II SAB/Kr 40/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-03-16

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca w podeszłym wieku, inwalidą I grupy, utrzymująca się z niskiej emerytury, która nie wystarcza na leczenie i zakup lekarstw, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu. W przypadku skarżącego, jego trudna sytuacja majątkowa i zdrowotna (78 lat, inwalida I grupy, emerytura 1.347,21 zł, brak majątku, konieczność zakupu lekarstw) uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący E.S. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. W ramach tej skargi złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na podeszły wiek, inwalidztwo i niskie dochody. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, sąd ocenił jego sytuację majątkową i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W skardze na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. E.S. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz wyznaczenie pełnomocnika u urzędu ze względu na podeszły wiek, inwalidztwo i niskie pobory wnioskodawcy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, dlatego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 lutego 2012 roku skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak przesyłając wypełniony formularz. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 wynika, że skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest wdowcem w podeszłym wieku (liczy 78 lat) inwalidą I grupy, utrzymującym się z emerytury w wysokości 1.347,21 zł. Jest to jedyne źródło utrzymania skarżącego. Środki te niejednokrotnie nie wystarczają na leczenie i zakup lekarstw. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Mieszka u syna zajmując dwa pomieszczenia (pokój i sypialnię). Sam się żywi. Podatki i koszty utrzymania budynku (tj. remonty, zakup opału, gaz, woda, ścieki) skarżący ponosi wspólnie z synem, co stanowi dla niego duże obciążenie. Skarżący podniósł, iż swoich praw dochodzi nieustannie od roku 1974. Stracił zdrowie, przeszedł zawał serca, cierpiał na nerwicę i depresję. Nie stać go na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla siebie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie związanych z tym kosztów we własnym zakresie. Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja majątkowa i zdrowotna E.S. jest trudna. Skarżący jest 78-letnim wdowcem, inwalidą I grupy. Jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 1.347,21 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Mieszka u syna, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (żywi się samodzielnie), dokładając się do kosztów utrzymania domu. Jak oświadczył skarżący środki pieniężne, którymi dysponuje niejednokrotnie nie wystarczają mu na wykupienie lekarstw i konieczne leczenie. Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Uzyskiwane w miesiącu dochody z emerytury są zaś przeznaczane na pokrycie bieżących kosztów utrzymania i leczenia. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło