II SAB/Kr 43/03
WyrokWSA w Krakowie2004-11-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, NSA Anna Szkodzińska, AWSA Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może uwzględnić skargę na bezczynność organu, jeśli organ podjął zaskarżoną czynność (wydał decyzję) przed datą wyrokowania, mimo że w dacie wniesienia skargi bezczynność miała miejsce?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznaje skargę na bezczynność organu, uwzględniając stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wyrokowania. Nawet jeśli w dacie wniesienia skargi organ był bezczynny, to jeśli następnie dopełnił swojego obowiązku (wydał decyzję) przed rozpoznaniem skargi, skarga ta nie może zostać uwzględniona. Sąd nie jest upoważniony do orzekania o bezczynności, która miała miejsce w przeszłości, ani do oceny legalności podjętych przez organ decyzji w ramach skargi na bezczynność.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., zarzucając mu niewydanie decyzji mimo polecenia organu II instancji. Organ administracji wyjaśnił, że akta sprawy zostały przekazane Rzecznikowi Praw Obywatelskich. W toku postępowania administracyjnego zapadła decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych, o czym skarżący zostali zawiadomieni. Skarżący utracili status strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SAB/ Kr 43/ 03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska ( spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004r. sprawy ze skargi G.M. , J.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. - skargę oddala -
II SAB/Kr 43/03
Uzasadnienie
W skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze z dnia 4 lutego 2003 r. G.M. i J.M. podnieśli, że w dniu 26 lutego 2002 r. otrzymali decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , nakazującą organom I instancji rozpatrzenie sprawy ponownie. Wbrew temu poleceniu decyzja, mimo wielu interwencji, nie została wydana.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wyjaśnił, że nie dysponuje aktami sprawy, których oryginał przekazał Rzecznikowi Praw Obywatelskich, a kopię do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podał jedynie, że postanowieniami z dnia [...] lutego 2003 r. NSA Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie odrzucił 4 skargi G. i J.M,. na decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z powodu niewyczerpania toku instancji.
Podał też, że w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku w K. przy ul. [...] w dniu [...] września 2003 r. zapadła decyzja o umorzeniu postępowania. O wydaniu tej decyzji G. i J.M. zostali jedynie zawiadomieni, ponieważ w toku postępowania utracili przymiot strony po myśli art. 28 kpa.
Do odpowiedzi dołączono [...]września 2003 r. , którą, na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzono, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku w K. przy ul. [...] . W uzasadnieniu tej decyzji podano, że przedmiot wszczętego w dniu 17 grudnia 2000 r. postępowania określono jako "zmianę sposobu użytkowania parteru budynku przy ul. [...] z przeznaczeniem na sklep branży odzieżowej i agencję [...]". W ramach tego postępowania w dniu [...] lipca 2000 r. wydano decyzję nakazującą rozbiórkę pochylni betonowej, oraz biegu schodowego. Obowiązek ten został wykonany. Decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. orzeczono na rzecz zarządców kondygnacji G. i J.M., o przywróceniu poprzedniego stanu użytkowania tj. funkcji pomieszczeń mieszkalnych parteru do stanu zgodnego z inwentaryzacją A.S. ., z lipca 1999 r. W dniu 3 września 2001 r. stwierdzono, że w budynku na parterze prowadzona jest działalność gospodarcza - punkt [...] i kawiarnia. W tym dniu z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie "robót budowlanych wykonanych w budynku nr [...] oraz związanych z tym budynkiem". W ramach tego postępowania wydano decyzję o rozbiórce pochylni dla osób niepełnosprawnych. W dniu [...] listopada 2001 r. wydano decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania parteru budynku z przeznaczeniem na pomieszczenia mieszkalne - stosownie do inwentaryzacji A.S,. z lipca 1999 r. Ta decyzja została uchylona przez organ II instancji, który sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Ustalono, że tytuł prawny do budynku przy ul. [...] posiada K.Z,. , której zresztą staraniem wykonana została decyzja z dnia [...] listopada 2001 r. Ona też od dnia 24 kwietnia 2002 r. przejęła faktyczne władztwo nad częścią budynku w postaci kondygnacji parteru. Dotychczas wszystkie decyzje skierowane były do G. i J.M. z uwagi na fakt, że prowadzili oni działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "[...]". Wobec stanowiska właścicielki budynku, obecnie J.i G.M. utracili status strony, bo przestali mieć tytuł prawny do lokalu. K.Z. doprowadziła zaś do przywrócenia stanu pierwotnego parteru.
Z przedłożonych w późniejszym terminie, na żądanie sądu akt administracyjnych wynika co następuje:
W dniu [...] października 1999 r. wydana została przez Burmistrza K. decyzja o udzieleniu "[...]" s.c. J.M. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania parteru budynku przy ul. [...] w K. na sklep odzieżowy i agencję [...]. Decyzja ta została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] 1999 r., którą jednocześnie umorzono postępowanie " I i II instancji". Stwierdzono bowiem, że roboty zostały rozpoczęte, a w zasadzie zakończone przed dniem podjęcia decyzji.
