II SAB/Kr 331/13
WyrokWSA w Krakowie2014-02-12
Skład orzekający: Jacek Bursa, Renata Czeluśniak, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego wykonująca zadania publiczne, takie jak dystrybucja energii elektrycznej, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, a jej bezczynność w tym zakresie może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego wykonująca zadania publiczne, w tym dystrybucję energii elektrycznej, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność takiej spółki w udzieleniu informacji publicznej, polegająca na nieuzasadnionym uzależnianiu jej udostępnienia od dodatkowych warunków lub twierdzeniu o przetworzonym charakterze informacji, gdy wymaga jedynie skopiowania posiadanych dokumentów, stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność spółki "T" S.A. w K. w przedmiocie udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy linii energetycznych na jego działkach. Spółka uzależniała udzielenie informacji od wykazania szczególnego znaczenia dla interesu publicznego oraz twierdziła, że informacja ma charakter przetworzony, a także wskazywała na nieuzupełnienie wniosku o mapy. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność spółki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność "T" S.A w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje "T" S.A w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek M. K. z dnia 12 lutego 2013 r.; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od "T" S.A w K. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. K. pismem z dnia 21 listopada 2013r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność "T" S.A. w K., polegającą w jego ocenie na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 12 lutego 2013r., dotyczący udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych na szczegółowo wskazanych działkach skarżącego. W uzasadnieniu skargi podano, że pismo "T" S.A. z dnia 8 marca 2013r. nie zawierało odpowiedzi na wniosek, w związku z czym skarżący wystosował jeszcze pismo z dnia 9 kwietnia 2013r. z ponownym wnioskiem. W piśmie z dnia 16 maja 2013r. "T" S.A. uwarunkował udzielenie informacji od wykazania szczególnego znaczenia dla interesu publicznego ze wskazaniem, że żądana informacja ma charakter przetworzony, co w ocenie skarżącego jest sprzeczne z art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto skarżący wskazał, że pojęcie "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Dystrybucja energii i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym sam urzeczywistniania dobra wspólnego, są "zadaniami publicznymi". Skoro "T" S.A. zajmuje się dystrybucją energii elektrycznej, to wykonuje zadania publiczne i w związku z tym jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w oparciu o art. 4 ust.1 pkt 5 w/w ustawy.
W odpowiedzi na skargę "T" S.A. w K., wniósł o oddalenie skargi, podając iż spółka zwróciła się w piśmie z dnia 8 marca 2013r. o uzupełnienie wniosku poprzez dostarczenie map ewidencji działek skarżącego z zaznaczonym podziałem geodezyjnym, co nie zostało wykonane. Nadto wskazano, że wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej miał charakter warunkowy, a spółka udzieliła informacji, iż urządzenia przesyłowe zostały wybudowane w latach 70-tych ubiegłego stulecia, a nie przesłano wnioskowanej informacji z racji nie posiadania przez spółkę żądanych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy była kwestia bezczynności spółki prawa handlowego – "T" SA z siedzibą w K. - dotyczącej nieudostępnienia informacji publicznej. Postępowanie administracyjne we wskazanym zakresie wszczęte zostało wnioskiem skarżącego z dnia 12 lutego 2013r. Treść żądania skarżącego w tych pismach dotyczyła udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na jej działce. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb i procedurę udostępniania informacji publicznej.
Żądane dokumenty stanowią informację publiczną oraz skarżona spółka akcyjna - jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia, co zostało powszechnie przyjęte w orzecznictwie sądowym (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30.08.2013r., II SA/Kr 115/13, a także wyrok NSA z 17.07.2013r., sygn. akt I OSK 642/13). Stanowisko to wskazuje, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie. Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, którymi w szczególności są akty administracyjne oraz inne rozstrzygnięcia (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy). Zatem w świetle powołanego przepisu wnioskowane przez skarżącego kopie decyzji administracyjnych związanych z procesem inwestycyjnym obejmującym budowę linii energetycznej na jego działce - posiadają status informacji publicznej. Co do kwestii, czy "T" SA w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". W orzecznictwie sądowowadministracyjnym podkreśla się, że wymienione w tym przepisie pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, co implikuje wniosek, że zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i są użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010r.; sygn. akt I OSK 851/2010; LexPolonica nr dok.: 2552873).
Z uwagi na powyższe uznać należy, iż przedsiębiorstwo, któremu w kontrolowanej sprawie zarzucono bezczynność (przedsiębiorstwo energetyczne) realizuje (wykonuje) także określone zadania publiczne, w rozumieniu powyżej przedstawionym, gdyż zarówno dystrybucja energii elektrycznej jak również inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP - są zadaniami publicznymi, o których mówi powołany wyżej przepis. Ta zaś okoliczność, nakłada na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek udzielenia informacji dotyczącej sfery związanej z wykonywaniem przez to przedsiębiorstwo zadań publicznych.
Wobec tego "T" SA w K. był podmiotem, zobowiązanym - co do zasady - do udzielenia informacji, stanowiącej informację publiczną, objętej wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie.
Bezsporne było ponadto, w związku z przedstawionymi przez skarżącego dokumentami (wnioski i odpowiedzi spółki "T"), że do dnia wydania wyroku "T" SA nie zakończyła postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem w formie przewidzianej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. art. 10, art. 16, art. 17 tej ustawy). W odpowiedzi na wniosek skarżona spółka najpierw uzależniła udzielenie informacji od przedstawienia odpowiednich w jej ocenie map działek skarżącego (pismo z dnia 8 marca 2013r. – k. 11). Następnie po ponowieniu żądania wskazała, że nie otrzymała odpowiednich map oraz uwarunkowała udzielenie informacji od wykazania szczególnego znaczenia dla interesu publicznego ze wskazaniem, że żądana informacja ma charakter przetworzony (pismo z dnia 16 maja 2013r. – k. 13).
Wnioskowana informacja publiczna nie miała charakteru przetworzonego, ponieważ wymagała jedynie wydania kserokopii posiadanych dokumentów w zakresie decyzji administracyjnych dotyczących urządzeń skarżącej spółki posadowionych na kilku działkach skarżącego. Samo sprawdzenie stanu ich posiadania, co do zasady, nie powinno nastręczać trudności, zwłaszcza iż stan urządzeń jest monitorowany i kontrolowany, co wiąże się z odpowiednim archiwizowaniem dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Zatem ich odszukanie i skopiowanie nie wymaga szczególnego wysiłku, tym bardziej iż skarżona spółka nie przedstawiła żadnych konkretnych zarzutów związanych z kwestią przetworzenia żądanej dokumentacji.
Zatem, aby uczynić zadość wymogom ustawy o dostępie do informacji publicznej spółka powinna albo udzielić żądanej informacji albo wydać decyzję o odmowie jej udzielenia, w sytuacji zaistnienia rzeczywistych przesłanek do odmowy, które w niniejszej sprawie nie zostały wykazane.
Kierowane do skarżącego, w toku postępowania pism z żądaniem przedłożenia przez niego map sytuacyjnych czy jakichkolwiek innych warunków do spełnienia w sytuacji prostego i oczywistego żądania, nie tylko nie spełnia tych wymogów, ale stanowi w ocenie Sądu, podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Po pierwsze dlatego, iż skarżąca spółka dysponuje wszelką dokumentacją w zakresie posadowienia swoich urządzeń i w przypadku wskazania przez wnioskodawcę konkretnych działek, może bez trudu stwierdzić czy posiada dokumentację zawartą we wniosku czy nie, a wzywanie wnioskodawcy o przedstawienie map stanowi nadużycie prawa. Ponadto skarżona spółka, jak wyżej wskazano, zasłania się nieuzasadnionym wskazywaniem trudności i konieczności przetworzenia wnioskowanej informacji, podczas gdy stan posiadanych urządzeń ze względu na ich konserwacje jest monitorowany i kontrolowany, co wiąże się z archiwizowaniem dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Zatem żądanie wnioskodawcy w zakresie odszukania i skopiowania nie wymaga szczególnego wysiłku. Dodatkowo wobec skarżącej spółki wydano szereg wyroków sądów administracyjnych, w których wykładnia co do konkretnego stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, była jej wielokrotnie wskazywana, a pomimo tego spółka nadal stosuje niedozwolone praktyki w zakresie utrudniania dostępu do informacji publicznej. Powyższe czynniki zwiększają w kontrolowanej sprawie winę i skutkują zakwalifikowaniem naruszenia prawa jako rażącego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku.
W związku z powyższym Sąd uznając, że skarżona spółka, będąc zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub dokonania czynności w zakresie wniosku skarżącego, pozostawała w bezczynności, orzekł jak pkt I w sentencji wyroku na podstawie art. 149 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło