II SAB/Kr 41/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy N. w przedmiocie rozpoznania wniosku w zakresie bezprawnie pobieranych pieniędzy za czyszczenie szamba postanawia I) oddalić wniosek skarżącej M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej M.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi bezczynność Burmistrza Miasta N.. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi 1.300 zł. Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 17 a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest całkowicie zasadny, bowiem nie stacją na poniesienie kosztów. Nie posiada ona żadnych oszczędności z uwagi na niskie zarobki. Co miesiąc ponosi ona koszt dojazdu do pracy- karta na kwotę 149.90 zł, opłaty za śmieci - 9 zł, za wodę - 14,58 zł, za telefon - 25 zł, środki czystości - 70 zł, leki - 50 do 70 zł. Na więcej skarżącej nie stać. Dodatkowo skarżąc wyjaśniła, iż musiała kupić okulary za 350 zł. Ponosi koszty kserokopii, zakupu tuszu do drukarki i papieru. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię : informacji o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, fakturę VAT za zakup lekarstw z marca 2015 r na kwotę 21.99 zł, decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. o ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2015 r., na kwotę 190 zł, fakturę VAT z marca 2015 r. za zakup okularów korekcyjnych na kwotę 349,99 zł. fakturę VAT na badania laboratoryjne- 30,00 zł, fakturę VAT za usługi ksero - 35.01 zł, fakturę VAT za usługi ksero - 21,70 zł, Fakturę VAT za usługi ksero- 27,99 zł. fakturę VAT za usługi zakupu tuszu do drukarki HP- 30 zł, fakturę VAT za zakup papieru ksero- 9.94 zł. . Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. l GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą aktualna sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obecnie skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.300 zł, bez obciążeń. Jej wydatki konieczne zamykają się kwotą 243,48 zł ( z uwzględnieniem podatku od nieruchomości ). Pozostałe zadeklarowane przez skarżącą wydatki nie mają charakteru koniecznych. Szczególnie wydatki na zakup tuszu, papieru do drukarki czy usług kserograficznych -łączna kwota 94,16 zł. Orzekający zwrócił też uwagę na przedstawiona fakturę VAT na zakup okularów korekcyjnych. Nie kwestionując słuszności zakupu, należy zauważyć, iż osoba będąca w trudnej sytuacji materialnej, starająca się o pomoc prawną, winna czynić też oszczędności we własnych wydatkach. Z pewnością zakup oprawek za kwotę 220 zł nie jest taką oszczędnością. Orzekający z doświadczenia życiowego wie, iż można dokonać oszczędności i przy takim zakupie, przeznaczając na to kwotę o połowę mniejszą. W ten sposób oszczędzając środki na wniesienie stosownej opłaty sądowej i nie przerzucając tego ciężaru na współobywateli. Natomiast wniosek skarżącej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie, gdyż poniesienie kosztów jego ustanowienia w opinii orzekającego przekraczałoby możliwości finansowe skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270).