21 października 2016 r., nr [...], znak: [...] – umorzył postepowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji organ ocenił, że J. M. nie ma interesu prawnego w sprawie. Decyzją nr [...] z dnia 11 września 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 3 listopada 2016 r. wniesionego przez M. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K. z dnia 21 października 2016 r., nr [...], znak: [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. II SA/Kr 1357/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia 11 września 2017 r. (decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem J. M.); wyrok ten jest prawomocny. W załączeniu do pisma z dnia 20 sierpnia 2018 r. Sąd przesłał organowi odpis tegoż wyroku (doręczenie nastąpiło w dniu 23 sierpnia 2018 r.); jednoczenie Sąd poinformował organ, że akta administracyjne zostały dołączone do sprawy II SA/Kr 1358/17. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1358/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 11 września 2017 r. (decyzję wydaną po rozpoznaniu odwołania M. M.); wyrok ten obecnie również jest prawomocny. W załączeniu do pisma z dnia 30 lipca 2019 r. Sąd przesłał organowi odpis tegoż wyroku oraz akta administracyjne (doręczenie nastąpiło w dniu 2 sierpnia 2019 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga w niniejszej sprawie okazała się niezasadna. W ocenie Sądu, nie ma podstaw do stwierdzenia bezczynności [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z kolei art. 36 § 1 k.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę również na art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności; termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się co do zasady od dnia doręczenia organowi akt. Akta przedmiotowej sprawy administracyjnej zostały zwrócone [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 2 sierpnia 2019 r. i dopiero wtedy – w świetle powołanego art. 286 p.p.s.a. – mógł rozpocząć się bieg terminu do załatwienia sprawy. Tymczasem skarga na bezczynność została złożona w dniu 14 czerwca 2019 r. i przekazana Sądowi w dniu 12 lipca 2019 r. – a zatem wcześniej, tj. przed rozpoczęciem biegu wspomnianego terminu; już z tej przyczyny zarzut bezczynności jawił się niezasadny. Niezależnie od powyższego, trzeba zauważyć i podkreślić, że obiektywną przeszkodą do ponownego podjęcia przez organ odwoławczy czynności jurysdykcyjnych od razu po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 maja 2018 r., sygn. II SA/Kr 1357/17, był nie tylko brak akt administracyjnych, ale także – a właściwe przede wszystkim – sytuacja procesowa znamienna istnieniem decyzji ostatecznej, rozstrzygającej merytorycznie odnośną sprawę administracyjną (decyzja nr [...] z dnia 11 września 2017 r.). Dopóki decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym i nie została z niego wyeliminowana – a nastąpiło to dopiero na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. II SA/Kr 1358/17 – organ nie mógł ponownie rozpatrywać odwołania J. M.. Wszak jest to odwołanie w tej samej sprawie. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2019 r., sygn. II SA/Kr 1358/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje obu instancji, tj. zaskarżoną decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 11 września 2017 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K. z dnia 21 października 2016 r. Nie przesądzając tego, czy w ogóle i ewentualnie jakie czynności jurysdykcyjne powinien w zaistniałej sytuacji podejmować [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] – warto zauważyć, że w konsekwencji wspomnianego wyroku ponowne załatwienie sprawy należy w pierwszej kolejności do organu I instancji, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K.. Podkreślić należy, że w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność organu Sąd nie może odnosić się do twierdzeń ani zarzutów zrelatywizowanych do merytorycznych aspektów sprawy administracyjnej. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.