II SAB/Kr 401/14
WyrokWSA w Krakowie2015-01-20
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Mirosław Bator, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek Narciarski jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej i czy jego bezczynność w tym zakresie stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Polski Związek Narciarski, realizując zadania publiczne i dysponując majątkiem publicznym, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jego bezczynność polegająca na nieudzieleniu informacji w ustawowym terminie stanowi rażące naruszenie prawa, co uzasadnia zobowiązanie do wydania informacji oraz zasądzenie kosztów postępowania.Stan faktyczny
M.J. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wysokości środków finansowych przekazanych Polskiemu Związkowi Narciarskiemu od sponsorów oraz sposobu ich rozdysponowania. Polski Związek Narciarski odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Polski Związek Narciarski do wydania informacji publicznej w terminie 14 dni; stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od PZN na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Polskiego Związku Narciarskiego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Polski Związek Narciarski w K. do wydania aktu lub dokonania czynności z wniosku M. J. z dnia 24 lipca 2014 r. - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność Polskiego Związku Narciarskiego w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Polskiego Związku Narciarskiego w K. na rzecz skarżącego M. J. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M.J. wniósł skargę na bezczynność Polskiego Związku Narciarskiego w K. w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie wskazał, że podmiot zobowiązany nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 18 sierpnia 2014 r. Skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez niezachowanie terminu do udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że Polski Związek Narciarski (dalej PZN) nie jest podmiotem wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym i przyjęcie, że PZN nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy PZN z uwagi na rodzaj wykonywanych zadań jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez wzgląd na sposób finansowania swoich działań jest podmiotem dysponującym majątkiem publicznym, co w oznacza, iż jest obowiązany do udzielania informacji publicznej,
b) art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez błędną wykładnię i przyjęcie, że żądane przez skarżącego dane nie podlegają udostępnieniu, podczas gdy udostępnieniu podlegają dane publiczne, w tym dane żądane przez skarżącego, które dotyczyły spraw publicznych, w konsekwencji czego powinny podlegać udostępnieniu,
c) art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez błędną wykładnię i przyjęcie, że żądane przez skarżącego dane nie podlegają udostępnieniu, podczas gdy udostępnieniu podlegają dane o majątku publicznym w tym majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, a zatem także dane majątkowe Polskiego Związku Narciarskiego, w konsekwencji czego dane te powinny podlegać udostępnieniu,
d) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie jest uprawniony do uzyskania informacji publicznej, podczas gdy zgodnie z ww. ustawą każdy podmiot jest uprawniony do dostępu do informacji publicznej.
Skarżący, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., wniósł o zobowiązanie podmiotu do udostępnienia informacji w żądanym zakresie w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia oraz stwierdzenie, że bezczynność podmiotu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z 154 § 6 p.p.s.a. o wymierzenie podmiotowi grzywny oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w piśmie z dnia 24 lipca 2014 r. skarżący wnosił o:
"udzielenie informacji, w jakiej wysokości zostały przekazane z na rzecz Polskiego
Związku Narciarskiego środki finansowe od sponsorów,"
"udzielenie informacji, w jaki sposób środki finansowe przekazane od sponsorów
zostały zadysponowane, w szczególności w jakiej części i w jakiej wysokości zostały
one przyznane na rzecz zawodników Kadry Narodowej w narciarstwie alpejskim."
W piśmie tym skarżący nie wnosił o ujawnienie informacji objętych tajemnicą, a w szczególności kwot przekazanych przez poszczególnych sponsorów, a wskazywał na ogólną kwotę środków finansowych. W piśmie PZN z dnia 30 lipca 2014 r. odmówiono skarżącemu udzielenia informacji publicznej wskazując, że żądane informacje są objęte tajemnicą. Skarżący podkreślił, że w piśmie PZN z 30 lipca 2014 r. nie powołano zapisów konkretnych umów sponsorskich, a nawet gdyby takie zapisy w umowach były zastrzeżone, to w piśmie z 24 lipca 2014 r. skarżący wnosił o przedstawienie ogólnej kwoty środków finansowych przekazanych przez sponsorów.
W dniu 18 sierpnia 2014 r. skarżący wezwał PZN do usunięcia skutków naruszenia prawa.
Analiza przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ustawy o sporcie oraz statutu Polskiego Związku Narciarskiego, a także orzecznictwa Sądów Administracyjnych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że Polski Związek Narciarski jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej i to nie tylko w zakresie gospodarowania środkami publicznymi, ale również w innych aspektach swojej działalności.
Skarżący wskazuje, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Analizując kompetencje PZN wynikające z przepisów ustawy o sporcie w szczególności jej art. 7 oraz art. 13 oraz statutu PZN skarżący stwierdza, że ustawodawca przekazał PZN do realizacji zadania publiczne z zakresu upowszechniania i wspierania kultury fizycznej.
Dalej skarżący podnosi, że nadzór nad działalności PZN sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej. Zgodnie bowiem z art. 16 ustawy o sporcie nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej. Minister właściwy do spraw kultury fizycznej ma prawo: 1) żądać udostępnienia odpisów uchwał władz polskiego związku sportowego oraz udzielenia pisemnych wyjaśnień dotyczących działalności polskiego związku sportowego; 2) dokonywać kontroli polskiego związku sportowego. Kontrolę tę przeprowadza się na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji rządowej.
Zakresem kontroli jest objęta działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz postanowieniami statutu.
Zdaniem skarżącego nie ulega wątpliwości, że Polski Związek Narciarski, realizując powierzone mu na podstawie ustawy zadania, przejął obowiązki Państwa w zakresie określonych w ww. artykule sfer aktywności w wykonaniu zadania publicznego, jakim jest kultura fizyczna i sport. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny. Zadaniem publicznym jest wspieranie i propagowanie kultury fizycznej w tym przede wszystkim sportu (tak działania w zakresie kultury fizycznej zalicza do zadań publicznych ustawodawca w art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy o organizacji pożytku publicznego i wolontariacie). Także w doktrynie podkreśla się, że do zakresu podmiotowego wskazanego w art. 4 ust. 1 pkt 5 należy zaliczyć podmioty, które w niektórych przypadkach wykonują tzw. funkcje zlecone z zakresu zadań publicznych, zaś w szerszym stopniu realizują zadania publiczne. Do tych podmiotów należy zaliczyć fundacje, zakłady administracyjne oraz organizacje pozarządowe. Ponadto obowiązek udzielenia informacji publicznej przez Polski Związek Narciarski wynika - zdaniem skarżącego - z faktu, że w związku z realizowaniem zadań nałożonych w drodze ustawy, PZN dysponuje środkami publicznymi przekazanymi mu w drodze dotacji oraz subwencji udzielanych z budżetu państwa. Ustawodawca nałożył obowiązek udzielania informacji publicznej na wszystkie podmioty dysponujące mieniem publicznym. Należy uznać, że każdy podmiot, który gospodaruje choćby niewielką częścią publicznego mienia, ma obowiązek udostępniania informacje na jego temat. Można powiedzieć, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (zob. P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej w pracy radcy prawnego, R. Pr. 2004, Nr 5, s. 8).
Mając na uwadze powyższe, nie ulega – zdaniem skarżącego - wątpliwości, że Polski Związek Narciarski jest obowiązany do udostępnienia mu żądanej informacji publicznej, bowiem PZN wykonuje zadania publiczne w zakresie sportu narciarskiego oraz jednocześnie dysponuje środkami publicznymi na realizację powyższego celu, co uzasadnia konieczność udzielenia informacji w trybie wyżej wymienionej ustawy. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r., II SAB/Wa98/10, skarżący podkreśla, że "Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą."
W odpowiedzi na skargę Polski Związek Narciarski wniósł o jej oddalenie, względnie o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego.
