II SAB/Kr 43/18

WyrokWSA w Krakowie2018-04-19

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Agnieszka Nawara-Dubiel, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek złożony drogą elektroniczną, pomimo problemów technicznych z odbiorem wiadomości przez system ePUAP?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, uznając, że ryzyko nieodebrania wniosku elektronicznego obciąża organ, a nie wnioskodawcę. Niemniej jednak, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące problemów technicznych z systemem ePUAP oraz fakt niezwłocznego udzielenia informacji po otrzymaniu skargi. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności zostało umorzone, a wniosek o grzywnę oddalony.
Stan faktyczny
R.O. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną do Wójta Gminy Czorsztyn. Wobec braku odpowiedzi, R.O. wniósł skargę na bezczynność organu. Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że nie otrzymał wniosku z powodu problemów technicznych z platformą ePUAP, ale niezwłocznie po otrzymaniu skargi udzielił wnioskowanych informacji. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono bezczynność Wójta Gminy Czorsztyn. 2. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności. 4. Oddalono wniosek o wymierzenie organowi grzywny. 5. Zasądzono od Wójta Gminy Czorsztyn na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. O. na bezczynność Wójta Gminy Czorsztyn w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lutego 2018 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy Czorsztyn dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Czorsztyn do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; V. zasądza od Wójta Gminy Czorsztyn na rzecz skarżącego R. O. kwotę [...]zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 7 lutego 2018 r. R.O. zwrócił się do Wójta Gminy Czorsztyn za pomocą platformy ePUAP o udostępnienie informacji publicznej poprzez odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy tut. Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm ochroniarskich w zakresie ochrony fizycznej lub monitoringu (w tym alarmu)? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za ochronę i monitoring, a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług. 2. Czy tut. Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm sprzątających? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za sprzątanie, a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług. 3. Jeśli nie korzystają Państwo z usług firm sprzątających proszę o informację, w jaki sposób wykonywane jest sprzątanie tut. Urzędu, ile osób jest do tego zatrudnionych, na jakiej umowie i jaki jest miesięczny koszt zatrudnienia każdej z tych osób. Wnioskodawca zastrzegł przy tym, aby odpowiedź na powyższe pytania została mu przesłana na wskazany przez niego adres e-mail. Wobec braku odpowiedzi, pismem z dnia 25 lutego 2018 r. (data wpływu do organu – 1 marca 2018 r.), R.O. , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł za pośrednictwem Wójta Gminy Czorsztyn do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność ww. podmiotu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z treścią wniosku z dnia 7 lutego 2018 r., zarzucając przy tym organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 – dalej jako: u.d.i.p.) poprzez nieudzielenie żadnej odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudzielenie wnioskowanej informacji publicznej oraz niepodjęcie innych przewidzianych prawem czynności. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, 2. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego w terminie czternastu dni od daty doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku, 3. uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1500 zł, 5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 ust. 4 p.p.s.a.), 6. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że w dniu 7 lutego 2018 r. wystąpił do Wójta Gminy Czorsztyn za pomocą platformy ePUAP z ww. wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, który został prawidłowo doręczony ww. podmiotowi jeszcze tego samego dnia. Na potwierdzenie powyższej okoliczności, skarżący przedłożył m.in. wydruk Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia. Następnie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżący podniósł, że doręczenie tą drogą wniosku organowi należało uznać za skuteczne oraz że żądana informacja stanowi informację publiczną, zaś organ jako podmiot sektora finansów publicznych (organ administracji publicznej) był zobowiązany do jej udzielenia w przewidzianym do tego terminie, czego jednak nie uczynił, pozostając bezczynnym w tym zakresie. Ponadto podkreślono, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Czorsztyn wniósł o jej oddalenie, względnie o umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność Wójta Gminy Czorsztyn w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz stwierdzenia, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo organ wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że o fakcie skierowania wniosku do Urzędu i jego treści, Wójt Gminy Czorsztyn dowiedział się w momencie otrzymania skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że w ramach autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), Wójt Gminy Czorsztyn uwzględnił złożoną skargę przez R.O. i udzielił skarżącemu informacji publicznej w pełnym zakresie wniosku. Na potwierdzenie powyższej okoliczności, organ przedłożył pismo Nr. [...] z dnia 6 marca 2018 r. wraz z załącznikami oraz screen przesłanego e-mail. Wójt Gminy Czorsztyn wskazał również, że po otrzymaniu skargi polecono Administratorowi Systemu Informatycznego Urzędu Gminy Czorsztyn sprawdzenie portalu e-PUAP, niemniej jednak w dokumentach odebranych nie odnaleziono wniosku skarżącego z dnia 7 lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślono, że wniosku tego nie było ani na ESP ePUAP, ani w zakładce przeglądania UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru), służącej do znalezienia dokumentów UPP (Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia) i UPD (Urzędowego Poświadczenia Doręczenia), które wystawił lub otrzymał dany podmiot, ani na komputerze, z którego codziennie pobiera się wiadomości z ESP ePUAP. Mając na uwadze powyższe organ dodał, że jedynym śladem wskazującym na to, iż wniosek ten został wysłany jest UPP (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia) dołączone do skargi. Wyjaśniono przy tym, że podobny przypadek miał miejsce w ostatnim czasie odnośnie pisma od [...] Urzędu Skarbowego w W. , gdyż od kilku tygodni Urząd narażony jest na nieprawidłowości działania Elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP, objawiające się w szczególności częściowym lub całkowitym brakiem powiadomień na skrzynkę pocztową urzędu ([email protected]) o istniejących na ESP ePUAP wiadomościach i pomimo zgłoszenia tego problemu do systemu pomocy ePUAP na [email protected] problem wadliwego działania systemu nie został w dalszym ciągu usunięty, co powoduje konieczność codziennego pobierania wiadomości w trybie awaryjnym przez uprawnionego pracownika, nie gwarantując jednak poprawności działania skrzynki odbiorczej. Dlatego też w ocenie Wójta Gminy Czorsztyn, dołożył on należytej staranności w celu odnalezienia wniosku skarżącego, jednakże wniosek ten nie wpłynął do Urzędu Gminy za pośrednictwem platformy ePUAP. Zaznaczono przy tym, że przedłożone przez skarżącego urzędowe poświadczenie przedłożenia dokumentu nie dowodziło, że faktycznie wpłynął wniosek skarżącego do skrzynki odbiorczej Urzędu Gminy. W związku z powyższym zdaniem organu, trudno dopatrzyć się w działaniu Wójta Gminy Czorsztyn bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej skarżącemu, w szczególności, iż niezwłocznie po uzyskaniu z treści skargi wiadomości o złożeniu takiego wniosku, udzielił on wyczerpującej informacji na złożony wniosek. Niemniej jednak z ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez Sąd za niewystarczające dowodów na błędy w funkcjonowaniu e-PUAP, Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania i stwierdzenie, że ewentualna bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że w sytuacji udzielenia odpowiedzi na wniosek przed dniem orzekania przez sąd administracyjny w sprawie ze skargi na bezczynność, nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które zostało już uprzednio podjęte, a w związku z tym istnieje konieczność umorzenia postępowania w tym zakresie. Ponadto w ocenie organu, brak jest również podstaw do wymierzenia organowi wnioskowanej w skardze grzywny z tytułu ewentualnego stwierdzenia bezczynności. W tym miejscu organ zwrócił bowiem uwagę na istotę i cel wymierzania tego rodzaju grzywny oraz podkreślił, że zasadność jej wymierzenia powinna uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy, które w zaistniałym stanie faktycznym – zdaniem organu – uzasadniają odstąpienie od jej wymierzania. Podkreślono bowiem, że skarżącemu, wprawdzie z opóźnieniem, ale zgodnie z wnioskiem, została jednak udzielona całość żądanej informacji publicznej, zaś nierozpoznanie przez organ w przewidzianym prawem terminie wniosku skarżącego nie wynikało ze złych intencji organu, ale z błędnego działania systemu e-PUAP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) – art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Tym samym przedmiotem sądowej kontroli – w odniesieniu do tego typu skarg – nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie czego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I SAB/Kr 13/14, LEX nr 1512583; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 205/07, LEX nr 479291; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III SAB/Łd 62/07, LEX nr 451159). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, zainicjowanej wniesieniem skargi przez R.O. , jest bezczynność Wójta Gminy Czorsztyn w przedmiocie rozpoznania wniosku R.O. wniesionego za pomocą platformy ePUAP o udostępnienie informacji publicznej poprzez odpowiedź na następujące pytania: 4. Czy tut. Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm ochroniarskich w zakresie ochrony fizycznej lub monitoringu (w tym alarmu)? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za ochronę i monitoring, a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług. 5. Czy tut. Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm sprzątających? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za sprzątanie, a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług. 6. Jeśli nie korzystają Państwo z usług firm sprzątających proszę o informację, w jaki sposób wykonywane jest sprzątanie tut. Urzędu, ile osób jest do tego zatrudnionych, na jakiej umowie i jaki jest miesięczny koszt zatrudnienia każdej z tych osób. Wnioskodawca zastrzegł przy tym, aby odpowiedź na powyższe pytania została mu przesłana na wskazany przez niego adres e-mail. Wymaga w tym miejscu zaznaczenia, że kontrolowana sprawa z uwagi na swój przedmiot (skarga na bezczynność), została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Jednocześnie zaznaczyć należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym. W art. 9 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w art. 53 po § 2 dodano m.in. § 2b. Zgodnie z tym przepisem, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy, przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. W ocenie Sądu wymóg wniesienia ponaglenia, o którym mowa w powołanym przepisie nie znajduje zastosowania do spraw ze skarg na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Ponaglenie, o którym mowa w art. 53 § 2b P.p.s.a. wprowadzone zostało do Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę dotychczasowego art. 37 k.p.a. Zgodnie z art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. art. 37 § 1 otrzymał brzmienie: Stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Postępowanie to dotyczy ściśle realizacji konstytucyjnego prawa do informacji. Nadto, w postępowaniu tym przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji wydawanych w razie odmowy udzielenia informacji publicznej i umorzenia postępowania w przypadkach określonych w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Postanowił tak jednoznacznie ustawodawca w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. zmieniająca k.p.a. oraz niektóre inne ustawy nie wprowadziła żadnych zmian w u.d.i.p. w tym zakresie. Z uwagi na to, że u.d.i.p. nie zawiera odesłania do stosowania k.p.a. w odniesieniu do całego postępowania o udostępnienie informacji publicznej to, tak jak w poprzednim stanie prawnym nie miał zastosowania wymóg wniesienia zażalenia (art. 37 k.p.a.), tak i obecnie nie ma zastosowania przy wnoszeniu skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wymóg wniesienia ponaglenia (art. 37 k.p.a.). W sprawach ze skarg na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej chodzi o doprowadzenie do jak najszybszej realizacji przez stronę jej konstytucyjnego prawa do informacji (po dokonaniu przez Sąd wcześniejszej oceny, co do tego, czy podmiot, którego skarga dotyczy jest podmiotem obowiązanym na gruncie u.d.i.p. oraz czy żądane informacje stanowią informacje publiczne na gruncie tej ustawy). Ustawodawca stanowiąc w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, i wskazując jednocześnie na jakim etapie znajduje zastosowanie k.p.a., w sposób wyraźny zrezygnował z dodatkowego środka zaskarżenia. Ponaglenie stanowi środek prawny na drodze administracyjnej. Sprawa z wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi zaś typowej sprawy administracyjnej, na co wskazano już wyżej. Pamiętać należy przy tym, że podmiotami obowiązanymi na gruncie u.d.i.p. są nie tylko organy władzy publicznej, ale także np. spółki prawa handlowego. Specyfika spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej nie pozwala, aby bez szczególnego uregulowania w u.d.i.p., przyjąć, że w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania z wniosku o udostępnienie informacji publicznej zastosowanie znajduje ponaglenie. Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi ze względu na jej przedwczesność, ani z żadnego innego powodu przewidzianego w przepisach prawa. Przystępując do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, iż o bezczynności w przypadku udzielenia informacji publicznej można mówić dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione kumulatywnie dwie przesłanki. Po pierwsze, wniosek o udostępnienie takiej informacji musi zostać skierowany do podmiotu, który w świetle u.d.i.p. jest zobowiązany do jej udzielenia. Po drugie, wnioskowana informacja musi zaliczać się do kręgu informacji publicznych w rozumieniu u.d.i.p. Podkreślenia wymaga również, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia to z jakiego powodu ona zaistniała i czy była zawiniona. W odniesieniu do pierwszej z wymienionych przesłanek wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, czy też podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że pojęcie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej nie jest tożsame z pojęciem organu administracji publicznej, ale jest ono zdecydowanie szersze zakresowo. Oznacza to, że o tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje każdorazowo publiczny charakter wykonywanych przez ten podmiot zadań. Nie ulega jednocześnie wątpliwości, że do wskazanego powyżej katalogu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej należy również zaliczyć organy władzy publicznej a zatem również Wójta Gminy Czorsztyn, który niewątpliwie wykonuje zadania publiczne w zakresie zadań własnych gminy i nie tylko oraz bezsprzecznie gospodaruje mieniem publicznym/gminnym. Stąd też należało uznać, że Wójt Gminy Czorsztyn jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, tym bardziej, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się także, iż wójt jako organ wykonawczy gminy jest jednocześnie organem władzy publicznej, bowiem m.in. realizuje zadania publiczne przypisane gminie, a nadto uprawniony jest m.in. w związku z tymi zadaniami publicznym na podstawie odpowiednich upoważnień ustawowych do działania w formie władczej w postaci decyzji administracyjnych w stosunku do podmiotów usytuowanych na zewnątrz. W odniesieniu do kolejnej z wymienionych przesłanek, ustalenia wymaga, czy wnioskowana przez skarżącego R.O. informacja dotycząca, "czy tut. Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm ochroniarskich w zakresie ochrony fizycznej lub monitoringu (w tym alarmu)? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za ochronę i monitoring, a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług; Czy tut. Urząd obecnie korzysta i czy korzystał w latach 2017 i 2016 z usług firm sprzątających? Jeśli tak proszę o przesłanie skanów umów za sprzątanie, a także informację, jaki jest i był w latach ubiegłych miesięczny koszt tych usług; jeśli nie korzystają Państwo z usług firm sprzątających proszę o informację, w jaki sposób wykonywane jest sprzątanie tut. Urzędu, ile osób jest do tego zatrudnionych, na jakiej umowie i jaki jest miesięczny koszt zatrudnienia każdej z tych osób" - ma walor informacji publicznej, a w związku z tym, czy podlega ona udostępnieniu na podstawie przepisów u.d.i.p. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Tak rozumianą informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, LEX nr 78063). Na uwagę w tym względzie zasługuje również treść art. 61 ust. 1 zd. 1 i zd. 2 in fine Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne obejmuje także uzyskiwanie informacji o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p., za informację publiczną należy m.in. uznać informację o podmiotach określonych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz o zasadach ich funkcjonowania. Tym samym o zaliczeniu danej informacji do kręgu informacji publicznych w rozumieniu u.d.i.p. decydować będzie każdorazowo charakter wnioskowanej informacji i jej treść. W świetle przedstawionych powyżej unormowań, nie ulega zatem wątpliwości, iż informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., która podlega udostępnieniu w trybie przepisów tej ustawy, stanowi również treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego, zawieranych przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym, w tym – będących przedmiotem wniosku R.O. – ww. danych i umów. Dlatego też należało uznać, że obowiązkiem Wójta Gminy Czorsztyn było udostępnienie informacji żądanej we wniosku skarżącego R.O. z dnia 7 lutego 2018r. W stosunku zaś do trybu w jakim powinna zostać udzielona wnioskowana informacja publiczna wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Zgodnie zaś z regulacją zawartą w art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W sytuacji zaś, gdy zaistnieje konieczność poboru opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 u.d.i.p., podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powiadomi wnioskodawcę o jej wysokości w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a następnie udostępni informację zgodnie z wnioskiem po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Tym samym bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmuje żadnej z przewidzianych prawem czynności, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) albo nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga również, że u.d.i.p. nie określa żadnych szczególnych wymagań co do formy wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Można wręcz zauważyć, iż wszystkie jej zapisy jednoznacznie wskazują na wolę ustawodawcy do maksymalnego uproszczenia (odformalizowania) i przyspieszenia procedury w tej sferze. Dlatego też za dopuszczalną, a nawet wskazaną uznać należy formę wniosku w postaci tekstowej wiadomości elektronicznej, w tym także skierowaną do podmiotu zobowiązanego za pomocą platformy ePUAP. Co ważne, nie ma przy tym przeszkód, aby forma taka była realizowana zarówno z wykorzystaniem zwykłej poczty internetowej (e-mail) podmiotu zobowiązanego, jak i za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej utworzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 570 z późn. zm.), jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, a co potwierdza przedłożony przez skarżącego wydruk Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia wytworzonego w dniu 7 luty 2018r., na którym widnieje data doręczenia wniosku do organu w dniu 7 luty 2018 r. Należy przy tym jednocześnie szczególnie zaznaczyć, że ewentualne ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej lub za pomocą platformy ePUAP wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15, LEX nr 1989918), - w związku z czym Sąd nie może uwzględnić wyjaśnień organu związanych z faktem i przyczynami rzeczywistego nie odebrania elektronicznego wniosku przed dniem wniesienia skargi. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wskazać należy, iż złożony w rozpoznawanej sprawie przez R.O. wniosek z dnia 7 luty 2018r. (skutecznie nadany drogą elektroniczną w dniu 7 luty 2018r. ) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytania jak wyżej - spełniał wszelkie wymogi przewidziane w u.d.i.p. i podmiot, do którego został skierowany był zobowiązany udzielić skarżącej żądanej informacji. Niemniej jednak analiza okoliczności sprawy, w odniesieniu do przywołanych powyżej przesłanek satnu faktycznego przemawiających za stwierdzeniem bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, prowadzi do konstatacji, iż na dzień złożenia skargi do sądu organ pozostawał w bezczynności. Do tego dnia organ podjął nie działań zmierzających do udzielenia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. Stąd też na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało stwierdzić, iż podmiot ten dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Jednocześnie w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł, że bezczynność Wójta Gminy Czorsztyn nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezczynność kontrolowanego organu w rozpoznaniu wniosku nie wynikała, w ocenie Sądu, z oczywistego rażącego naruszenia/obrazy przepisów u.d.i.p., lecz była spowodowana – jak szczegółowo i wiarygodnie wyjaśnił Wójt Gminy Czorsztyn w odpowiedzi na skargę – brakiem wiedzy o skierowanym do organu wniosku z dnia 7 lutego 2018 r. Jednocześnie przedmiotowa bezczynność nie wywołała jakiś szczególnych kwalifikowanych prawem skutków prawnych dla skarżącego nie do przyjęcia w demokratycznym państwie prawnym. Tym samym, mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, poddając analizie uchybienie terminowi udostępnienia informacji publicznej przez Wójta Gminy Czorsztyn należało wziąć pod uwagę podnoszone przez niego okoliczności, stanowiące przyczynę nieudzielenia skarżącemu R.O. żądanej informacji, świadczące o tym, że działanie organu nie było zamierzone, ani też nie miało na celu utrudnienia skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Wójt Gminy Czorsztyn wskazał również, że po otrzymaniu skargi polecono Administratorowi Systemu Informatycznego Urzędu Gminy Czorsztyn sprawdzenie portalu e-PUAP, niemniej jednak w dokumentach odebranych nie odnaleziono wniosku skarżącego z dnia 7 lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Podkreślono, że wniosku tego nie było ani na ESP ePUAP, ani w zakładce przeglądania UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru), służącej do znalezienia dokumentów UPP (Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia) i UPD (Urzędowego Poświadczenia Doręczenia), które wystawił lub otrzymał dany podmiot, ani na komputerze, z którego codziennie pobiera się wiadomości z ESP ePUAP. Mając na uwadze powyższe organ dodał, że jedynym śladem wskazującym na to, iż wniosek ten został wysłany jest UPP (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia) dołączone do skargi. Wyjaśniono przy tym, że podobny przypadek miał miejsce w ostatnim czasie odnośnie pisma od [...] Urzędu Skarbowego w W. , gdyż od kilku tygodni Urząd narażony jest na nieprawidłowości działania Elektronicznej skrzynki podawczej ePUAP, objawiające się w szczególności częściowym lub całkowitym brakiem powiadomień na skrzynkę pocztową urzędu ([email protected]) o istniejących na ESP ePUAP wiadomościach i pomimo zgłoszenia tego problemu do systemu pomocy ePUAP na [email protected] problem wadliwego działania systemu nie został w dalszym ciągu usunięty, co powoduje konieczność codziennego pobierania wiadomości w trybie awaryjnym przez uprawnionego pracownika, nie gwarantując jednak poprawności działania skrzynki odbiorczej. Te okoliczności nie uzdrawiają faktu bezczynności organu, ale przemawiają tym w ocenie Sądu, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd ponownie wskazuje, że strona skarżąca dysponuje Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia (UPP), które jest wystawiane automatycznie w momencie wpłynięcia dokumentu w postaci elektronicznej do elektronicznej skrzynki nadawczej i potwierdza poprawną formalnie wysyłkę dokumentu. Należy zatem domniemywać, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, obciąża więc organ, a nie wnioskodawcę. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej w platformie e-puap byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od woli organu. Godziłoby to w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych, jak też dostępność informacji publicznej w myśl art. 61 ust. 1 Konstytucji. Powyższe jest zbieżnie ze stanowiskiem judykatury, bowiem do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja środków komunikacji elektronicznej aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych za ich pośrednictwem podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (patrz postanowienia NSA: z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1968/15, z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15, dostępne w bazie orzeczeń CBOIS). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1414/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2186/14, dostępne w bazie orzeczeń CBOIS). Nie bez znaczenia było również, iż po doręczeniu skargi, a co za tym idzie po powzięciu informacji o nieodczytaniu przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ niezwłocznie uczynił zadość swojemu obowiązkowi. Wymaga bowiem podkreślenia, że w odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Czorsztyn wskazał, że niezwłocznie po wniesieniu skargi udzielono skarżącemu odpowiedzi na przedłożony przez niego wniosek z dnia 7 luty 2018r. Na potwierdzenie powyższej okoliczności, organ przedłożył pismo Nr. [...] z dnia 6 marca 2018 r. wraz z załącznikami oraz screen przesłanego e-mail, z których wynika, że w odpowiedzi na pismo z dnia 07.02.2018 r. w sprawie udzielenia informacji publicznej, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.) Wójt Gminy Czorsztyn udziela odpowiedzi na pytania: Ad. 1 Urząd Gminy Czorsztyn z/s w Maniowach korzystał w latach 2017 i 2016 oraz obecnie korzysta z usług Przedsiębiorstwa Usługowego [...] Sp. z o. o. w N. w zakresie ochrony w formie monitorowania i ochrony obiektu w systemie dyskretnego ostrzegania. W załączeniu przesyłamy skan umowy Nr [...] wraz ze skanem aneksu z dnia 20.07.2012 r. i skanem aneksu z dnia 18.12.2014 r. oraz skan umowy nr [...]. Miesięczny koszt tych usług od 01.01.2015 r. do chwili obecnej wynosi 135,30 zł. Ad.2 Urząd Gminy Czorsztyn z/s w Maniowach obecnie nie korzysta oraz w latach 2017 i 2016 nie korzystał z usług firm sprzątających. Ad. 3 Urząd Gminy Czorsztyn z/s w Maniowach zatrudnia dwie osoby na stanowisku sprzątaczki na umowę o pracę. Miesięczny koszt zatrudnienia:1/ 1 osoba: w 2018 r. - 3.746,51 zł, w 2017 r. - 2.790,30 zł, w 2016 r. - 2.774,25 zł, 21 1 osoba: w 2018 r. - 2.869,97 zł, w 2017 r. - 2.181,02 zł, w 2016 r. - 3.049,38 zł. I tak, z załączonego do odpowiedzi na skargę pisma organu zdaniem Sądu wynika, że ostatecznie organ prawidłowo załatwił wniosek skarżącego, informując go jak wyżej. Tym samym należało stwierdzić, że na dzień rozpoznania przedmiotowej sprawy organ nie pozostawał w bezczynności, a w związku z tym brak było podstaw do zobowiązania Wójta Gminy Czorsztyn do załatwienia w stosownym terminie wskazanym przez sąd, wniosku skarżącej w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dlatego też uznać należało, że podjęte przez Wójta Gminy Czorsztyn działanie, choć miało miejsce po wniesieniu skargi do sądu, czyniło w tym zakresie bezprzedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne, które jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie III sentencji wyroku. W konsekwencji powyższych ustaleń, w pkt IV sentencji wyroku Sąd oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny, gdyż jest to ocena spójna z brakiem kwalifikacji przedmiotowej bezczynności jako spełniającej znamiona rażącego naruszenia prawa. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie V sentencji wyroku, na podstawie art. 206 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei w myśl art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wskazać należy, iż na koszty przedmiotowego postępowania poza wpisem sądowym w wysokości 100 zł, składały się przede wszystkim koszty związane z reprezentacją skarżącej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu I.P. (art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1827 z późn. zm.) oraz koszt zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, ustalony jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło