II SAB/Kr 3/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2012 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dnia 6.04.2012 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek P.B. w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Zarządzenie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 25.04.2012 r. W dniu 26.04.2012 r. P.B. wniósł sprzeciw od tego zarządzenia. Pismo to zostało wniesione do sądu drogą elektroniczną (e-maiłem). Dokument powyższy odczytany został przez sąd w dniu 27.04.2012 r. Wobec faktu, iż wniesiony sprzeciw nie został własnoręcznie przez skarżącego podpisany, zarządzeniem z dnia 10.05.2012 r. P.B. został wezwany, aby w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia sprzeciwu - sprzeciw ten własnoręcznie podpisał. Wezwanie powyższe zostało odebrane przez skarżącego w dniu 29.05.2012 r. W zakreślonym terminie, P.B. zarządzenia z dnia 10.05.2012 r. nie wykonał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 2 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jefln.: Dz. U. z 2012 r., póz. 270.; dalej powoływana jako p.p.s.a.} sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione (...) sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie, skarżący P.B. wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie opatrując sprzeciwu własnoręcznym podpisem. Rozważenia zatem wymaga ocena skuteczności tak wniesionego do sądu administracyjnego pisma, a w szczególności odpowiedź na pytanie, czy pismo podpisane podpisem elektronicznym spełnia wymagania formalne dla pism stawiane przez p.p.s.a. Z ogólnej reguły zawartej w art. 46 § l pkt 4 p.p.s.a. wynika, iż każde pismo składane do sądu winno zawierać podpis strony je wnoszącej. Zdaniem sądu, aby można było posługiwać się w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisem elektronicznym, istnieć musi stosowny ku temu przepis. Tam bowiem, gdzie ustawodawca chce by przed sądem lub organem administracji publicznej można było posługiwać się podpisem elektronicznym, tam w stosownych regulacjach normujących zasady postępowania przed tymi organami wprowadza odpowiednie normy prawne zezwalające na posługiwanie się takim rodzajem podpisu. Jako przykład takich norm wskazać można art. 63 § l kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczna skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Jednocześnie § 3 a pkt l tego przepisu precyzuje, że podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być uwierzytelnione przy użyciu mechanizmów określonych w art. 20a ust. l albo ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Także kodeks postępowania cywilnego, w art. 125 § 2[1] mówi, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, pisma procesowe wnosi się za pomocą systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe (drogą elektroniczną). Stwierdzić trzeba, że odpowiedników zacytowanych wyżej przepisów kpa i kpc brak jest w procedurze sądowoadministracyjnej. Zatem nie można przyjąć, iż posługiwanie się podpisem elektronicznym przez stronę postępowania sądowego w kontaktach z sądem administracyjnym jest dopuszczalne, skoro ustawodawca, tego wprost nie przewidział. Z samego zaś faktu obowiązywania ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr 130, póz. 1450 ze zm.) wywodzić, zdaniem sądu, nie można, iż sposób podpisywania pism podpisem elektronicznym jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalny, bowiem jak to wyżej zaznaczono, brak jest w procedurze sądowoadministracyjnej (w przeciwieństwie do kpc czy kpa) stosownych regulacji w tym zakresie. Przyjęcie innego stanowiska czyniłoby zbędnym wprowadzanie szczegółowych regulacji, zarówno do kpa, jak i kpc, skoro składanie pism procesowych podpisanych elektronicznie byłoby dopuszczalne już tylko z mocy ustawy o podpisie elektronicznym. W tych okolicznościach uznać należy, iż prawidłowo wniesione do sądu administracyjnego pismo, winno być podpisane przez stronę własnoręcznie, zaś brak w tym zakresie jest brakiem formalnym tego pisma, którego nieuzupełnienie w zakreślonym terminie, skutkuje odrzuceniem tego pisma (w tej sprawie sprzeciwu), po myśli art. 46 § l pkt 4 p.p.s.a w zw. z art. 259 § 2 p.p.s.a.