II SAB/Kr 45/22

Dnia 18 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara - Dubiel WSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Rejonowego Kraków – Prądnik Biały w Krakowie sprawy ze skargi "Z" z siedzibą w W. na bezczynność [...] Kuratora Oświaty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] Kuratora Oświaty do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku "Z" z siedzibą w W. z dnia 26 stycznia 2022 roku; II. stwierdza, że [...] Kurator Oświaty dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność [...] Kuratora Oświaty nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz "Z" z siedzibą w W. kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Związek Nauczycielstwa Polskiego pismem z dnia 18 lutego 2022r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność [...] Kuratora Oświaty w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 26 stycznia 2022 r., zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176) i wnosząc o: 1) zobowiązanie [...] Kuratora Oświaty do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni 2) stwierdzenie, że bezczynność [...] Kuratora Oświaty nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. 3) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podano, iż w/w wnioskiem zażądano informacji publicznej: 1) rozpowszechnianej przez [...] Kuratora Oświaty listy określonej jako: "Lista organizacji które pod pozorami działań edukacyjnych realizują strategię stopniowej destrukcji społecznych norm, na których opiera się społeczeństwo i rodzina", 2) wskazania spraw prowadzonych przez Kurator Oświaty, w których lista, o której mowa w pkt 1 była lub jest wykorzystywana, 3) wskazania trybu wejścia [...] Kuratora Oświaty w posiadanie listy, o której mowa w pkt 1, a zwłaszcza wskazania czy lista ta została sporządzona na zamówienie [...] Kuratora Oświaty, 4) wskazania, komu poza posłami [...] [...] Kurator Oświaty udostępnił listę, o której mowa w pkt 1. Podkreślono, iż mimo upływu 14 dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej Kurator Oświaty nie udostępnił Związkowi Nauczycielstwa Polskiego wnioskowanej informacji. W dniu 9 lutego 2022 r. do Z. P. wpłynęło wprawdzie pismo nawiązujące do wniosku ZNP z dnia 26 stycznia 2022 r. Pismo to nie zawiera jednak żądanej przez ZNP informacji publicznej. W piśmie z 9.02.2022 r. Kurator Oświaty wskazał jedynie, iż nie jest autorem listy, o której mowa powyżej w pkt 1. Nie zaprzeczył jednak, iż jest w posiadaniu takiej listy. Jednocześnie Kurator Oświaty nie wydała decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej, ani też decyzji o umorzeniu postępowania. Natomiast w odniesieniu do informacji publicznej wskazanej powyżej w pkt. 2-4 Kurator Oświaty oświadczył, iż nie posiada tego rodzaju informacji. Oświadczenie to jest całkowicie gołosłowne i nasuwa wiele wątpliwości, co do zgodności ze stanem faktycznym, gdyż z informacji przekazanych opinii publicznej przez posłów na Sejm RP K. S. oraz M. S. wynika, iż Kurator Oświaty jest w posiadaniu tej informacji (dowód: wydruk ze stron internetowych: [...], [...]) W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia podając, iż informacja, aby mieć charakter informacji publicznej musi istnieć i być w posiadaniu organu. W aktach sprawy [...] znajduje się notatka służbowa [...] Kuratora Oświaty z dnia 7 lutego 2022 r., z której jednoznacznie wynika, że żądane przez skarżącego informacje są dokumentem prywatnym uzyskanym przez piastuna organu - B. N. od podmiotu trzeciego, w okolicznościach prywatnych (bez związku z pełnioną przez nią funkcją), na prywatny adres e-mail. Dokument prywatny nie stanowi informacji publicznej, gdyż nie został wytworzony przez Organ, ani na jego zlecenie. Ponadto Organ nie jest w posiadaniu przedmiotowego dokumentu prywatnego (informacji), gdyż nie został on przesłany ani na oficjalny adres e-mail Kuratorium Oświaty w K., adres służbowy [...] Kuratora Oświaty, jego pracowników, jak również nie został złożony na dzienniku podawczym Organu, a w konsekwencji zarejestrowany, na zasadach określonych w instrukcji kancelaryjnej Kuratorium Oświaty w K.. Zatem w zasobach Kuratorium Oświaty w K. nie znajdują się żądane informacje. Jak wynika z treści informacji o przebiegu interwencji poselskiej w dniu 18 stycznia 2022 r. zamieszczonej na przedmiotowej stronie internetowej "Pani Kurator wyjaśniła, że dane, które zaprezentował w wywiadzie opierały się wyłącznie na danych zawartych w przedłożonym raporcie oraz informacjach, które przekazała jej stowarzyszenie "Rodzice chronią dzieci" znanego m.in. z działań przeciwko szczepieniom, a nie swojej wiedzy jako Kurator Oświaty.". Poseł K. S. wyraźnie, więc wskazała, że była świadoma prywatnego charakteru przedłożonych jej informacji, które następnie upubliczniła za pośrednictwem środków masowego przekazu, a których to informacji domaga się ujawniania skarżący w trybie dostępu do informacji publicznej. Organ nie odpowiada za treść oraz sposób rozpowszechniania informacji przez Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej K. S., M. S. i A. M., a uzyskanych przez nich w trakcie interwencji poselskiej w dniu 18 stycznia 2022 r. Organ chcąc uczynić zadość obowiązkowi udostępnienia Posłom na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej informacji związanych z działalnością Organu w związku z przeprowadzoną przez Posłów interwencją poselską przekazał im w zakresie w jakim to było możliwe (z uwagi na żądany zakres) informacje związane z pełnioną funkcją i działalnością Kuratorium Oświaty w K.. Przekazane ww. Posłom informacje zawarte w dokumencie prywatnym służyły zobrazowaniu pewnego problemu, mającego związek z przedmiotem kontroli. Organ stał na stanowisku, że z uwagi na wykonywany mandat Posłowie są świadomi odpowiedzialności jaka na nich spoczywa w związku z uzyskiwanymi przez nich informacjami (art. 19 Ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora), jak również będą one wykorzystywane rzetelnie i w granicach obowiązującego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy u.d.i.p. stanowią, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Stosownie do art. 13 ust 1 i 2 u.d.i.p. samo udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Wskazany w skardze organ jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, nie budzi wątpliwości, iż Kurator Oświaty jest organem władzy publicznej. W kontrolowanej sprawie sporne było natomiast czy żądana informacja stanowi informację publiczną. Stosownie do art. 1 pkt 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. Dodatkowo w świetle art. 6 ust. 1 u.d.i.p. określającym przedmiot informacji publicznej ustawodawca posługuje się określeniem, iż udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności, co oznacza, iż wymienione w tym przepisie w pkt 1-5 rodzaje informacji publicznej nie są zbiorem zamkniętym. Ponadto art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d,e i f u.d.i.p. definiuje jako informację publiczną informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów (organów), o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Dlatego to, iż coś nie jest bezpośrednio dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., jak argumentował skarżony organ, nie oznacza, że nie może być potraktowany jako informacja publiczna. Skoro organ wypowiada się na temat dokumentu, udostępnia go innym osobom, to również taki dokument podlega upublicznieniu. Ewentualne zastrzeżenia organu odnoszące się do braku podstaw do ujawnienia danych wrażliwych czy wykorzystywania ich nierzetelnie poza granicami obowiązującego prawa, mogą być uwzględnione poprzez odpowiednie zanonimizowanie dokumentu. Natomiast w zakresie pkt 2-4 wniosku o udostępnienie informacji skarżony organ w ogóle nie odpowiedział na wniosek. W pytaniu 3 nie chodziło o to, czy organ sporządził sporną listę organizacji, lecz czy sporządzono ją na jego zlecenie lub jak wszedł on w jej posiadanie. Również w zakresie pozostałych pytań organ posiada informację, ponieważ łatwo może ustalić, czy prowadzi jakieś postępowanie z wykorzystaniem listy, a także posiada wiedzę, czy udostępniał sporną listę poza posłami [...] Skoro zatem, jak wyżej wskazano żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest w jej posiadaniu, to winien udzielić takiej informacji. Jeśli natomiast uważa, iż nie może udostępnić informacji, to winna zostać wydana decyzja administracyjna w tym względzie. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Wobec nie uczynienia zadość temu obowiązkowi, w pkt I i II sentencji wyroku Sąd uznając, iż skarżony organ dopuścił się bezczynności zobowiązał go na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania aktu lub dokonania czynności, w terminie 14 dni. W zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) zdaniem Sądu, skarżony organ nie działał z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ sposób zredagowania pytań, charakter spornej listy oraz tryb w jakim kurator ją uzyskał mógł wymagać pewnej analizy prawnej, czy podlega on u.d.i.p. Zatem w postępowaniu skarżonego organu nie ma znamion złej woli, a bezczynność wynikała jedynie z błędnej wykładni przepisów u.d.i.p, co w ocenie Sądu oznacza brak celowego, czy uporczywego działania. Wobec tego orzeczono jak w pkt III sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się koszt wpisu, o czym orzeczono w pkt IV sentencji wyroku.