II SAB/Kr 297/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-28
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne będące podmiotem wykonującym zadania publiczne jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w postaci decyzji administracyjnych dotyczących budowy linii energetycznych, a jeśli tak, to czy zwłoka w udostępnieniu takiej informacji przez ponad dwa lata stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonując zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, w tym decyzji administracyjnych dotyczących budowy linii energetycznych. Zwłoka w udostępnieniu takiej informacji przez ponad dwa lata, pomimo posiadania dokumentu, stanowi rażące naruszenie prawa. W przypadku udostępnienia informacji po wniesieniu skargi na bezczynność, sąd umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, ale może stwierdzić rażące naruszenie prawa, wymierzyć grzywnę i zasądzić zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność przedsiębiorstwa energetycznego w przedmiocie udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. Mimo wielokrotnych wniosków i upływu ponad dwóch lat, spółka nie udostępniła żądanej informacji ani nie wydała decyzji odmownej. Spółka ostatecznie udostępniła kopię decyzji po wniesieniu skargi. Skarżący domagali się stwierdzenia bezczynności, zobowiązania do udzielenia informacji oraz zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności, wymierzył przedsiębiorstwu grzywnę w wysokości 500 zł oraz zasądził od przedsiębiorstwa na rzecz skarżących kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. D. i L. D. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności; III. wymierza "T" S.A. w K. grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych); IV. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżących A. D. i L. D. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący A.D. i L.D. w dniu 25 września 2013 r. za pośrednictwem [....] S.A w K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność przedsiębiorstwa [....] S.A w K. w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [....] 2011 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skarżący domagali się stwierdzenia bezczynności wyżej wymienionej spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazali, że w dniu [....] 2011 r. wystąpili do [....] S.A. w K. o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. W odpowiedzi spółka wystosowała pismo z dnia [....] 2011 r. w którym poinformowała o decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 30 marca 1972 r. nr [....] , na podstawie której została wzniesiona linia nN na nieruchomości skarżących. Pismem z dnia [....] 2011 r. pełnomocnik skarżących zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiącej podstawę posadowienia urządzeń elektroenergetycznych, oznaczenie lub wskazanie możliwości udostępnienia do wglądu tej decyzji. W piśmie z dnia 28 grudnia 2011 r. spółka podniosła, że powołaną w ich piśmie z dnia 16 listopada 2011 r. decyzją administracyjną "bez wątpienia Państwo D. dysponują". W pismach z dnia 20 stycznia i 27 marca 2012 r. skarżący po raz kolejny wnieśli o udostępnienie kserokopii decyzji. W piśmie z dnia 9 maja 2012 r. spółka poinformowała, że "w drodze wyjątku" może przedstawić przedmiotową decyzję do wglądu, po wcześniej ustalonym terminie.
Skarżący podnieśli, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymali żądanego dokumentu. Nie otrzymali także rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej , czy też o umorzeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę [....] S.A. w K. wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że udostępniła żądaną informację dołączając do pisma z dnia 23 października 2013 r. kopię decyzji z 1972 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 § 2 art. 3 ppsa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", wniesienie skargi na bezczynność organów jest możliwe w wypadkach przewidzianych w pkt 1- 4, czyli skarga ta przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 - 3) oraz w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w prawem przewidzianym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność, ale ich brak w sytuacji gdy organ był zobowiązany do podjęcia określonej czynności lub wydania aktu w odpowiednim terminie.
Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Termin określony w art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy wynosi – z wyjątkami w nim wymienionymi – 14 dni od dnia złożenia wniosku.
W niniejszej sprawie bezsporne było, że spółka posiada informację publiczną, o udostepnienie której skarżący prosili kilkakrotnie tj. decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 30 marca 1972 r. nr [....] , na podstawie której została wzniesiona linia nN na nieruchomości skarżących. Pomimo to przesłanie kopii ww. decyzji zajęło spółce ponad dwa lata i to pomimo znanego spółce orzecznictwa sądowoadministracyjnego w kwestii statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej. Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne, do którego skarżący zwrócili się z wnioskiem z dnia [....] 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej miało obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie. Podkreślić w tym miejscu należy, że żądanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawarte we wniosku i późniejszych pismach skarżących wyrażone zostało w sposób konkretny i jednoznaczny.
W ocenie Sądu żądana decyzja administracyjna ma charakter informacji publicznej. Jak już wyżej wskazano informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i stanowią ją nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez dany podmiot, lecz również te, których używa on do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Niewątpliwie decyzje i dokumenty dotyczących budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te i dokumenty służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację ( np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., II SA/Go 595/07, LEX nr 459987).
Ponieważ spółka po wniesieniu skargi ale przed jej rozpoznaniem udzieliła żądanej informacji postępowanie sądowe ulega umorzeniu jako przedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 ppsa. Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 2 ppsa Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Stosownie do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ppsa ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności" (Lex Omega nr 463487).
Zatem, mimo tego że w dniu wniesienia skargi spółka pozostawała w bezczynności orzeczono w pkt II sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa w związku z art. 149 ppsa w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności (pkt II).
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa (pkt I sentencji). Za rażące naruszenie prawa należy uznać, w ocenie Sądu, przede wszystkim brak aktywności podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej oraz czas rozpoznania takiego wniosku. W niniejszej sprawie wynosił on ponad dwa lata (wniosek z dnia 20 sierpnia 2011 r. został uwzględniony w dniu 23 października 2013 r. pomimo dysponowania decyzją co najmniej od 16 listopada 2011 r.). Mając to na uwadze orzeczono jak w punkcie I i III sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 i 2 ppsa.
W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 ppsa, który przewiduje zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu w razie umorzenia postępowania, w sytuacji uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Skoro spółka udzieliła żądanej informacji publicznej po wniesieniu skargi, jest to równoznaczne z uwzględnieniem skargi. Dlatego też zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w wysokości odpowiadającej uiszczonemu przez niego wpisowi i minimalnym kosztom zastępstwa prawnego było uzasadnione w świetle art. 200 i 201 § 1 ppsa.
Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie ww. przepisów orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło