II SAB/Kr 36/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg: K. K. i P. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Targu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargi K. K. i P. K., wnieśli skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. polegającą, ich zdaniem, na nieprzekazaniu informacji stanowiących informację publiczną, w zakresie tożsamych wniosków zawierających następujące pytania i niepełne, zdaniem skarżących informacje w zakresie zadanych pytań tj. : 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, różyczce, nagminnemu zapaleniu przyusznic u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? W odpowiedzi przekazano informację, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. T. nie wytwarza i nie dysponuje badaniami naukowymi odnośnie utrzymywania się odporności po podaniu preparatów szczepionkowych przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), Haemophilus influenzae typ B, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (świnka), różyczce oraz inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae - u osób szczepionych na terenie działania tut. urzędu. Szczegółowe dane na temat maksymalnie utrzymującej się odporności po podaniu szczepionki są określone przez producentów szczepionek i znajdują się w dokumentacji produktów leczniczych. Charakterystyki produktów leczniczych leków są dostępne w serwisie Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. 5. Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? Czy organ wzywa rodziców dzieci ukraińskich, które funkcjonują w przestrzeni publicznej obok naszych dzieci? W odpowiedzi przekazano informację, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w N. T. nie posiada żądanych danych statystycznych. Zgodnie z Ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi obowiązkowi szczepień ujętych w polskim Programie Szczepień Ochronnych podlegają dzieci, które przebywają w Polsce powyżej 3 miesięcy, a ich pobyt ma charakter dłuższej rezydencji lub zamieszkania na stałe. 6. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? Na podstawie jakich danych epidemiologicznych tworzony jest kalendarz szczepień? W odpowiedzi przekazano, iż przeciwskazania do poszczególnych rodzajów szczepień wynikają z aktualnej wiedzy medycznej. Zalecenia do realizacji szczepień w Polsce przygotowuje Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia oraz Rada Sanitarno-Epidemiologiczna przy Głównym Inspektorze Sanitarnym. Rekomendacje wynikają z analizy krajowych danych o zachorowaniach na poszczególne choroby zakaźne i zakażenia. Uwzględniają również zalecenia i raporty Komitetu Doradczego do spraw Szczepień Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz zalecania Światowej Organizacji Zdrowia. 7. Czy dokonano analizy zysków i strat w związku ze szczepieniami dzieci na terenie działania Państwa urzędu (interesują nas łata 2022 i 2023): 1) jaka została podana ilość antybiotyków dzieciom po szczepieniu, w okresie miesiąca od podania szczepionki/nek? 2) jaka była ilość wizyt lekarskich dzieci po szczepieniu, do miesiąca czasu od wykonania szczepień, 3) ile dzieci, które zostały zaszczepione - zachorowały na choroby, na które się je szczepi? W odpowiedzi przekazano informację, iż PPIS nie posiada danych statystycznych, w tym zakresie. 12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat ? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? W odpowiedzi przekazano informację, iż PPIS odpowiedział, że były 3 ciężkie odczyny poszczepienne. 13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? W odpowiedzi przekazano informację, iż PPIS nie posiada dostępu do danych statystycznych. 18. Ile tutejszy Organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki? W odpowiedzi przekazano szczegółowe informację, iż a) w 2019 roku odnotowano 23 odczyny poszczepienne po podaniu szczepionki podejrzanej o wywołanie danego odczynu; b) w 2020 roku odnotowano 7 odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki podejrzanej o wywołanie danego odczynu; c) w 2021 roku odnotowano 67 odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki podejrzanej o wywołanie danego odczynu; d) w 2022 roku odnotowano 12 odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki podejrzanej o wywołanie danego odczynu; e) w 2023 roku odnotowano 10 odczynów poszczepiennych po podaniu szczepionki podejrzanej o wywołanie danego odczynu; f) w 2024 roku odnotowano 16 odczynów poszczepienny po podaniu szczepionki podejrzanej o wywołanie danego odczynu. Wg skarżących odpowiedzi są niewyczerpujące, udzielone zdawkowo, takie że nic z nich nie wynika - to tak jakby ich nie było. Większość z nich opiera się o powszechnie publikowane ogólniki. Skarżący chcą poznać wszystkie za i przeciw i mieć prawo do podjęcia świadomej decyzji, i aby móc zadać precyzyjne pytania już przed badaniem kwalifikacyjnym chciałabym poznać dane, w jaki sposób badania wykluczające przeciwwskazania opisane w Charakterystyce Produktu Leczniczego ma przeprowadzić lekarz, i w jaki sposób lekarz stwierdzi czy u mojego dziecka wystąpi czy też nie reakcja anafilaktyczna, wzmożona alergia czy inna reakcja. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie wskazując, iż udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie – jego pisma zawierały odpowiedzi na wszystkie pytania zawarte we wniosku, pomimo, iż pytania te w znacznej części w ogóle nie dotyczyły informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm. – dalej jako "u.d.i.p.". Pomimo tego organ kierując się zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów władzy publicznej udzielił stronie żądanych informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu. Sporne w kontrolowanej sprawie było, czy skarżony organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu spornych wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Na wstępie należy zauważyć, że sprawy bardzo zbliżone pod względem faktycznym i prawnym były już przedmiotem rozpoznania sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Białymstoku z 20 stycznia 2023 r, II SAB/Bk z 127/22; z 18 stycznia 2023r. II SAB/Bk 128/22 ; Wyrok WSA w Poznaniu z 16 grudnia 2022r., II SAB/Po 170/22; z 24 listopada 2022 r., II SAB/Po 162/22; Wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022r., II SAB/Lu 139/22; Wyrok WSA w Gdańsku z 15 grudnia 2022 r., III SAB/Gd 170/22; Wyrok WSA w Gdańsku z 24 listopada 2022r., III SAB/Gd 153/22; z 27 października 2022r., III SAB/Gd 150/22 oraz Wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 stycznia 2023r. II SAB/Kr 222/22). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela argumenty i ocenę prawną zawartą w uzasadnieniach tych orzeczeń. Zakres kontroli sądu w sprawach na bezczynność organu w załatwieniu sprawy sprowadza się do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze wydania określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego bądź podjęcia czynności materialno-technicznej oraz, czy wydanie określonego aktu prawnego nastąpiło w ustawowo określonym terminie. W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei rodzaje informacji, które ustawa w ramach katalogu otwartego uznaje w szczególności za informację publiczną, określone zostały w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. – jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest organem władzy publicznej. Zagadnienie to pozostawało zresztą poza sporem w niniejszej sprawie. Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym między innymi o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a). Na tym tle w orzecznictwie stwierdza się, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 195 z późn. zm.), w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. Powyższe dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W ocenie Sądu, z obszernego zakresu przedstawionych we wniosku skarżących pytań, nie wszystkie z podniesionych kwestii mogą być uznane za żądanie udzielenia przez organ informacji publicznej, czyli informacji, które odnoszą się do publicznej sfery działalności tego organu, wytworzone lub posiadane przez ten organ. Odnośnie terminu udzielenia odpowiedzi wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli zaś informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza w praktyce niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. Bezczynność polega zatem zasadniczo na nieudostępnieniu informacji (zaniechaniu rozpatrzenia wniosku), względnie na niewydaniu decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), jak też na niepoinformowaniu wnioskodawcy, że organ nie dysponuje żądaną informacją lub też, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź udzieleniu odpowiedzi niepełnej lub niejasnej. W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. udzielił odpowiedzi na wniosek skarżących z dnia 27 listopada 2024 r. (data nadania 29 listopada 2024r.) pismem z dnia 11 grudnia 2024 r., co nie było kwestionowane. Organ zatem nie pozostawał w bezczynności. W zakresie zaś w zasadzie jedynego zarzutu skargi, że przesłane odpowiedzi są niewystarczające, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej, w ocenie Sądu, skuteczne postawienie takiego zarzutu wymaga precyzyjnego wskazania, które odpowiedzi są niejasne (niepełne) oraz w jakim zakresie organ powinien je uzupełnić. Ogólne wskazanie, że organ udzielił "w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania" jest niewystarczające. Zdaniem Sądu, organ udzielił wystarczająco szczegółowych odpowiedzi na zadane pytania (1, 6, 12 i 18), a odnośnie pytania nr 5, 7 i 13 wskazał, że nie posiada żądanej informacji. Zatem żadne z kwestionowanych w skardze przesłanych pytań nie pozostało bez odpowiedzi. Brak dokładnego wskazania przez skarżących, w jakim zakresie - ich zdaniem - odpowiedzi były "nikłe", sprawia, że postawiony w ten sposób zarzut jest gołosłowny i nie pozwala na szersze ustosunkowanie się do tak postawionego zarzutu. Nadto, powołując się na rozstrzygniecie WSA w Gdańsku z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 153/22, wydane na kanwie sprawy, w której postępowanie zostało zainicjowane podobnie brzmiącym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, należy zaznaczyć, że: "w odniesieniu do treści pytań zadanych organowi (...), stanowiły one pytania z zakresu informacji publicznej, co do której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (...) mógł posiadać wiedzę - w oparciu o posiadane kompetencje w zakresie realizowanych zadań publicznych - tylko w zakresie pytania z pkt 6 (ilość niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu), z pkt 7 (ilość i rodzaj zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych). W tym też zakresie informacja publiczna została skarżącej udzielona." W przedmiotowej sprawie w zakresie pytania nr 12 i 18 udzielono informacji publicznej, wskazując liczbę przypadków o jakie pytano we wniosku. W zakresie zaś pytania o wypłacone odszkodowania nr 13, poinformowano o braku dostępu do danych statystycznych w tym zakresie. W pozostałym zakresie, a więc dotyczącym kwestionowanych odpowiedzi na pytania 1, 5, 6 i 7, w ocenie Sądu, organ nie był obowiązany w oparciu o przepisy u.d.i.p. do udzielenia żądanych przez skarżących informacji. Jednocześnie wystarczające było w tym zakresie ogólne poinformowanie skarżących, z pominięciem formy decyzji administracyjnej, że organ nie posiada wskazanej informacji, zarówno z tego powodu, że dane pytanie nie dotyczyło informacji publicznej lub też stanowi domenę działalności innego podmiotu. Wymienione we wniosku o udzielenie informacji publicznej pytania dotyczyły bowiem kwestii medycznych (nr 1, 6), wyjaśnienia zasad ochrony zdrowia w Polsce w zakresie szczepień (nr 5, 7). Zagadnienia te nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Ponadto, z przepisów u.d.i.p. nie wynika, że w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania regulacji prawnych, bądź oceny działania innych organów władzy publicznej. Jednocześnie, jak wskazano wyżej, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17 czy z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 132/19). Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia. Ponadto w zakresie pytania nr 13 (odszkodowania za niepożądane odczyny poszczepienne) skarżący domagali się z kolei udzielenia informacji publicznej, co do której organ nie ma wiedzy, ponieważ w zakresie jego kompetencji nie leży przyznawanie tego rodzaju odszkodowań, a organem właściwym w tym zakresie pozostaje wyłącznie Rzecznik Praw Pacjenta. Natomiast w zakresie pytań nr 5 (liczba osób zaszczepionych konkretnej narodowości), skarżący domagali się udzielenia im przez organ informacji, których organ nie posiada ponieważ tego rodzaju statystyk, nie obejmują ani prowadzone przez niego rejestry, ani też przekazywane mu przez podmioty prowadzące szczepienia informacje zawarte w kwartalnych sprawozdaniach. Organ prawidłowo poinformował zatem skarżących, że nie posiada informacji w powyższym zakresie. oraz nie posiada informacji dotyczących wypłaconych odszkodowań. Mając na uwadze dokonaną wyżej analizę kompetencji organów inspekcji sanitarnej - udzieloną w tym zakresie przez organ odpowiedź, Sąd również ocenił jako wystarczającą. W ocenie Sądu skarżony organ nie pozostawał zatem w bezczynności. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia skarg, co prowadziło do ich oddalenia w oparciu o art. 151 p.p.s.a.