II SAB/Kr 29/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010 r. sprawy ze skargi N. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania w terminie 1 miesiąca aktu w sprawie – znak [...]; II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżącej N. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 17 sierpnia 2009 r. N. W. złożyła za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. W skardze podniosła, że postępowanie objęte skargą na bezczynność toczy się od 2007 r., a szereg postępowań dotyczących rzekomej samowoli budowlanej od 1997 r. Pomimo szeregu ponagleń, organ administracji nie podjął żadnych działań. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w terminie 1 miesiąca od dnia wydania orzeczenia sądu w niniejszej sprawie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z pismem z dnia 22 marca 2007 r. w którym W. P. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej polegającej na wzniesieniu budynku mieszkalnego na działce nr ewid. "1" w Z. przez A. W. poprzednika prawnego obecnej właścicielki działki N. W.. W dniu 20 lutego 2009 r. skarżąca skierowała do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zażalenie na niezałatwienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terminie sprawy dotyczącej samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia 11 maja 2009r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 15 lipca 2009r., a także wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Następnie pismem z dnia 24 lipca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. poinformował skarżącą, że wydane w dniu 11 maja 2009r. postanowienie wyczerpuje administracyjny tok środków zaskarżenia, a przepisy nie pozwalają na zmianę wyznaczonego w tym postanowieniu terminu załatwienia sprawy. W związku z powyższym skarżącej przysługuje skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. W piśmie z dnia 11 marca 2009 r. (doręczonym tut. Sądowi wraz ze skargą na bezczynność) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wyjaśnił, że skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w dniu 13 listopada 2009 r. wydał w tej sprawie postanowienie (odrzucenie skargi z powodu jej nieopłacenia). Organ wyjaśnił ponadto, że od dnia 1 października 2009 r. czyli od dnia przesłania do sądu akt spraw w postępowaniu podjęte zostały określone czynności, jak m.in. wydanie postanowienia z dnia 4 marca 2010 r. o nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia określonej dokumentacji dotyczącej budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. "1" w Z.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, w tym także kontrolę nad terminowością podejmowanych przez organy czynnościami w ramach skargi na bezczynność organu. Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest właśnie skarga strony na bezczynność organu administracji nadzoru budowlanego w przedmiocie prowadzonego postępowania wyjaśniającego w związku ze zgłoszeniem dopuszczenia się samowoli budowlanej. Skarga zdaniem sądu jest zasadna. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przesłanką uzasadniającą nałożenia na organ administracji obowiązku wydania aktu lub dokonania czynności, jest stwierdzona przez sąd bezczynność tego organu tj. stanu w którym wbrew obowiązkowi wynikającego z przepisów k.p.a. lub innych ustaw, organ nie podejmuje działań zmierzających do zakończenia postępowania administracyjnego w terminach przewidzianych przez te przepisy. Kwestię terminu załatwienia sprawy administracyjnej normowana jest przepisem art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego który w § 3 stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z kolei art. 36 k.p.a. określa obowiązki organów administracji wobec stron postępowania związane z niedotrzymaniem ustawowych terminów do załatwienia sprawy a dotyczące ich informowania o przyczynach opóźnienia. I tak przepis § 1stanowi, iż o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji państwowej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji państwowej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). W niniejszej sprawie postępowanie w związku z pismem W. P. o wszczęcie postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej polegającej na wzniesieniu budynku mieszkalnego na działce nr "1" obr. [...] w Z. przez A. W., poprzednika prawnego N. W. obecnej właścicielki działki, toczy się od 2007 r. Organ administracji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dopuszcza się więc rażącego uchybienia miesięcznego terminu do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3. Organ nie powiadamia przy tym stron o przyczynach tego rażącego opóźnienia (zwłoki) ani nie wskazuje nowego terminu załatwienia sprawy. Uchybienia organu w tym zakresie dostrzegł organ wyższego rzędu – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., który w postanowieniu z 11.05.2009 r. uznał zażalenie N. W. z przedmiocie bezczynności Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. za uzasadnione i wyznaczył termin załatwienia sprawy do 15 lipca 2009 r. Skarżąca poprzez złożenie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. wyczerpała administracyjne środki zaskarżenia bezczynności organu, co warunkowało możliwość złożenia przez nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Także po wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy przez organ wyższego rzędu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w dalszym ciągu pozostawał w zwłoce z załatwieniem sprawy. Czynności podejmowane przez organ (pomimo znacznego już opóźnienia) nie zmierzały do zakończenia sprawy. W szczególności postanowienie wydane w dniu 4 marca 2010 r. w trybie art. 81 c ust 2 ustawy 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.06.156.1118) tj. postanowienie w postępowaniu dowodowym, nie może być przez sąd traktowane jako usprawiedliwiające dalszą zwłokę w zakończeniu sprawy. Nie oceniając zasadności tego postanowienia (wydawane jest – jak wynika to z jego brzmienia - w razie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych czy stanu technicznego obiektów, w sytuacji kiedy postępowanie dotyczy ustalenia czy przedmiotowy obiekt jest samowolą budowlaną i ewentualne podjęcie dalszych czynności na wypadek ustalenia, iż do takiej samowoli budowlanej doszło), z uwagi na zakreślony inwestorowi przez organ termin złożenia ekspertyz i opinii tj. 30 czerwca 2010 r. oraz datę zakończenia sprawy przez sąd (zwrot organowi akt spawy) termin wyznaczony przez organ inwestorowi jest bez wpływy na nałożony przez sąd obowiązek wydania aktu w terminie 1 miesiąca od prawomocności wyroku. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.