II SAB/Kr 320/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.N. na bezczynność Burmistrza Miasta L. w przedmiocie wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia: skargę odrzucić Skarga J.N. (zwanej dalej skarżącą), na bezczynność Burmistrza Miasta L. wpłynęła do Urzędu Miasta L. w dniu 5 sierpnia 2014r. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Burmistrza Miasta L. do udzielenia odpowiedzi i ostatecznego załatwienia sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi z dnia 4 września 2014r na przedmiotową skargę Burmistrz Miasta L. wniósł o odrzucenie skargi. Zarządzeniem z dnia 1 października 2014r. Sąd wezwał skarżącą do wykazania, że wniesienie skargi poprzedzone zostało zażaleniem do organu wyższego stopnia w trybie art.37 k.p.a. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 8 października 2014r. odpowiedziała, że nie wnosiła w niniejszej sprawie zażalenia do organu wyższego stopnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Podstawową kwestią w przedmiotowej sprawie jest zagadnienie dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność Burmistrza Miasta L. Zgodnie z brzmieniem art.52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącym w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Po pierwsze wskazać należy, iż postępowanie w zakresie bezczynności organu w załatwianiu sprawy administracyjnej reguluje art.37 k.p.a. Brzmienie art.37 k.p.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym przez art.35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art.36 k.p.a. stronom służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zatem niezbędną przesłanką do złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest wcześniejsze złożenie w/w zażalenia do organu wyższego stopnia. Stanowisko takie od dawna jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak w wyroku z 24.05.2001r., sygn. akt IV SA 572/99 NSA w Warszawie (publ. w ONSA 2002/3/116) stwierdził, iż wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność. Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia strona może dopiero wówczas wnieść skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Jak wynika z przedstawionych dokumentów oraz odpowiedzi na skargę skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, przysługujących jej w toku postępowania administracyjnego z mocy art.37 k.p.a., przed wniesieniem skargi do Sądu. Skarżąca załączyła do skargi kserokopię wniosku jej matki S.D. o wypłatę odszkodowania za pole zabrane pod drogę. Z pisma tego wynika, że złożone zostało ono do organu administracyjnego w dniu 26.07.2004r., a więc z tym dniem zostało wszczęte postepowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, które zdaniem skarżącej nie zakończyło się do dnia dzisiejszego. Dodać należy, że skarżąca jest jednym z następców prawnych po zmarłej matce S.D. (wnioskodawczyni), a zatem weszła w jej prawa i obowiązki jako strona przedmiotowego postępowania o wypłatę odszkodowania. Wezwanie przez Sąd skarżącej do wykazania, że wniesienie skargi poprzedzone zostało zażaleniem do organu wyższego stopnia w trybie art.37 k.p.a. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – spotkało się z odpowiedzią. Samo wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu 6 października 2014r. Jednak udzielona przez skarżącą odpowiedź w piśmie z dnia 8 października 2014r. (doręczonego Sądowi w dniu 13 października 2014r.) wykazała, że wniesiona do Sądu skarga nie była poprzedzona zażaleniem na bezczynność Burmistrza Miasta L. do organu wyższego stopnia w trybie art.37 k.p.a. – co jest konieczną przesłanką złożenia skargi na bezczynność organu. Nieuzasadnione są także twierdzenia skarżącej, że skarga nie musiała być poprzedzona zażaleniem do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, gdyż organ "nie wszczął żadnego postępowania" (...), jeśli nie toczyło się postępowanie w sprawie z wniosku mojej mamy, to nie można mówić o nie załatwieniu sprawy w terminie." Otóż zgodnie z utrwalonym zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie sądowym poglądem samo złożenie wniosku w organie administracyjnym w sprawie, w której przysługuje droga administracyjnoprawna, wszczyna stosowne postępowanie administracyjne. Natomiast czym innym jest kwestia, czy pomimo złożonego wniosku wszczynającego postepowanie administracyjne, organ podejmuje stosowne kroki, działania zmierzające do jej załatwienia i wydania decyzji administracyjnej, czy tez pozostaje w przewlekłości, bądź w bezczynności w jej załatwieniu. Takim sytuacjom mają właśnie zapobiegać zażalenia (ewentualnie skargi do sądu administracyjnego) na przewlekłe prowadzenia postępowania lub na bezczynność. Jednocześnie wskazać należy, iż powołane w piśmie skarżącej orzeczenie NSA OZ w Gdańsku z 9.12.1998r. (ISA/Gd 89/98, Lex nr 44181) nie jest adekwatne do niniejszej sprawy. Dotyczyło bowiem ono sytuacji zaskarżenia "bezczynności" organu administracyjnego, gdy w ogóle prawo nie przewiduje załatwienia sprawy na drodze administracyjnoprawnej. Skoro zatem wniosek nie mógł w ogóle wszcząć postępowania administracyjnego, to samorządowe kolegium odwoławcze nie jest uprawnione do rozpoznania nie tylko środków odwoławczych od aktów w sprawach indywidualnych wydanych przez organ I instancji lecz także zażalenia przewidzianego w art. 37. Pogląd ten należy uznać za uzasadniony, gdyż skoro nie toczy się postępowanie w sprawie, to nie można mówić o niezałatwieniu sprawy w terminie, ale tylko wówczas, gdy złożony wniosek nie wszczyna postępowania administracyjnego, gdyż brak jest możliwości jego załatwienia w drodze administracyjnoprawnej. Jak wskazano wyżej taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), który mówi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.