W dniu 16 maja 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego sporządził zawiadomienie o wszczęciu z urzędu, w dniu "[...] grudnia 2000 r.", postępowania w sprawie " zmiany sposobu użytkowania parteru na sklep odzieżowy i agencję [...]". Decyzja z dnia [...] lipca 2000 r. organ ten nakazał G.M. i J.M. wykonanie rozbiórki pochylni betonowej długości 13,7 m wraz ze wspornikami, oraz biegu schodowego ośmiostopniowego zlokalizowanych od strony wschodniej przedmiotowego budynku, a wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzja zaś z dnia [....] grudnia 2000 r. nakazano G. i J.M. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania parteru budynku tj. funkcji pomieszczeń mieszkalnych. W protokole oględzin z dnia [...] sierpnia 2000 r. stwierdzono wykonanie obu decyzji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Burmistrz Gminy K. udzielił G. i J. M. - s.c. "[...]" pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na kawiarnio-lodziarnię, punkt [...] i agencję bankową. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy w dniu [...] maja 2001 r. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewoda wskazał, że zmiana sposobu użytkowania wiąże się z koniecznością wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę /przebudowę wnętrza budynku, budowę 2 wejść do budynku, dobudowę podjazdu itd./.
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Burmistrz Gminy K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla [...]" s.c. G. i J.M. pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych mających na celu adaptację lokalu mieszkalnego na parterze przedmiotowego budynku z przeznaczeniem na kawiarnio-lodziarnię, punkt Lotto i agencję bankową, oraz dobudowę podjazdu dla osób niepełnosprawnych. Decyzja ta została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] września 2001 r., który jednocześnie umorzył postępowanie I instancji stwierdziwszy, że roboty adaptacyjne zostały już wykonane samowolnie .
W dniu 23 października 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego sporządził zawiadomienie o wszczęciu w dniu [...] września 2001 r. postępowania "w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku przy ul. [...], oraz związanych z tym budynkiem. W dniu [....] listopada 2001 r. zapadła decyzja nakazująca skarżącym rozbiórkę samowolnie wybudowanej pochylni dla niepełnosprawnych od południowej strony. W dniu [...] listopada 2001 r. wydana została decyzja nakazująca skarżącym przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń parteru budynku z przeznaczeniem tychże pomieszczeń na cele mieszkalne poprzez: zastąpienie 2 sztuk okien 220x200 cm w elewacji południowej dwoma sztukami okien o wymiarach 150x150 cm; zastąpienie drzwi zewnętrznych o wymiarach 150 cm x 200 cm oknem o wymiarach 150 x 200 cm; likwidację wyposażenia w pomieszczeniu z przeznaczeniem na punkt [...] w postaci konstrukcji drewnianego kontuaru, likwidację wyposażenia użytkowego /technologicznego/ w pomieszczeniach kawiarnio-lodziarni. Od tej ostatniej decyzji skarżący wnieśli odwołanie. Wojewoda w dniu [...] lutego 2002 r. uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Stwierdził jednak, że nie czyni tego w uwzględnieniu zarzutów odwołania, lecz z tego powodu, że nienależycie ustalono krąg osób zainteresowanych, nie zbadano aktualnego stanu własności przedmiotowego budynku, a ponadto w podstawie prawnej decyzji zbędnie wymieniono przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, skoro w sprawie właściwe są przepisy art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 4.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Streszczenie w sposób chronologiczny przebiegu postępowań i treści zapadłych decyzji, ze względu na ich mnogość, było konieczne. W przedstawionej sytuacji tylko dokonane na podstawie akt ustalenia pozwalają na niewątpliwe stwierdzenie, czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, zapadła po wniesieniu skargi, stanowi akt kończący postępowanie w sprawie, której skarga dotyczy.
Stwierdzić należy, że postępowanie wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2001 r. było postępowaniem odrębnym i nowym w stosunku do postępowania toczącego się poprzednio, wszczętego 17 grudnia 1999 r. /w zawiadomieniu o wszczęciu oczywiście omyłkowo podano datę 17 grudnia 2000 r./ . Przedmiotem tego ostatniego była samowolna zmiana sposobu użytkowania , której skutki zostały zlikwidowane wykonaniem decyzji z [...] lipca 2000 r. W dniu [....] września 2001 r. wszczęto nowe postępowanie, związane z samowolnie wykonanymi później robotami. Porównanie przedmiotów i zakresów obu postępowań, oraz treści decyzji z dnia [...] września 2003 r. prowadzi do wniosku, że w chwili orzekania przez Sąd postępowania administracyjne były zakończone decyzjami. W szczególności zaś bez wątpienia decyzja o umorzeniu z [...] września 2003 r. dotyczyła w całości sprawy, której skarga dotyczy.
Zgodnie z art. 149 ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że sąd rozpoznaje skargę na bezczynność przy uwzględnieniu stanu istniejącego w dacie wyrokowania. Choćby zatem w dacie wniesienia skargi bezczynność organu miała miejsce, to jeżeli następnie organ obowiązku dopełnił przed rozpoznaniem skargi, skarga uwzględniona być nie może. Taka właśnie sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej.
Podkreślić przy tym trzeba, że żaden przepis nie upoważnia sądu rozpoznającego skargę na bezczynność organu administracyjnego do wydania orzeczenia potwierdzającego bezczynność , która miała miejsce w przeszłości, ani tym bardziej do oceny legalności podjętych przez organ decyzji.
Skoro podtrzymywana skarga okazała się w chwili orzekania nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło