II SAB/Kr 40/07
WyrokWSA w Krakowie2007-11-08
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Izabela Dobosz, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności, jeśli nie doręczy postanowienia dotyczącego niedopuszczalności odwołania podmiotowi, który wniósł to odwołanie, ale nie został uznany za stronę postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności, jeśli nie doręczy postanowienia dotyczącego niedopuszczalności odwołania podmiotowi, który je wniósł, nawet jeśli organ nie uznał tego podmiotu za stronę postępowania. Obowiązek poinformowania o sposobie załatwienia pisma nakłada na organ konieczność podjęcia czynności i poinformowania podmiotu wnoszącego podanie o sposobie załatwienia sprawy, co zapobiega sytuacji, w której rozstrzygnięcia dotyczące statusu strony pozostają poza kontrolą instancyjną i sądową.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie, uznając, że stroną postępowania był jedynie wnioskodawca jako osoba fizyczna. Stowarzyszenie zarzuciło Komendantowi bezczynność, ponieważ nie doręczył on postanowienia o niedopuszczalności odwołania Stowarzyszeniu, mimo że powinno to nastąpić w terminie 14 dni. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że Stowarzyszenie nie było stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. do załatwienia odwołania Stowarzyszenia w terminie 14 dni, zasądził na rzecz Stowarzyszenia kwotę 1 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz nakazał ściągnąć od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. kwotę 99 zł tytułem nieuiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Izabela Dobosz (spr.) NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia[ ] " w K. na bezczynność [....] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. I. zobowiązuje [....] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. do załatwienia odwołania Stowarzyszenia [....] w K. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w K. [ ] w terminie 14 dni, II. zasądza na rzecz Stowarzyszenia[ ] " w K. od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. kwotę 1 zł (jeden złoty), tytułem zwrotu kosztów postępowania , III. nakazuje ściągnąć od [....] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 99 zł (dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem nie uiszczonego wpisu.
Decyzją z dnia .........2006 r. nr .........wydaną po rozpoznaniu wniosku P.B. z dnia ............2006 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczącego sprawy........, ..........Komendant Miejski Policji w K. odmówił udostępnienia informacji publicznej, której domaga się strona z uwagi na prymat obowiązujących ustaw określających w sposób odrębny dostęp do informacji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 póz. 1198) i art. 104 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odwołanie od tej decyzji wniosło Stowarzyszenie Klub "[.....]" w K. wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego i zasad postępowania.
Pismem z dnia .........2006 r. .......Komendant Wojewódzki Policji w K. na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wezwał P.B. - Przewodniczącego Stowarzyszenia Klub "[.....]" do nadesłania aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego Stowarzyszenia Klub "[.....]" w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Jednocześnie poinformowano, że uzyskanie przedmiotowego dokumentu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a decyzja organu II instancji zapadnie niezwłocznie po uzyskaniu dokumentu lub po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu.
Postanowieniem z dnia ............2007 r. nr .......wydanym na podstawie art. 127 § 2, art. 129 oraz art. 134 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ......Komendant Wojewódzki Policji w K. stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji nr .........Komendanta Miejskiego Policji w K. - z uwagi na wniesienie odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że stroną postępowania o udzielenie informacji publicznej był wnioskodawca działający jako osoba fizyczna. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79 póz. 855 ze
zm.) Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną z chwilą zarejestrowania w Krajowym Rejestrze Sądowym. Tym samym nie może być traktowane jako tożsamość działania występowanie osoby fizycznej, która jednocześnie pełni określoną funkcję w innym podmiocie prawa. Do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Miejskiego Policji był uprawniony P.B. jako strona postępowania, a nie Stowarzyszenie Klub "[......]", które przymiotu strony nie posiadało.
Stowarzyszenie Klub "[.......]" w K. wniosło skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji administracyjnej nr .........Komendanta Miejskiego Policji w K. Skarżące Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie bezczynności Komendanta i nakazanie mu zgodnego z prawem rozpatrzenia odwołania poprzez przesłanie w terminie 3 dni decyzji administracyjnej oraz o zasądzenie od Komendanta kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że reakcja podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia odwołania od decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej powinna zapaść w terminie 14 dni (art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Stowarzyszenie (choć nie miało takiego obowiązku) ........2007 r. wniosło zażalenie na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji do Komendanta Głównego.
W odpowiedzi na skargę .........Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że Stowarzyszenie nie było stroną postępowania i dlatego postanowieniem z dnia ...........2007 r. stwierdzono niedopuszczalność wniesionego przez nie odwołania. Postanowienie to zostało doręczone P.B. w pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu .........2007 r. Postanowienie nie zostało zaskarżone ani przez P.B. , ani przez Stowarzyszenie. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego policji w K. nie ma w tym przypadku mowy o bezczynności organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji i stosuje środki przewidziane ustawą. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 wymienionej ustawy.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wykazała istnienie bezczynności ..........Komendanta Miejskiego Policji w K.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który zainicjował niniejsze postępowanie złożył P.B. , niewątpliwie przysługiwał mu więc przymiot strony postępowania. Decyzja l instancji o odmowie udzielenia informacji publicznej została mu doręczona w sposób prawidłowy w dniu 1 grudnia 2006 r. Odwołanie od decyzji wniosło Stowarzyszenie Klub "[.....]" w K., które posiada osobowość prawną i ma możliwość działania we własnym imieniu i na własny rachunek. Tym samym środek zaskarżenia został wniesiony przez podmiot, który do tej pory nie występował w sprawie w charakterze strony.
Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego podmiot wnoszący jakiekolwiek podanie (żądanie, wyjaśnienie, odwołanie, zażalenie) do organu administracji publicznej powinien zostać powiadomiony o sposobie jego załatwienia. Jedyny wyjątek od tej zasady przewiduje art. 64 § 1 k.p.a. w przypadku podania nie zawierającego adresu wnoszącego przy równoczesnym braku możliwości ustalenia tego adresu przez organ na podstawie posiadanych danych. We wszystkich innych sytuacjach wniesienie jakiegokolwiek pisma do organu administracji nakłada na ten organ obowiązek podjęcia określonych czynności celem załatwienia pisma i poinformowania podmiotu wnoszącego podanie o sposobie załatwienia sprawy.
Stanowisko ...............Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. przedstawione w odpowiedzi na skargę jest odmienne. Zdaniem Komendanta jeżeli podmiot, który wcześniej nie występował w sprawie w charakterze strony składa do akt sprawy pismo, to organ wprawdzie podejmuje określone działania celem załatwienia pisma, ale o swoim rozstrzygnięciu nie informuje podmiotu, który te działania zainicjował, bowiem nie jest on stroną postępowania. Taki tok rozumowania prowadzi do sytuacji, w której osoba (fizyczna lub prawna) nie uznana przez organ za stronę postępowania nie jest informowana ani o tym fakcie, ani o motywach takiego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji uniemożliwia jej wniesienie środka zaskarżenia. Wprawdzie art. 125 § 3 k.p.a. nakazuje doręczać postanowienia stronom, jednakże przedstawiona wyżej interpretacja pojęcia strony całkowicie wyłącza spod kontroli instancyjnej i sądowej rozstrzygnięcia o tym kto jest, a kto nie jest stroną postępowania i dlatego nie można jej podzielić.
Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Sąd nie bada, czy postanowienie ..........Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia ...........2007 r.
..........jest prawidłowe pod względem merytorycznym, w szczególności czy Stowarzyszenie Klub "[.....]" było stroną postępowania z wniosku P.B. o udzielenie informacji publicznej. Sąd rozstrzyga jedynie, czy nie doręczając Stowarzyszeniu przedmiotowego postanowienia Komendant dopuścił się bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. O załatwieniu odwołania Stowarzyszenia Klub "[.....]" można więc mówić dopiero od chwili, kiedy rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie tego odwołania zostanie doręczone Stowarzyszeniu. Okoliczność, że odwołanie podpisał jako Przewodniczący Stowarzyszenia P.B. - a więc osoba fizyczna, której wniosek zainicjował postępowanie - nie zwalnia organu II instancji z obowiązku doręczenia rozstrzygnięcia Stowarzyszeniu niezależnie od doręczenia go P.B.
Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że ..........Komendant Wojewódzki Policji w K. pozostaje w bezczynności polegającej na nie doręczeniu Stowarzyszeniu Klub "[.....] " w K. postanowienia z dnia .........2007 r. nr .........i dlatego na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zmianami) orzeczono jak w pkt l wyroku.
W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie wpłaciło wpis w kwocie 1 zł (w pozostałej części zostało zwolnione od wpisu sądowego) i dlatego w pkt II wyroku zasądzono na rzecz skarżącego od strony przeciwnej tę kwotę.
Zgodnie z art. 223 § 2 p.p.s.a. jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek poniesienia kosztów postępowania przez tę stronę. Wobec zwolnienia strony skarżącej od wpisu w kwocie przekraczającej 1 zł Sąd w pkt III wyroku na podstawie powołanego nakazał ściągnąć nieuiszczoną część wpisu od strony przeciwnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło