II SAB/Kr 368/19
WyrokWSA w Krakowie2019-11-19
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Magda Froncisz, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli podejmuje czynności, które nie prowadzą do merytorycznego rozpoznania wniosku i są niezgodne z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli mimo podejmowania czynności procesowych, nie prowadzą one do merytorycznego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i są niezgodne z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takim przypadku sąd zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku, stwierdza rażące naruszenie prawa, wymierza grzywnę i zasądza zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy Spytkowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zakupu nieruchomości. Wójt podejmował szereg czynności, w tym wezwania do sprecyzowania wniosku, umorzył postępowanie, które zostało następnie uchylone przez SKO. Po uchyleniu decyzji, organ ponownie wszczął postępowanie, wyznaczył rozprawę, na której złożono wniosek o wyłączenie organu. Wnioski o wyłączenie były rozpatrywane, co prowadziło do dalszych opóźnień. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej i Konstytucji RP, wskazując na brak merytorycznego rozpoznania wniosku mimo upływu ustawowych terminów.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wójta Gminy S. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 12 marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wymierzono Wójtowi Gminy S. grzywnę w wysokości 1000 zł. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. Zasądzono od Wójta Gminy S. na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy S. do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 12 marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Wójtowi Gminy S. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie V. zasądza od Wójta Gminy S. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Pismem z dnia 5 sierpnia 2019 r. M.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wójta Gminy Spytkowice w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ naruszył art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stwierdziła, że w dniu 12 marca 2018 r. złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej odnośnie zakupu nieruchomości przez Gminę Spytkowice szczegółowo wskazanych we wniosku. Wójt Gminy Spytkowice pismem z 29 marca 2018 roku wezwał skarżącą do wyjaśnienia, na jakiej podstawie prawnej opiera ona swoje żądanie pod rygorem przyjęcia, że chodzi o udostępnienie informacji publicznej. Następnie 25 kwietnia 2018 roku Wójt Gminy Spytkowice wezwał skarżącą do sprecyzowania sformułowania użytego przez nią we wniosku, na co odpowiedziała ona w wyznaczonym terminie. Decyzją z 6 lipca 2018 roku postępowanie zostało umorzone. Decyzja ta została uchylona decyzją SKO w Krakowie w dniu 7 sierpnia 2018 roku. W październiku 2018 roku wyznaczono termin rozprawy administracyjnej, na której nic się nie działo - zgłoszono formalny wniosek o wyłączenie organu od udziału w sprawie, który to wniosek został zwrócony w styczniu 2019 roku. Jeszcze w styczniu 2019 roku ponowiono taki wniosek, przy czym orzeczono o nim w lutym 2019 roku. Od tego czasu w sprawie skarżącej nie dzieje się nic a i wcześniejsze czynności nie miały charakteru merytorycznego rozpoznania sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, uznać należy, iż postępowanie w sprawie wniosku z 12 marca 2018 r. winno być zakończone bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w kwietniu 2018 roku tj. w terminach określonych w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej a już na pewno w lutym 2019 roku. Mimo upływu terminów, do dnia dzisiejszego skarżąca nie otrzymała informacji czy decyzji Wójta Gminy Spytkowice będącej formą odpowiedzi na jej wniosek. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zobowiązanie Wójta Gminy Spytkowice do rozpoznania jej wniosku, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenia zadośćuczynienia.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Spytkowice wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że pismem z dnia 12 marca 2018 r. skarżąca zwróciła się do organu o udzielenie informacji, dotyczących ewentualnego zakupu przez Gminę Spytkowice nieruchomości o numerach działek 1379/2 i 1373 lub jakichkolwiek innych nieruchomości będących "w bliskim sąsiedztwie" powyższych działek. W przypadku, gdyby taki zakup miał miejsce, skarżąca zażądała udzielenia informacji o szczegółach umów sprzedaży takich nieruchomości, a także o celu nabycia tych nieruchomości przez Gminę. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 29 marca 2018 r., Wójt Gminy Spytkowice wezwał skarżącą do sprecyzowania wniosku, w szczególności poprzez określenie trybu w jakim skarżąca żąda udzielenia informacji pod rygorem przyjęcia, że żądanie to następuje na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ze względu na brak terminowej odpowiedzi skarżącej, organ przyjął, że żądała ona udostępnienia informacji publicznej w trybie przepisów udip. W związku z powyższym do skarżącej zostało skierowane pismo z dnia 25 kwietnia 2018 r., w którym organ wskazał, że w sprawie mogą zachodzić przesłanki odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na obowiązujące przepisy dot. ochrony danych osobowych - wobec czego organ poinformował również skarżącą, że wszczął postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Dodatkowo organ, działając na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 udip, wezwał skarżącą do sprecyzowania zawartego we wniosku sformułowania "bliskie sąsiedztwo", bez czego organ nie mógł w ogóle ustalić zakresu żądanych informacji. W piśmie z dnia 7 sierpnia 2018 r. skarżąca uzupełniła pierwotny wniosek (wskazując szereg numerów działek), potwierdzając jednocześnie, że domaga się udostępnienia informacji publicznej na podstawie przepisów udip. Ze względu na wszczęcie postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, organ w dniu 16 maja 2018 r. zawiadomił innych uczestników postępowania (tj. właścicieli nieruchomości) o toczącym się postępowaniu, informując o możliwości udziału w postępowania i przysługujących jego uczestnikom prawach. W dniu 6 lipca 2018 r. organ wydał decyzję o umorzeniu prowadzonego postępowania w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, jako bezprzedmiotowego. Jako uzasadnienie organ wskazał, że żądane informacje w części są publicznie dostępnymi danymi identyfikacyjnymi innego podmiotu publicznoprawnego, w części zaś nie mogą zostać udostępnione ze względu na ochronę danych osobowych, wynikającą ze stosownych przepisów prawa. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła w dniu 20 lipca 2018 r. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. SKO wydało w dniu 7 sierpnia 2018 r. decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Spytkowice i przekazującą organowi sprawę do ponownego rozpoznania. Podstawą rozstrzygnięcia SKO było wydanie przez Organ decyzji o umorzeniu postępowania, zamiast decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Po przekazaniu akt Wójt Gminy Spytkowice wszczął umorzone postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Ze względu na wskazania SKO podjął dalsze czynności dowodowe, w tym także wyznaczył termin rozprawy administracyjnej, do udziału w której wezwał uczestników postępowania. Na rozprawie administracyjnej, która odbyła się w dniu 30 października 2018 r., stawiła się skarżąca oraz radca prawny, będący pełnomocnikiem jednej ze stron – K.B. Po rozpoczęciu rozprawy pełnomocnik uczestnika K.B. złożył wniosek o wyłączenie z udziału w sprawie Wójta Gminy Spytkowice oraz wszystkich podległych mu pracowników Urzędu Gminy, a to na podstawie art. 24 K.p.a. Wniosek ten poparła również skarżąca. Po rozpoznaniu powyższego wniosku, organ wydał w dniu 16 listopada 2018 r. postanowienie, którym wyłączył od udziału w sprawie wszystkich pracowników Urzędu Gminy Spytkowice, a ponadto, w zakresie w jakim wniosek o wyłączenie dotyczył samego organu, przekazał sprawę do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Krakowie. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie dokonało zwrotu podania wnoszącemu, uznając się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku o wyłączenie organu, złożonego przez pełnomocnika K.B. . Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik K.B. , jednakże uczynił to z uchybieniem przepisanego siedmiodniowego terminu, co zostało stwierdzone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 lutego 2019 r. Na powyższe postanowienie SKO z dnia 21 lutego 2019 r. pełnomocnik uczestnika K.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Ponieważ wniesiona skarga zawierała braki formalne, WSA w Krakowie wezwał skarżącego do ich uzupełnienia pismem z dnia 13 maja 2019 r. Ze względu na brak uzupełnienia braków, WSA w Krakowie w dniu 29 lipca 2019 r. wydał postanowienie o odrzuceniu skargi.
W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego sprawy, znajdującego bezpośrednie potwierdzenie w treści akt administracyjnych, należy z całą mocą stwierdzić, że skarga jest całkowicie bezzasadna. Wynika to przede wszystkim z okoliczności, że w niniejszej sprawie nie występuje stan bezczynności organu, a tym bardziej nie mogło dojść do rażącego naruszenia prawa, a przedłużający się termin załatwienia sprawy wynika przede wszystkim z aktywności samych stron postępowania i rozpatrywania przez SKO w Krakowie oraz WSA w Krakowie wnoszonych przez strony wniosków i środków odwoławczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Nie można zatem mieć wątpliwości co do kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.
Generalizując należy wskazać, iż z bezczynnością organu administracji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie określonego aktu lub podjęcie czynności.
Co do zasady, warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest – jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a. – wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Jednakże w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało ponaglenie w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. W postępowaniu w sprawie udostępnienia informacji publicznej przepisy K.p.a. mają zastosowanie w ograniczonym zakresie, gdyż stosuje się je wyłącznie do decyzji wydawanych w trybie art. 16 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05).
Przyjmuje się, że rolą sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy objęta wnioskiem strony skarżącej informacja stanowi informację publiczną, a następnie czy organ rzeczywiście nie podjął działań, nakazanych mu przez prawo.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Ponadto, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Uwzględniając powyższe można stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane.
W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W świetle powyższego bezsprzecznie Wójt Gminy Spytkowice jako organ administracji publicznej należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia na żądanie informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu. Na gruncie niniejszej sprawy skarżąca zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej ściśle związanej z funkcjonowaniem tego organu (majątek gminy). Niewątpliwie zatem wniosek strony dotyczył podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej oraz materii dotyczącej informacji publicznej. Skarżąca wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożyła w dniu 12 marca 2018 r. Od tego momentu organ podejmował szereg działań, nie zmienia to jednak faktu, że działania te nie prowadziły do jak najszybszego rozpoznania wniosku i zakończenia sprawy. Tym samym nie można przyjąć, że Wójt Gminy Spytkowice nie dopuścił się bezczynności skoro podejmował szereg czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Działania te były pozorne i nie znajdowały podstawy prawnej w ustawie o dostępie od informacji publicznej. W tym miejscu wskazać należy, że działania organu podczas całego postępowania prowadzone w oparciu o przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego nie powinny być podejmowane, gdyż przepisy K.p.a. stosuje się w bardzo ograniczonym zakresie. Stosownie do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji. Tym samym błędne było wzywanie skarżącej w oparciu o art. 64 § 2 K.p.a. o uzupełnienie braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto bezzasadnie Wójt Gminy Spytkowice prowadził postępowanie w przedmiocie wyłączenia pracowników organu i organu w oparciu o art. 24 K.p.a.
W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej (por. M. Bernarczyk, M. Jabłoński i K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej, Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 85; A. Knopkiewicz, Tryby udostępniania informacji publicznej, RPiES 2004, nr 4, s. 97 i nast.; R. Stefanicki, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego, PiP 2004, nr 2, s. 109; por. też wyrok NSA z 20 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Lu 507/02 czy wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2004 r. sygn. akt II SAB 424/03 oraz wyrok NSA z 18 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1209/04). Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego nie ma do niej zastosowania, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania tego Kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Wskazał na to w piśmiennictwie A. Knopkiewicz, Tryby udostępniania informacji publicznej, RPiES 2004, nr 4, s. 103 podkreślając, że użycie w art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyrazów "do decyzji" służyć miało wyłączeniu stosowania reguł Kodeksu do faz postępowania poprzedzających wydanie decyzji w sprawie odmowy udostępniania informacji lub umorzenia postępowania. Podkreślić należy, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z żądaniem wnioskodawcy, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Z powyższego wynika, że stroną postępowania o dostęp do informacji publicznej wszczynanego na wniosek jest wyłącznie wnioskodawca. W realiach przedmiotowej sprawy błędem Wójta Gminy Spytkowice było zawiadamianie o postępowaniu uczestników postępowania jak również przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Z ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że postepowanie w przedmiocie udostępniania informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna klasycznego jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym uczestniczą tylko dwa podmioty: wnioskujący o udostępnienie informacji publicznej oraz podmiot zobowiązany do jej udostępnienia. Gdyby ustawodawca zapewnił innym podmiotom prawo do udziału w postępowaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, to ustawa o dostępie do informacji publicznej wyraźnie by o tym stanowiła lub odsyłała we wskazanym zakresie do regulacji K.p.a.
Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę stwierdzić należy, że Sąd mając świadomość kontrowersji w kwestii zakresu stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących udostępniania informacji publicznej nie podziela skrajnych stanowisk prezentowanych w orzecznictwie i doktrynie, w których to uznaje się, że w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej mają zastosowanie wszystkie przepisy K.p.a. bądź wyłącznie przepisy K.p.a. wprost odnoszące się do decyzji jako formy działania administracji publicznej (np. art. 107 § 1 K.p.a.) z modyfikacjami wynikającymi z punktów 1 i 2 art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd, zgodnie z którym w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zostało ograniczone wyłącznie do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy oraz w art. 15 ust. 2. Pod pojęciem "stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do decyzji", o którym mowa w cytowanym przepisie, należy rozumieć wymóg stosowania tylko przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji publicznej (np. art. 107 § 1 K.p.a.) i przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji. Są to w szczególności przepisy regulujące procedurę, która kończy się wydaniem decyzji, oraz przepisy, które normują dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, a więc możliwości jej weryfikacji. Należy bowiem zauważyć, że ustawodawca przesądził, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się nie "do postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej", ale "do decyzji o odmowie jej udzielenia lub umorzeniu postępowania". Zatem zwęził zakres stosowania przepisów K.p.a., co oznacza, że nie wszystkie przepisy K.p.a. w sprawach odmowy udostępnienia informacji publicznej mają zastosowanie. W orzecznictwie wskazywano bowiem, że stosowanie w postępowaniu prowadzonym na gruncie u.d.i.p. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w pełnym zakresie z pewnością nie służyłoby osiągnięciu celu postępowania, którego przedmiotem jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1690/15). Regulacje u.d.i.p. zmierzają do odformalizowania, uproszczenia i przyspieszenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2017 r., I OSK 2946/15), sprzyja zatem temu również ograniczenie podmiotów uprawnionych do udziału w takim postępowaniu.
Konkludując powyższe rozważania wskazać należy, że działania Wójta Gminy Spytkowice nie prowadziły do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 12 marca 2018 r. Z tego względu organ pozostawał w bezczynności, wprawdzie podejmował on szereg działań procesowych, ale w żadnym wypadku nie zmierzały one do zakończenia sprawy i merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej. W związku z tym oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Organ zobowiązany będzie załatwić wniosek skarżącej zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielając żądanych informacji albo ich odmawiając w formie decyzji administracyjnej.
Sąd uznał również, że bezczynność Wójta Gminy Spytkowice miała rażący charakter. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt II SAB/Go 159/19). Biorąc zatem pod uwagę fakt, że postepowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 12 marca 2018 r. i przez prawie trzy lata organ nie zakończył postępowania, a co więcej podejmował czynności niezgodne z przepisami ustawy o dostępie od informacji publicznej, które miały wpływ na bezzasadne przedłużenie postępowania stwierdzić należy, ze bezczynność miała niewątpliwie charakter rażący. W ocenie Sądu, brak po stronie organu działań, które wskazywałyby, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Z tych samych względów Sąd uznał za zasadne wymierzenie organowi grzywny, która ma wobec niego spełnić funkcję zarówno represyjną, jak i dyscyplinującą. Wymierzona w wyroku grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Ponadto w pkt IV wyroku Sąd orzekł na mocy art. 151 P.p.s. uznając, że skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła, aby poniosła szczególne szkody z powodu działania organu. Tymczasem suma pieniężna z art. 149 § 2 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło