II SAB/Kr 33/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P.B. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w zakresie udostępnienia informacji publicznej umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku P.B. z dnia 15 grudnia 2016 roku o udostępnienie informacji publicznej; stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w załatwieniu wniosku P.B. z dnia 15 grudnia 2016 roku o udostępnienie informacji publicznej nie naruszała prawa w rażący sposób; III. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w K. na rzecz skarżącego P.B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SAB/Kr 33/17 Uzasadnienie W piśmie z dnia 15 grudnia 2016 r. kierowanym do Prezesa Sądu Okręgowego w K., P. B. zawarł wniosek o udzielenie, w ramach dostępu do informacji publicznej, odpowiedzi na pytanie "od kiedy, w jakich wydziałach oraz przez kogo, a także na czyje polecenie lub zarządzenie stosowana jest praktyka otwierania przesyłek nieodebranych przez adresata i umieszczania w aktach jedynie koperty takiej przesyłki, dodatkowo bez zamieszczenia daty tej czynności i bez złożenia swojego podpisu na kopercie, a następnie nie zapieczętowaniu takiej przesyłki", a także "dlaczego nie są stasowane powszechnie obowiązujące przepisy, kto za to odpowiada oraz co dziele się z zawartością przesyłek po umieszczeniu samej koperty w aktach". W dniu 28 grudnia 2016 r. Prezes Sądu Okręgowego w K. skierowała do P. B. pismo, w którym stwierdziła, że "żadne polecenie ani zarządzenie w Sądzie Okręgowym w K. w zakresie praktyki otwierania przesyłek nieodebranych przez adresata nie zostało wydane". W dniu 17 stycznia 2017 r. P. B. złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. domagając się stwierdzenia bezczynności organu i nakazania mu zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku z 15 grudnia 2016 r. poprzez przesłanie w terminie 3 dni pełnej informacji oraz stwierdzenia, że żądane informacje są informacjami publicznymi. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w K. wniósł o jej oddalenie, względnie o umorzenie postępowania. Wskazał, że w dniu 27 stycznia 2017 r. udzielił skarżącemu dalszych wyjaśnień co do praktyki postępowania z nieodebranymi przesyłki w poszczególnych Wydziałach Sądu, nadto poinformował, że nie ma powszechnie obowiązujących przepisów regulujących te materię. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Prezes Sądu Okręgowego jest, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, podmiotem zobowiązanym do udostępniania będących w jego posiadaniu informacji publicznej. Informacja o stosowanej praktyce postępowania z nieodebranymi przez adresatów przesyłkami sądowymi, jest informacją o sposobie funkcjonowania organu władzy, a więc informacją publiczną. Te dwie tezy nie są kwestionowane i nie wymagają szerszego uzasadnienia. Stanowią one punkt wyjścia do oceny zasadności zarzutu bezczynności. Podmiot zobowiązany związany jest treścią wniosku zarówno co do zakresu żądanej informacji, jak i sposobu i formy jej udostępnienia. Ustawa przewiduje możliwość odstępstwa od owego związania - tylko jednak co do sposobu i formy udostępnienia informacji. Nawet zresztą dla tego, "formalnego" odstępstwa, ustawa przewiduje tryb specjalny, regulowany przepisem art. 14 ustawy. Dopuszczalne jest oczywiście udzielenie informacji szerszej, niż określono to we wniosku. Prawo do informacji publicznej jest refleksem transparentności życia publicznego. Jawność działania struktur publicznych przejawia się także w poddaniu się swoistej kontroli każdego zainteresowanego w zakresie przez niego określonym i mieszczącym się w granicach prawa. To żądanie obywatela ("każdego") o udostępnienie informacji determinuje zatem zakres aktywności podmiotu zobowiązanego. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego w zasadniczej części został załatwiony niezwłocznie; udzielono informacji o braku aktów wewnętrznych mających regulować interesujące skarżącego kwestie. Pismo Prezesa SO z dnia 28 grudnia 2016 r. nie załatwiało jednak sprawy w całości, bez żadnej odpowiedzi bowiem pozostawały dalsze pytania. Odkodowanie tych pytań z wniosku skarżącego nie było zabiegiem trudnym, jakkolwiek zauważyć należy, że pytaniom tym skarżący nadał treść kierunkową, tj. zawierającą określone założenia: najogólniej rzecz ujmując, pytał o powody stosowania praktyki, zakładając, że w ogóle określona praktyka jest stosowana. Jest oczywiste, że udzielenie zgodnej z rzeczywistością odpowiedzi na tak zadane pytania, wymagało w pierwszej kolejności ustalenia stosowanej praktyki. Działania zmierzające do ustalenia tej praktyki organ podjął niezwłocznie po wniesieniu skargi, a zakończył udzieleniem skarżącemu wyczerpującej informacji w dniu 27 stycznia 2017 r. Skoro zaś sprawa została w całości załatwiona, postępowanie sądowe w tym zakresie zostało umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (ppsa). Niewątpliwie jednak, co do znaczącej części wniosku skarżącego, organ pozostawał w bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2 w/w ustawy sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych od oceny charakteru bezczynności nie zwalnia sądu uwzględnienie skargi przez organ. Dlatego w rozpoznawanej sprawie sąd fakt bezczynności stwierdził, choć nie ocenił tego stanu jako rażąco naruszającego prawo. Ustawa nie reguluje przesłanek takiej oceny, niewątpliwie jednak kryteria muszą nawiązywać do okoliczności danej sprawy. W sprawie rozpoznawanej należy uwzględnić to, że reakcja na wniosek skarżącego nastąpiła bezzwłocznie. Prawdą jest, że udzielona odpowiedź nie stanowiła należytego załatwienia wniosku o udostepnienie informacji, ale błąd ten został naprawiony natychmiast po zapoznaniu się ze skargą, i to przy dołożeniu starań zmierzających do zaspokojenia oczekiwań skarżącego. W opisanej sytuacji nie można było przyjąć, nawet przy uwzględnieniu specyfiki postępowania w sprawach o udostepnienie informacji publicznej, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, dlatego na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 ppsa orzeczono jak w wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 w/w ustawy .