II SAB/Kr 310/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-[...] D. J. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; III. zasądza od "T" S.A. w K. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 18 lipca 2014 r. M. S. wniósł skargę na bezczynność "T" S.A. w K. polegającą na: 1) nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 9 sierpnia 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.) 2) przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności "T" S.A. z siedzibą w K. w tym zakresie oraz o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanej formie i zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, że w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". W świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. W dalszej części skargi wskazano, że wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2013 r. Skarżący wystąpił do "T" S.A. z siedzibą w K. m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. W odpowiedzi otrzymano pismo z dnia 30 sierpnia 2013 r. znak: [...], w którym "T" S.A. uzależnił rozpatrzenie złożonego wniosku od przedstawienia szczegółowego wykazu dokumentów, o które wnioskuje Skarżący, bez wskazania jakie dokumenty posiada Uczestnik. Tym samym prawo do uzyskania informacji publicznej zostało de facto ograniczone, gdyż warunkiem jego wykonania, narzuconym przez Uczestnika, jest posiadanie wiedzy o zasobach archiwalnych Uczestnika. Wobec przedłużającej się bezczynności organu, pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. zwrócono się z ponownym wnioskiem m.in. o udostępnienie, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii elektroenergetycznych. W piśmie z dnia 18 grudnia 2013 r. znak: [...], przedsiębiorca przesyłowy podtrzymał swoje stanowisko. Podkreślenia wymaga także fakt, iż Skarżący wskazał zakres przedmiotowy wniosku oraz rodzaj żądanych dokumentów, stanowiących informacje publiczną w treści samego wniosku. Istotnym w odniesieniu do powyższego jest regulacja zawarta w art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej który stanowi, iż udostępnianie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem. We wniosku z dnia 9 sierpnia 2013 r. i 4 grudnia 2013 r. Skarżący wskazał sposób (przesłanie) i formę (kserokopie) udostępnienia informacji publicznych. Należy także zauważyć, iż stanowisko przedsiębiorcy przesyłowego jest sprzeczne z regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, iż zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Nie budzi natomiast wątpliwości fakt, iż żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Wskazano, że do dnia sporządzenia skargi Skarżący nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej w ocenie skarżącego skarga na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę "T" S.A. w K. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pisma podniesiono, że zarzuty podnoszone w skardze są nieuzasadnione, nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia bezczynności przedsiębiorstwa "T" S.A. w niniejszej sprawie, bowiem Spółka "T" S.A. (dalej jako Spółka) udzieliła w terminie 14 dni odpowiedzi co do rodzaju i ilości urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości L.. Biorąc pod uwagę, iż na w/wym. działkach znajdują się różne urządzenia oraz, iż urządzenia te powstawały w różnym okresie, niezbędne było doprecyzowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co do jakich urządzeń wniosek z dnia 09.08.2013r. się odnosił. Ponadto uczestnik wskazał w swojej odpowiedzi z dnia 30.08.2013r. jakie dokumenty stanowiły podstawę lokalizacji wymienionych fragmentów linii, prosząc skarżącego sprecyzowanie czy i które z wymienionych dokumentów są przedmiotem jego wniosku. Takie doprecyzowanie umożliwiłoby Spółce szybkie sprawdzenie, czy jest w posiadaniu dokumentów do których odnosi się wniosek, zgodnie bowiem z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.: obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Spółka, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie ograniczyła prawa do uzyskania informacji publicznej, Spółka nie wzywała skarżącego do wykazania interesu prawnego bądź faktycznego w uzyskaniu żądanej informacji publicznej, a jedynie o sprecyzowanie żądanych dokumentów wobec wcześniejszego ich wymienienia przez Spółkę w piśmie z dnia 30.08.2013r. (niekoniecznie poprzez wskazanie nazwy organu wydającego dokument, daty wydania czy ówczesnego oznaczenia nieruchomości), mając wpierw na uwadze ilość urządzeń znajdujących się na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości L.. Ponadto skarżący posiadał znane spółce informacje dot. konkretnych dokumentów związanych z powstaniem konkretnych fragmentów linii, lecz w kolejnej korespondencji z dnia 04.12.2013 r. w żaden sposób się do nich nie odniósł. Skarżący nie zażądał udostępnienia tych dokumentów, w przypadku istnienia ich egzemplarzy oraz posiadania takich przez Spółkę. Ponadto Spółka miała wątpliwości, mając na uwadze art. 5 u .d. i. p. zawierający ograniczenia prawa do informacji publicznej: nie każdy bowiem dokument jeżeli już znajduje się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego może posiadać walor informacji publicznej, dlatego koniecznym było wezwanie wnioskodawcy do uściślenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tj. jakich konkretnie dokumentów żąda, gdyż może to mieć istotne znaczenie dla ustalenia zakresu przedmiotowego stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka wskazuje, iż na działce nr [...] w L. znajdują się różne urządzenia elektroenergetyczne, w tym fragment linii kablowej niskiego napięcia, stanowiącej przyłącz do budynku os. trzeciej. W związku z tym, w przypadku żądania przez skarżącego dokumentów dotyczących również tego przyłącza, ewentualne ograniczenie mogłoby wiązać się z ochroną danych osobowych. Dopiero, jeżeli Spółka doszłaby do wniosku, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, to zasadne rozstrzygnięcie sprawy (również częściowo) poprzez wydanie decyzji administracyjnej na podstawie 16 ust. 1 w zw. z art. 5 u.d.o.p. Dodatkowo zwrócono uwagę, iż skarżący we wniosku z dnia 09.08.2013 r. , podał podstawę prawną swojego żądania jako art. 6 ust. 1 pkt. 3 .lit. a u.d.i.p., a więc nieadekwatną do samego żądania. Skarżący bowiem, nie żądał danych o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, lecz ewentualnych znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Stwierdzić zatem należy pewną niekonsekwencję w postępowaniu skarżącego, który zarzuca Spółce bezczynność, nie przejawiając woli w wyjaśnieniu zakresu żądanych informacji. Na potwierdzenie okoliczności posadowienia i eksploatacji urządzeń powstałych w 1958, 1968 oraz w 2011 r. Spółka przedłożyła zachowaną dokumentację z tego okresu. W celu uwidocznienia wszystkich urządzeń na działkach skarżącego, załączono również przygotowaną mapkę z naniesionymi liniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność, gdyż skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05 LEX nr 236545). Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest bezczynność "T" SA w K. dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, obejmującej dokumentację związaną z wybudowaniem na działkach strony skarżącej infrastruktury energetycznej, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 9 sierpnia 2013r. Żądana przez Skarżącego dokumentacja, została załączona przez "T" SA do odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę wraz z załącznikami została przesłana przez Sąd pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 września 2014r. (odebrana w dniu 12 września 2014r.) W tej dacie zatem została udostępniona skarżącemu żądana przez niego informacja publiczna. Strona skarżąca w piśmie z dnia 23 września 2014r. (data wpływu do Sądu) nie kwestionowała okoliczności, iż dokumenty, które otrzymała od "T" SA w K. odnoszą się do budowy infrastruktury energetycznej na działkach stanowiących własność strony skarżącej ani też kompletności tej dokumentacji. Mając więc na uwadze, że udostępnione zostały stronie skarżącej dokumenty dotyczące interesującej ją kwestii, przy jednoczesnym braku zarzutów wskazujących na niekompletność otrzymanej dokumentacji, Sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności "T" SA w K. nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe także z innych przyczyn niż cofnięcie skargi lub śmierć strony. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ udzielił stronie skarżącej żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Trzeba jednak zauważyć, że udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Oceniając powyższy aspekt sprawy sąd uznał, iż bezczynność spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I wyroku). Ocena ta wynika z faktu, że udostępnienie stronie skarżącej żądanych informacji nastąpiło niezwłocznie po skierowaniu skargi do sądu (wraz z odpowiedzią na skargę). Zauważyć przy tym należy, że w sprawie chodzi o dokumentację powstałą kilkadziesiąt lat temu (lata 50-te i 60 –te XX w) , której odszukanie może być czasochłonne. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz strony skarżącej orzeczono w punkcie III wyroku na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest postawą do zwrotu kosztów sądowych właśnie na podstawie art. 201 § l p.p.s.a.