II SAB/Kr 4/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Andrzej Irla SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K.K. na bezczynność Starosty B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do dokonania czynności na wniosek skarżącego K.K. z dnia 17 czerwca 2016 roku oraz przyznania sumy pieniężnej; II. stwierdza, że Starosta B. dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Starosty B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Starosty B. na rzecz skarżącego K.K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; K.K. pismem z dnia 4 grudnia 2016r. złożył Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Starosty B. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wskazał, iż w dniu 17 czerwca 2016 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, przesłał na adres mailowy Powiatu B. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości wniosków o dostęp do informacji publicznej w poszczególnych latach w okresie lat od 2010 - 2015 oraz w roku 2016 – i nie otrzymał wnioskowanej informacji. skarżący wniósł w skardze o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie sumy pieniężnej i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o umorzenie postępowania, wobec udostępnienia żądanej informacji po wniesieniu skargi, uznanie że nieudzielenie informacji nie było rażącym naruszeniem prawa, stad nie zachodzą podstawy do grzywny lub przyznania sumy pieniężnej. W uzasadnieniu organ podał, iż w reakcji na wniesioną skargę, zarządził ustalenie przyczyn zaniechania rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 17.06.2016 r. Ustalono, że przedmiotowy wniosek nie został wprowadzony do obiegu dokumentacji i rejestru korespondencji stąd, organ nie mógł w żaden sposób nadać biegu i odnieść się do wniosku skarżącego. Codziennie na adres mailowy Starostwa trafia kilkaset wiadomości, z których jedynie niewielka część spełnia kryteria formalnych wniosków zobowiązujących Organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji, wszczęcia postępowania administracyjnego bądź do dokonania określonej czynności. Najprawdopodobniej, w wyniku omyłki któregoś z pracowników Starostwa obsługującego biuro podawcze, wniosek z 17.06.2016 r. nie został potraktowany jako wniosek wymagający dokonania określonej czynności urzędowej i wraz z korespondencją typu oferty handlowe, szkoleniowe czy inne nieistotne informacje został usunięty z sytemu dziennika podawczego. Organ wskazał przy tym, iż jednocześnie, niezwłocznie po wpłynięciu skargi i tym samym powzięciu informacji o wniosku o udostępnienie informacji publicznej przystąpiono do realizacji wniosku i po skompletowaniu wszystkich niezbędnych informacji z właściwych rejestrów Starostwa Powiatowego, w dniu 15.12.2016 r. udostępniono Skarżącemu wnioskowane informacje wraz ze wskazaniem przyczyn wcześniejszego nieudostępnienia. Udostępnienie nastąpiło w pełnym żądanym zakresie i w formie zakreślonej we wniosku, tj. w formie elektronicznej na adres wskazany we wniosku. Skarżący w tym samym dniu potwierdził otrzymanie żądanych informacji. (dowód: informacja z dnia 15.12.2016 r. wraz z pismem przewodnim oraz potwierdzeniem otrzymania informacji). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Starosty B. w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (np. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062). Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że Starosta B. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a więc podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jeśli tylko ją posiada. Ponadto, informacje, których domagał się skarżący miały charakter informacji publicznej, bowiem dotyczyły działalności organu w zakresie składanych do niego wniosków o udzielenie informacji publicznej. Stosownie zaś do treści art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust.1). Zgodnie natomiast z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie skarżony organ do chwili wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publiczne, a zatem nie ulegało wątpliwości, iż pozostawał w bezczynności – posiadał wnioskowaną informację, mógł faktycznie jej udzielić lecz zaniechał tego i nie zachował ustawowego terminu do jej bezzwłocznego udzielenia, wobec czego orzeczono jak w pkt II wyroku – stwierdzając, ze organ dopuścił się bezczynności. Jednakże skoro po wniesieniu skargi, jak wyżej wskazano organ udostępnił wnioskowaną informację, sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania sądowego, o czym sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżony organ udzielił żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do sądu skargi na jego bezczynność. Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. staroście B. nie można zarzucić braku woli rozpatrzenia wniosku, zaś bezczynność wynikła z przeoczenia wniosku w natłoku wielu składanych również w formie elektronicznej pism do organu. Wniosek nie został wprowadzony do obiegu dokumentacji i rejestru korespondencji stąd, organ nie mógł w żaden sposób nadać biegu i odnieść się do wniosku skarżącego. Istotne jest przy tym iż organ niezwłocznie po wpłynięciu skargi i tym samym powzięciu informacji o wniosku o udostępnienie informacji publicznej przystąpił do realizacji wniosku i po skompletowaniu wszystkich niezbędnych informacji z właściwych rejestrów Starostwa Powiatowego, w dniu 15.12.2016 r., zatem zaledwie po kilku dniach od powzięcia informacji, udostępniono skarżącemu wnioskowane informacje wraz ze wskazaniem przyczyn wcześniejszego nieudostępnienia. Udostępnienie nastąpiło w pełnym żądanym zakresie i w formie zakreślonej we wniosku, tj. w formie elektronicznej na adres wskazany we wniosku. Zatem w ocenie Sądu w działaniu organu nie było znamion lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych poważnych naruszeń prawa. Ze względów jak wyżej, Sąd orzekł jak w pkt III wyroku. O zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącego orzeczono w punkcie IV wyroku na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, że organ - po wniesieniu skargi - udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (a więc z powodu bezprzedmiotowości postępowania sądowego) stanowi sytuację podobną do sytuacji autokontroli uregulowanej w art. 54 § 3 p.p.s.a., która jest podstawą do zwrotu kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.