Podniesiono, że w piśmie z dnia 24 lipca 2014r. skarżący zażądał informacji publicznej w opisanym w tym piśmie zakresie (który został zacytowany na wstępie). W odpowiedzi na powyższe pismo PZN wskazał, iż odmawia udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, bowiem zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Umowy sponsorskie zawierane przez Związek są objęte klauzulami poufności, a tym samym sponsorzy PZN nie wyrażają zgody na udostępnianie treści objętych umowami. Polski Związek Narciarski wskazał również, iż warunki handlowe umów sponsorskich są wynikiem indywidualnych negocjacji pomiędzy stronami, a ich upublicznienie stanowi naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa i łączącej strony umowy. Informacja o treści przedmiotowych umów ma dla sponsorów wartość gospodarczą i z tego powodu musi zostać objęta tajemnicą przedsiębiorstwa.
Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdzie wskazane jest, że są nią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Podniesiono, że NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2013 r. (sygn. I OSK 511/13) wskazał, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny (wola utajnienia danych informacji).
Niezależnie od powyższego wskazano, iż zgodnie z treścią § 18 statutu Polskiego Związku Narciarskiego:
Walne Zjazdy Delegatów dzielą się na:
1. sprawozdawczo-wyborcze, zwoływane przez Zarząd Związku co cztery lata,
2. sprawozdawcze zwoływane corocznie,
3. nadzwyczajne, zwoływane przez Zarząd z własnej inicjatywy, na wniosek co najmniej 1/3 liczby członków zwyczajnych Związku lub na wniosek Komisji Rewizyjnej.
Na corocznym Walnym Zjeździe Delegatów przedstawiane są m.in. informacje w zakresie pozyskanych przez PZN środków, zarówno publicznych jak i prywatnych oraz informację o zasadach, kryteriach i sposobach ich wydatkowania.
Poddano pod rozwagę, że jeśli faktycznie skarżący skutecznie zmodyfikował zapytanie, tj. nie wnosił o ujawnienie informacji objętych tajemnicą, a w szczególności nie wnosił o ujawnienie kwot przekazanych przez poszczególnych sponsorów, a wskazywał na potrzebą uzyskania ogólnej wiedzy o kwotach środków finansowych - ogólnej kwoty środków finansowych przekazanych przez sponsorów (tak w treści uzasadnienia przedmiotowej skargi), to skarżący miał możliwość pozyskania tych informacji i je pozyskał w czerwcu 2014 roku, poprzez osobistą obecność M.M. – delegata na Walny Zjazd Delegatów PZN (będącego delegatem Okręgowego Związku Narciarskiego - Tatrzańskiego Związku Narciarskiego, w ramach którego stowarzyszone jest stowarzyszenie [...], którego członkiem jest skarżący M.J. ). Powyższe – zdaniem PZN - czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Ponadto w świetle powyższego nie można uznać, aby PZN pozostawał w bezczynności w zakresie udzielenia odpowiedzi na zadane przez skarżącego pytania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Skarga w niniejszej sprawie jest skargą na bezczynność w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W niniejszym stanie faktycznym ta bezczynność dotyczy sposobu i terminu procedowania przez Polski Związek Narciarski. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 782 - zwana dalej w skrócie u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wnika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Obowiązujące przepisy nie przewidują terminu do złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W takim przypadku nie istnieje też powinność uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia bezczynności, ani wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Regulacja zawarta w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie zawiera odrębnych postanowień, nawiązujących do przesłanek art. 52 p.p.s.a. Nie wprowadza ona środka zaskarżenia bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a., zaś sam sposób udostępniania informacji publicznej kształtuje jako dalece odformalizowany, kładąc nacisk na szybkość i sprawność postępowania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w ograniczonym zakresie, jedynie w sytuacjach, o których mowa w art. 16 i art. 17 u.d.i.p. oraz art. 23g ust. 11 i 12 u.d.i.p., co skutkuje brakiem podstaw żądania wyczerpania trybu z art. 37 k.p.a. Treść art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. nie oznacza wprowadzenia na grunt regulacji szczególnej, jaką stanowi ustawa o dostępie do informacji publicznej, typowego postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w tym przypadku do wydania decyzji.
Zważyć także należy, że art. 52 § 3 p.p.s.a. nawiązuje do regulacji pozostających poza przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Z jego treści wynika wprost, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest "środkiem zaskarżenia", o jakim mowa w § 1 i § 2, lecz środkiem samoistnym, odrębnym i znamiennym tylko dla sytuacji ściśle określonych, mającym służyć realizacji zasady przedsądowej autokontroli administracji, ale tylko w przypadku działania, a nie zaniechania, tj. bezczynności organu. ( tak m.in. NSA w wyrok z dnia 24 maja 2006 r. I OSK 601/05, Lex nr 236545 i WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 29/08, LEX nr 505258 oraz późniejsze orzecznictwo np. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 522/14, LEX nr 1492501).
Zatem skierowane do PZN przez skarżącego, przed wniesieniem rozpatrywanej skargi, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie było wymagane przepisami prawa i pozostaje bez zaznaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach. Udostępnieniu podlegają zwłaszcza informacje wymienione w art. 6 ustawy. Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, którymi w szczególności są akty administracyjne oraz inne rozstrzygnięcia (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Należy zaznaczyć, że katalog informacji wymienionych w art. 6 nie ma charakteru zamkniętego, lecz stanowi jedynie przykładowe wyliczenie źródeł i rodzajów informacji. Ponadto zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 ustawy, prawo dostępu do informacji publicznej (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu faktycznego lub prawnego (ust. 2). W myśl utrwalonego w orzecznictwie poglądu informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 123/06). Dla traktowania danej informacji jako informacji publicznej decydujące jest nie samo jej wytworzenie, lecz fakt, że została pozyskana i przetworzona w celu realizacji zadań publicznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt l OSK 638/11). Takimi informacjami publicznymi są informacje żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 24 lipca 2014 r.
Należy zważyć, że polski związek sportowy może być utworzony, jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t. jedn. Dz. U. z 2014 r poz. 715.), w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie. Utworzenie polskiego związku sportowego przez związek sportowy wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej (art. 7 ust. 2). W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do polskiego związku sportowego stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm. (art. 7 ust. 3).
Ustawa prawo o stowarzyszeniach w art. 2 stanowi, że stowarzyszenie jest dobrowolnym, samodzielnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych (ust.1). Stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy, działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności (ust.2). Natomiast art. 33 przewiduje, że majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej (ust.1). Stowarzyszenie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może przyjmować darowizny, spadki i zapisy oraz korzystać z ofiarności publicznej (ust. 2).
Jednakże w myśl art. 35 tej ustawy stowarzyszenie może otrzymać dotację według zasad określonych w odrębnych przepisach co oznacza, że w takiej sytuacji rozporządza środkami publicznymi.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, polski związek sportowy ma wyłączne prawo do:
1) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie;
2) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek;
3) powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy;
4) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych.
Nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej, zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 ustawy o sporcie, m.in. przez kontrolę polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 2), której zakresem objęta jest działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz postanowieniami statutu, który zatwierdza w drodze decyzji minister właściwy do spraw kultury fizycznej (ust. 4).
Natomiast według art. 29 ust. 1 ustawy o sporcie minister właściwy do spraw kultury fizycznej może dofinansować uprawianie lub organizowanie sportu oraz jego promocję. Minister, zgodnie z ust. 7 tego przepisu, w zakresie dofinansowania zadań związanych z przygotowaniem kadry narodowej do udziału w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych, mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy, może zlecać polskim związkom sportowym, Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu i Polskiemu Komitetowi Paraolimpijskiemu realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 z późn. zm.). Przepisy art. 47 i art. 151 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stosuje się odpowiednio.
Stosownie do postanowień Statutu PZN do celów i zadań Związku należy zgodnie z jego § 7 ust 1 pkt a-c i ust 2 pkt 1-9
a) organizowanie i rozwijanie narciarstwa oraz innych dyscyplin sportowych zrzeszonych w Międzynarodowej Federacji Narciarskiej FIS celem ich rozwoju i popularyzacji w Polsce,
b) koordynowanie działalności zrzeszonych w Związku członków,
c) reprezentowanie interesów narciarstwa oraz innych dyscyplin sportowych zrzeszonych w Międzynarodowej Federacji Narciarskiej FIS w organizacjach krajowych i międzynarodowych (cele),
1) organizacja lub prowadzenie współzawodnictwa sportowego w dyscyplinach uznanych przez FIS oraz przez inne sportowe organizacje międzynarodowe,
2) przygotowywanie reprezentantów Polski do uczestnictwa w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym,
3) prowadzenie działalności edukacyjnej, wychowawczej i popularyzatorskiej w
zakresie sportu,
4) reprezentowanie polskiego narciarstwa oraz innych dyscyplin sportowych zrzeszonych w Międzynarodowej Federacji Narciarskiej FIS oraz organizowanie udziału w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym,
5) przedstawianie propozycji składu kadry narodowej ministrowi właściwemu do spraw kultury fizycznej i sportu,
6) szkolenie oraz doskonalenie zawodowe trenerów, instruktorów, a także szkolenie sędziów sportowych,
7) określanie warunków i trybu zmiany przynależności zawodnika do klubu sportowego,
8) prowadzenie spraw związanych z przyznawaniem licencji klubom sportowym, zawodnikom, trenerom i sędziom sportowym,
9) prowadzenie postępowań dyscyplinarnych na zasadach ustalonych w regulaminach Polskiego Związku Narciarskiego (zadania).
Zgodnie z § 7 ust 3 statutu związek ma wyłączne prawo do podejmowania decyzji we wszystkich sprawach dotyczących narciarstwa oraz innych dyscyplin sportowych zrzeszonych w międzynarodowej federacji narciarskiej FIS niezastrzeżonych w ustawie dla organów administracji rządowej lub innych podmiotów.
W oparciu o przywołane wyżej przepisy należy stwierdzić, że Polski Związek Narciarski, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 , poz. 1198 ze zm.), jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji, bowiem jest dysponentem dotacji przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki, zatem dysponuje majątkiem publicznym, a także realizuje zadania publiczne związane z upowszechnianiem i wspieraniem kultury fizycznej oraz sportu (podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie dotyczącym Polskiego Związku Piłki Nożnej w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r , sygn. I OZ 524/12). Jest wobec tego tak zwanym organem administrującym, czyli podmiotem upoważnionym, realizującym zadania z zakresu administracji publicznej, któremu przepisy prawa przyznały kompetencje administrowania.
Polski Związek Narciarski nie kwestionował, że otrzymuje od Ministra Sportu i Turystyki dotacje (pismo kierowane do skarżącego z dnia 30 lipca 2014 r. wskazuje nawet, jaka dotacja została przyznana i jak rozdysponowana) jednakże błędnie wywiódł, że nie jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznej.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
Polski Związek Narciarski powinien był albo udostępnić informację publiczną albo odmówić jej udostępnienia w formie decyzji, bądź poinformować, że informacja nie znajduje się w zasobach obowiązanego.
Termin udostępnienia informacji publicznej na wniosek został określony w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., który stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. stanowi zaś, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r., sygn. akt II SAB 91/03, zgodnie z którym stowarzyszenia, które realizują cele i zadania o charakterze publicznym, mają obowiązek udzielania informacji publicznych. Zgodnie z art. 4 ustawy z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej podmiotami zobowiązanymi do udzielania informacji publicznej są m.in. jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. Skoro zatem ze statutu PZN wynika, iż realizuje ono takie cele i zadania oraz dysponuje majątkiem publicznym, to ma obowiązek udzielania informacji publicznej o swojej działalności.
W ocenie Sądu udzielona przez PZN pismem z dnia 30 lipca 2014 r. informacja nie zawiera odpowiedzi na pytania zawarte przez skarżącego we wniosku z dnia 24 lipca 2014 r. o: "Udzielenie informacji, w jakiej wysokości zostały przekazane z na rzecz Polskiego Związku Narciarskiego środki finansowe od sponsorów."; "Udzielenie informacji, w jaki sposób środki finansowe przekazane od sponsorów zostały zadysponowane, w szczególności w jakiej części i w jakiej wysokości zostały one przyznane na rzecz zawodników Kadry Narodowej w narciarstwie alpejskim." Nie można uznać za zrealizowanie wniosku treści pisma z dnia 30 lipca 2014 r., w którym wskazano, że "PZN odmawia odpowiedzi na cytowane wyżej pytania, bowiem umowy sponsorskie zawierane przez Związek są objęte klauzulami poufności, a tym samym sponsorzy PZN nie wyrażają zgody na udostępnianie treści objętych umowami. Warunki handlowe umów sponsorskich są wynikiem indywidualnych negocjacji pomiędzy stronami, a ich upublicznienie stanowi naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa i łączącej strony umowy. Informacja o treści przedmiotowych umów ma dla sponsorów wartość gospodarczą i z tego powodu musi zostać objęta tajemnicą przedsiębiorstwa".
Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że powyższe stanowisko PZN jest błędne. Skarżący nie wnosił o ujawnienie informacji objętych tajemnicą, a w szczególności kwot przekazanych przez poszczególnych sponsorów, a wskazywał na ogólną kwotę środków finansowych. Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że informacja żądana we wniosku skarżącego z dnia 24 lipca 2014 r. ma charakter informacji publicznej (tak też WSA w Krakowie w sprawie II SAB/Kr 251/14), Polski Związek Narciarski jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia oraz że informację tę posiada. Adresat wniosku winien był, czego jednak nie uczynił, dokonać czynności materialno-technicznej, względnie wydać decyzję, do której należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skoro więc PZN nie udzielił informacji publicznej, pozostaje zatem w bezczynności. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie (m.in. T. Woś w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, zam. zb.Lex nr 491969 – nadal aktualne), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej, albo nieposiadającej cechy rażącego naruszenia prawa.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894 ). Nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa błędna wykładnia, czy niewłaściwe zastosowanie regulacji wymagających interpretacji licznych przepisów, które nie są jednoznaczne odrębnie albo w całokształcie. W niniejszej sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem (nawet przy uwzględnieniu stopnia zawiłości sprawy i regulacji z art. 5 ust. 1 – 4 u.d.i.p.) dysponując stanowiskiem WSA w Krakowie wyrażonym w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SAB/Kr 251/14, PZN nadal nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania upłynął okres ok. 6 miesięcy. Tak długi okres pozostawania PZN w bezczynności oznacza rażące naruszenie prawa.
Wbrew stanowisku PZN brak jest podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Nie jest bowiem realizacją wniosku skarżącego potencjalna możliwość pozyskania przez niego informacji o ogólnej kwocie środków finansowych przekazanych przez sponsorów poprzez osobistą obecność M.M. – delegata na Walny Zjazd Delegatów PZN (będącego delegatem Okręgowego Związku Narciarskiego - Tatrzańskiego Związku Narciarskiego, w ramach którego stowarzyszone jest stowarzyszenie [...] , którego członkiem jest skarżący M.J. ) na Walnym Zjeździe w czerwcu 2014 r. Nie ma też podstaw do umorzenia postępowania z innych przyczyn.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.. Brak jest jednak podstaw do wymierzenia grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z 154 § 6 p.p.s.a., bowiem bezczynność organu nie była uporczywa, a wynikała z błędnej interpretacji wskazanych wyżej przepisów prawa.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art.205 § 2 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło