II SAB/Kr 46/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski ( sprawozdawca) WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r, na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K. o wyłączenie sędziego I. D. od rozpoznania sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w K. na bezczynność Rady Miejskiej postanawia: oddalić wniosek Skarżące stowarzyszenie wnioskiem z dnia [...].11.2007 r. (k.45) wniosło o wyłączenie sędziego I. D. od rozpatrywania niniejszej sprawy "ze względu na wysoce uprawdopodobniony fakt powstania osobistego stosunku pomiędzy nią, a stowarzyszeniem (a właściwie reprezentującym je przewodniczącym), który może mieć wpływ na jej postępowanie (podejmuje m.in. rozstrzygnięcia formalne w oczywisty sposób naruszające prawo, co zostało potwierdzone licznymi orzeczeniami NSA uchylającymi jej orzeczenia, a także z opieszałością rozpatruje sprawy gdzie występuje P. B., co potwierdzają orzeczenia NSA, co przesądza o uprawdopodobnieniu powstania tego stosunku)". Drugi argument z uwagi na jego niejasne sformułowanie należy zacytować in extenso "Znamienne dla opisanej powyżej działalności jest podjęcie w jednej sprawie [...] sierpnia br. dwóch orzeczeń: jedno odrzucało skargę P. B. (z związku z nieopłaceniem skargi) złożoną na Prokuratora Okręgowego nadzorującego opisane powyżej śledztwo, a drugie zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w tej sprawie". W uzasadnieniu wniosku skarżące stowarzyszenie wskazało, że powodem "powstania osobistego stosunku mogą być m.in. kłopoty wymienionej w jednym z jej byłych już miejsc pracy, o które może obwiniać małżonkę P. B., a także poddanie w wątpliwość przez P. B. przed środowiskiem sędziowskim jej kompetencji, co zostało potwierdzone przez NSA, albo też fakt toczącego się postępowania karnego z wniosku P. B., w którym sędzia D. może wystąpić w charakterze oskarżonej jako funkcjonariusz publiczny, który nie dopełnił obowiązków, czym działał na szkodę osoby fizycznej. Dalej wskazano, że sędzia D. "ukryła przed sądem w swoich oświadczeniach dotyczących podobnych wniosku o jej wyłączenie, fakt pracy na rzecz Papieskiej Akademii Teologicznej ([...]), chyba że jest inna kobieta o tym nazwisku która wykładała tam prawo prasowe". Sędzia I. D. w wyjaśnieniu złożonym w trybie art. 22 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zmianami zwanej dalej p.o.p.s.a) podniosła, że : 1) nie przypomina sobie żadnej osoby o nazwisku "B.", którą mogłabym obwiniać o kłopoty "w jednym z jej byłych już miejsc pracy", 2) do oceny jakości jej orzecznictwa nie jest powołany przewodniczący Stowarzyszenia, a NSA, 3) w sprawie rzekomego zatajenia pracy na rzecz Papieskiej Akademii Teologicznej złożyła obszerne wyjaśnienie w sprawie sygn. akt II SAB/Kr 87/06, z którego wynika, że nie miała w tej uczelni żadnych kłopotów, o które mogłaby kogokolwiek obwiniać, a zwłaszcza państwa B., 4) poza zapewnieniami przewodniczącego B. nic jej nie wiadomo o żadnym toczącym się postępowaniu karnym w stosunku do niej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 póz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ), niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z treści wniosku, wynika, że podstawy wyłączenia skarżące stowarzyszenie dopatruje w istnieniu okoliczności, które u skarżącego wywołują uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego NSA I. D. Te okoliczności wg. skarżącego to: - osobisty stosunek sędziego do stowarzyszeniem a właściwie do jego przewodniczącego, - rozstrzygnie spraw w oczywisty sposób naruszające prawo, - opieszałość w rozpatrywaniu spraw gdzie występuje P. B., W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.12. 2005 r. (sygn. akt SK 53/04), ustawodawca znowelizował art. 19 p.o.p.s.a - w tym kierunku, że tę względną przesłankę wyłączenia, rozszerzył do istnienia wszelkich okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie ( art. 1 ustawy z dnia 22.09.2006 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Instytucja wyłączenia sędziego jest gwarancja prawa do bezstronnego sądu. Pojęcie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego należy wykładać szerzej niż okoliczności przesłanki "stosunku osobistego", normatywnej przesłanki sprzed nowelizacji o której wyżej była mowa. Ale z drugiej strony należy mieć na uwadze, że przy wykładni tego przepisu nie można przekroczyć pewnych granic, które doprowadziłyby do niebezpieczeństwa paraliżowania postępowania. A więc tzw. względne przesłanki wyłączenia, szczególnie te o charakterze subiektywnym muszą podlegać szczególnie ostrożnej analizie. W orzecznictwie sądowym zwrócono uwagę, że prawo do bezstronnego sądu należy łączyć z konstytucyjną zasadą niezawisłości sędziowskiej (art. 178 ust. 1 Konstytucji), a ta oznacza niezależność sędziego zarówno od organów państwa, jak i od stron. Jedną z podstawowych przesłanek niezawisłości sędziowskiej zatem jest stworzenie takich warunków sprawowania urzędu sędziowskiego, które eliminują możliwość wywierania nacisków na sędziego z którejkolwiek strony. Rozpoznając wniosek, Sąd zmuszony jest poczynić kilka uwag natury ogólnej. Skarżące stowarzyszenie, jak i jego przewodniczący P. B. od początku istnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - w sprawach o dostęp do informacji publicznej złożyli do chwili obecnej 185 skarg ( zob. zapisek urzędowy sekretariatu Wydziału II tut. Sądu). Przewodniczący stowarzyszenia P. B., stara się kwestionować poczynania sędziów wchodzących w skład Sądu, np. odmawia odpowiedzi na pytania Sądu i stawia tezę, że pytania wynikają z osobistego stosunku sędziego do niego lub stowarzyszenia ( sygn. akt II SAB/Kr 50/07). W sprawie tut. Sądu sygn. akt II SO/Kr 25/07 sędzia I. D. sama złożyła wniosek o wyłączenie podnosząc, że jest obrażana, wyszydzana i poniżana przez skarżącego ( który jest jednocześnie przewodniczącym stowarzyszenia [...]). Takie obrażające przypuszczenia zawiera wniosek złożony w sprawie niniejszej, gdzie stowarzyszenie, działające przez jego przewodniczącego P. B., chce swój wniosek o wyłączenie sędziego uzasadnić powodem powstania osobistego stosunku a przyczyną tego stanu rzeczy "mogą być m.in. kłopoty wymienionej w jednym z jej byłych już miejsc pracy, o które może obwiniać małżonkę P. B., a także poddanie w wątpliwość przez P. B. przed środowiskiem sędziowskim jej kompetencji, co zostało potwierdzone przez NSA, albo też fakt toczącego się postępowania karnego z wniosku P. B., w którym sędzia D. może wystąpić w charakterze oskarżonej jako funkcjonariusz publiczny, który nie dopełnił obowiązków, czym działał na szkodę osoby fizycznej". Zagrożenie sędziemu postawienia go w stan oskarżenia, podważanie jego kompetencji dla Sądu jest próbą zastraszenia sędziego czyli wkroczeniem w jego niezawisłość. W takim przypadku administracja Sądu winna podjąć właściwe działania aby wyeliminować możliwość wywierania nacisków na sędziego. Z całym naciskiem Sąd chce podkreślić, że jedną z podstawowych przesłanek niezawisłości sędziowskiej jest stworzenie takich warunków sprawowania urzędu sędziowskiego, które eliminują możliwość wywierania nacisków na sędziego z którejkolwiek strony. W tym więc kontekście należy rozpatrywać wniosek o wyłączenie sędziego i stwierdzić należy, że nie ma żadnych podstaw aby można przyjąć, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego I. D. od rozpoznania sprawy niniejszej. Taką okolicznością nie może być również zarzut wniosku, rozstrzygania spraw w oczywisty sposób naruszający prawo, czy też opieszałość w ich załatwianiu. Tego rodzaju przesłanki nie mieszczą się w pojęciu okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Skoro więc nie zachodzą przesłanki do wyłączenie sędziego - należało orzec jak w sentencji.