II SAB/Kr 32/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator ( spr. ) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wymierzenia opłaty za podłączenie nieruchomości do urządzenia zaopatrzenia w wodę I. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w pozostałym zakresie. Prokurator Rejonowy w L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. w przedmiocie nierozpoznania w ustawowym terminie sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w L. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 1999 r. w kwestii nałożenia opłaty na T.D. za podłączenie do urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 9 grudnia 2013 r. Prokurator Rejonowy w L. skierował do SKO w N. sprzeciw w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 1999 r. Określony w art. 185 § 1 K.p.a. termin rozpatrzenia i załatwienia sprzeciwu prokuratorskiego ma wymiar szczególny w stosunku do terminów załatwienia sprawy określonych w art. 35 K.p.a. W każdym zatem przypadku, bez względu na postać wynikającego ze sprzeciwu żądania, maksymalnym terminem załatwienia sprzeciwu jest termin 30 dniowy, którego bieg początkowy wyznacza data wniesienia sprzeciwu. Sformułowanie "załatwienie sprzeciwu" oznacza, że w terminie określonym w przepisie organ ma obowiązek załatwić sprawę przez wydanie decyzji co do istoty lub kończącej postępowanie w inny sposób. Nie jest zatem wystarczające podjęcie przez organ jakichkolwiek czynności procesowych, lecz załatwienie sprawy przez wydanie decyzji. Niezałatwienie sprzeciwu, czyli niewydanie decyzji w terminie 30 dni od dnia jego wniesienia nakłada na właściwy organ administracyjny obowiązek sygnalizacji, o którym mowa w art. 36 K.p.a. Zawiadomienie o niezałatwieniu sprzeciwu w terminie organ doręcza zarówno prokuratorowi, jak i stronie postępowania, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W skardze podkreślono również, że w przedmiotowej sprawie prokurator nie brał dotychczas udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, natomiast po jego zakończeniu wniósł sprzeciw, który jest nadzwyczajnym środkiem prawnym. Pomimo wniesienia powyższego środka SKO w N. nie przeprowadziło żadnej czynności do której było zobligowane stosownie do art. 185 § 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. do chwili obecnej nie wydało rozstrzygnięcia uchybiając tym samym obowiązkowi określonemu we wskazanym przepisie, a ponadto organ nie zawiadomił o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy stosownie do treści art. 36 K.p.a. Z uwagi na powyższe Prokurator Rejonowy w L. wniósł o stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o umorzenie postępowania sądowego. SKO wskazało, że w dniu 24 lutego 2015 r. wydało decyzję nr [...] , którą stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 1999 r., którą ustalono opłatę w kwocie 700 zł w związku z podłączeniem przez T.D. swojej nieruchomości do zbiorczych urządzeń kanalizacyjnych w Ł. Zatem w niniejszej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, skoro po wniesieniu skargi do sądu zaistniały okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji bądź też dokonania czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem organu zobowiązać do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Mając zatem na uwadze, że na dzień wystosowania odpowiedzi na skargę, sprawa której dotyczy zarzut bezczynności została rozpatrzona decyzją SKO w N. z dnia 24 lutego 2015 r. wniosek o umorzenie postępowania sądowego należy uznać za uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., wniesienie skargi na bezczynność organów jest możliwe w wypadkach przewidzianych w pkt 1 – 4a. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje na decyzje, postanowienia, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawem przewidzianym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność, ale ich brak w sytuacji, gdy organ był zobowiązany do podjęcia określonej czynności w odpowiednim terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast stosownie do art. 161 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 2 tego przepisu lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe – pkt 3. Trafnie podniesiono w skardze, że ustanowiony w art. 52 §1 P.p.s.a. obowiązek wyczerpania środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym przed wniesieniem skargi odnosi się do prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym. Skoro zaś Prokurator Rejonowy w L. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 1999 r., to przed wniesieniem skargi na bezczynność SKO w N. w rozpoznaniu wniesionego przez niego sprzeciwu nie był zobowiązany do wzywania Kolegium do usunięcia naruszenia prawa. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpatrzenia skargi, wskazać należy, że przedmiotem skargi wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w L. jest zarzucana SKO w N. bezczynność w zakresie nierozpoznania złożonego przez skarżącego, będącego prokuratorem, sprzeciwu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 1999 r. w kwestii nałożenia opłaty na T.D. . Zgodnie z art. 185 K.p.a. sprzeciw prokuratorski powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu dni od daty jego wniesienia, a jeżeli to nie nastąpi, to organ obowiązany jest, stosownie do art. 36 K.p.a., poinformować strony o przyczynach zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy (tzw. zasada sygnalizacji). W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym sprzeciw złożony został przez skarżącego w dniu 9 grudnia 2013 r. i wpłynął do Kolegium 12 grudnia 2013 r. Oznacza to, że ostatnim dniem ustawowego terminu załatwienia sprawy przez Kolegium był 13 stycznia 2014 r. Tymczasem organ wydał decyzję w dniu 24 lutego 2015 r. Doszło zatem do przekroczenia ustawowego terminu o ponad rok. Dlatego Sąd nie ma żadnych wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie powstał stan bezczynności, a organ administracji publicznej, nie informując skarżącego o przyczynach zwłoki, uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 K.p.a. w związku z art. 185 § 2 K.p.a. W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa, gdyż za tego rodzaju naruszenie można uznać długotrwałość prowadzenia postępowania (ponad rok) oraz brak w tym czasie jakiejkolwiek aktywności organu. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wyda akt lub dokona czynności, co do których pozostawał w bezczynności, znajduje zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., tzn. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08). Ponieważ organ po wielomiesięcznej zwłoce jednak wydał akt, zanim Sąd przystąpił do rozpoznania skargi, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w punktach I i II sentencji na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.