II SAB/Kr 372/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Wraz ze skargą na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. skarżący R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. We wniosku skarżący oświadczył, iż od 2007 roku jest pozbawiony wolności i przebywa w Zakładzie Karnym. Nie dysponuje żadnym majątkiem, nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Jego miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia w placówce penitencjarnej w wymiarze 5/8 etatu wynosi ok. 1.000 zł. Uzasadniając swój wniosek R. S. podniósł, iż jest zobowiązany do opłacania alimentów w wysokości 900 zł miesięcznie. Jego zadłużenie z tego tytułu przekracza 150.000 zł. Otrzymywane wynagrodzenie za pracę wnioskodawca przesyła rodzinie, gdyż sytuacja materialna jego dzieci jest bardzo trudna. Trzy córki skarżącego: I. ur. 1996 r., A. ur. 1999 r. i N. ur. 2006 r. nie posiadają żadnego majątku, ani dochodów. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: informacji o dochodach za 2012 i 2013 rok (PIT-11), zaświadczenia z dnia 16 kwietnia 2014 roku o zatrudnieniu i wynagrodzeniu skarżącego oraz potwierdzenia wysokości dochodów skarżącego za miesiące styczeń, luty i marzec 2014 roku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, ani wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przebywając w zakładzie karnym wnioskodawca ma ograniczone możliwości znalezienia zatrudnienia (jedynie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną). Środki finansowe pozostające do dyspozycji skarżącego z tytułu pracy w zakładzie karnym w niepełnym wymiarze są bardzo niskie i wynoszą ok. 130 zł. R. S. posiada znaczne zadłużenie alimentacyjne w wysokości 157.012, 80 zł oraz inne zajęcia w wysokości 65.664,71 zł (dane na dzień 16 kwietnia 2014 roku na podstawie zaświadczenia Dyrektora Zakładu Karnego w [...]). Nie posiada majątku nieruchomego, oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Nie może także liczyć na pomoc rodziny, bowiem jej sytuacja materialna jest bardzo trudna. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.