II SAB/Kr 351/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-12-04

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i rodzinną, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę na bezczynność organu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Sytuacja materialna skarżącego, jego dochody, brak oszczędności oraz zniszczenie gospodarstwa rolnego przez powódź i osuwiska, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący A. O. złożył skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Postanowieniem z dnia 14 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę. W dniu 19 listopada 2014 r. skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, sąd rozpoznał sytuację materialną skarżącego i jego rodziny, uwzględniając zniszczenia spowodowane powodzią i osuwiskami.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla A. O. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. O. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w udzieleniu odpowiedzi na pismo z dnia 3 czerwca 2014 r. p o s t a n a w i a ustanowić dla A. O. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Postanowieniem z dnia 14 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. O. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. w udzieleniu odpowiedzi na pismo z dnia 3 czerwca 2014 roku W dniu 19 listopada 2014 roku do tut. sądu wpłynął wniosek skarżącego o ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od przedmiotowego orzeczenia Sądu. W związku z tym, że wniosek przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie A. O. uzupełnił brak. Co prawda w rubryce 4 formularza skarżący nie dokonał zakreśleń odnoszących się do zakresu jego żądania, jednakże z treści pisma z dnia 18 listopada 2014 roku jednoznacznie wynika, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami S. O. i A. O.. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 2.402 zł i stanowi go emerytura ojca skarżącego w wysokości 1.100 zł, emerytura jego matki w wysokości 785 zł oraz renta skarżącego w wysokości 517 zł. W skład majątku strony wchodzi dom o powierzchni 5,5 m² (?) oraz nieruchomość rolna wielkości 4,30 ha. Skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł argumenty odnoszące się do złożonej skargi. W związku z tym, że przedmiotowa sprawa nie jest pierwszą, w której skarżący domaga się przyznania prawa pomocy okolicznością znaną z urzędu pozostaje fakt, że skarżący na skutek zdarzeń losowych poniósł znaczne straty. Gospodarstwo zostało zniszczone przez powódź i osuwiska, dlatego nie przynosi dochodów. Zniszczony jest również dom mieszkalny, w którym są pęknięcia po powodzi. Skarżący mieszka w ciężkich warunkach wraz ze starszymi schorowanymi rodzicami. Ojciec jest po udarze, nie chodzi, wymaga 24 godzinnej opieki. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie A. O. wykazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Sytuacja materialna skarżącego nie jest łatwa. Trzyosobowa rodzina wnioskodawcy utrzymuje się ze świadczeń w łącznej wysokości 2.402 zł, co oznacza, że na osobę w rodzinie przypada kwota 800 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi i wystarczają jedynie na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji członków rodziny. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Gospodarstwo rolne nie przynosi skarżącemu żadnych dochodów, gdyż zostało zalane przez powódź i zniszczone przez osuwiska. Przedstawiona sytuacja pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W tym miejscu orzekający pragnie podkreślić, iż rozpoznając kwestię przyznania stronie prawa pomocy kierowano się jedynie przesłankami ekonomicznymi (tj. badano czy stronę stać na poniesienie określonego wydatku), nie zaś charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło