II SAB/Kr 483/19

WyrokWSA w Krakowie2020-02-27

Skład orzekający: Iwona Niżnik - Dobosz, Małgorzata Łoboz, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy przyłącza kanalizacyjnego i przebudowy instalacji kanalizacyjnej, pomimo że w chwili wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie toczyło się żadne postępowanie przed tym organem?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji jest bezzasadna, jeśli w chwili jej wniesienia organ ten nie prowadził żadnego postępowania w danej sprawie. MWINB nie mógł dopuścić się przewlekłości ani bezczynności, skoro akta sprawy zostały mu przekazane dopiero po uchyleniu przez sąd administracyjny decyzji organu I instancji, a nowe postępowanie przed organem I instancji nie zostało jeszcze zakończone. W związku z tym, wnioski o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i zasądzenie odszkodowania również nie mogły zostać uwzględnione.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) w sprawie budowy przyłącza kanalizacyjnego i przebudowy instalacji kanalizacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i domagając się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, odszkodowania oraz zwrotu kosztów. Skarżąca wskazała na niemal 15-letni okres trwania postępowań przed organami nadzoru budowlanego, które wielokrotnie uchylały wydawane decyzje. MWINB wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że w chwili jej wniesienia nie toczyło się żadne postępowanie dotyczące tej sprawy przed tym organem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Niżnik - Dobosz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2020 roku sprawy ze skargi M. B. na przewlekłe prowadzenie przez Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie budowy przyłącza kanalizacyjnego wraz ze studniami kanalizacyjnymi i pionu kanalizacyjnego oraz przebudowy instalacji kanalizacyjnej oddala skargę. M. B., reprezentowana przez adwokata, wniosła 29 listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., skargę z 26.11.2019 r. zatytułowaną "SKARGA na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K.", zwany dalej MWINB. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. art. 8, art. 12 oraz art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2020 r., poz. 256), dalej "K.p.a.". Mając na względzie wskazane zarzuty skarżąca wniosła o: stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty 20.000 zł z tytułu odszkodowania, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła, że Powiatowe Inspektoraty Nadzoru Budowlanego w W. oraz w M. wydawały od 2005 r. nieprawidłowe decyzje z naruszeniem prawa, utrzymywane w mocy przez MWINB, następnie uchylane przez WSA w Krakowie, w sprawie samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej na pierwszym piętrze wspólnego budynku przez współwłaścicieli T. i J. S. wraz z pionem kanalizacyjnym po stronie wschodniej wspólnego budynku oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi nieobjętymi pozwoleniem na budowę inwestora budowy Burmistrza Miasta i Gminy N. - decyzji nr [...] pozwolenia na budowę z 14 maja 2002 r. znak: [...] W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w związku z wniesieniem przez nią wniosku w marcu 2005 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym przy budynku nr [...] w S. oraz przebudowy instalacji kanalizacyjnej w budynku na I piętrze przez T. i J. S., postępowanie w dalszym ciągu się nie zakończyło. Przez niemalże 15 lat toczyło się postępowanie w organach nadzoru budowlanego w W., następnie przed organami nadzoru budowlanego w M., w sprawie samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej na pierwszym piętrze wspólnego budynku przez współwłaścicieli T. i J. S. wraz z pionem kanalizacyjnym po stronie wschodniej oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi. Po wydaniu przez MWINB kolejnego umorzenia postępowania decyzją nr [...] z 10 grudnia 2018 r., znak: [...] do dnia dzisiejszego postępowanie nie zostało zakończone w dalszym ciągu. Wyrokiem z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 229/19 WSA w Krakowie uchylił powyższą zaskarżoną decyzję organu I i II instancji. Tym samym, w ocenie skarżącej, postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia tej i innych spraw (co stwierdził także sąd w ostatnim wyroku z 17 maja 2019 r.). Postępowanie administracyjne prowadzone przez PINB w W. oraz PINB w M. i MWINB budziło wiele wątpliwości w zakresie zarówno prawidłowego rozpatrzenia zebranych w sprawie dowodów, jak też w zakresie zakończenia jej sprawy. Przez tak długi okres czasu postępowanie jeszcze się nie zakończyło, pomimo, że cały materiał dowodowy w sprawie został już zebrany. Zatem ewidentnie po stronie urzędów jest wina tak dużego przedłużania czasu na jej rozpatrzenie i zakończenie. Na dowód tego skarżąca przedłożyła ponaglenie z 17 lipca 2019 r. Skarżąca wskazała również, że MWINB korzystając ze swoich kompetencji nadzorczych postanowieniem z 25 stycznia 2008 r. znak: [...] wyznaczył do załatwienia sprawy jako organ właściwy PINB w M., który bezpodstawnie przez kilka lat wydawał decyzje o umorzeniu postępowania utrzymywane z naruszeniem prawa przez MWINB w K.. Powyższe decyzje uchylał WSA w Krakowie wyrokami wskazując, co organy mają wyjaśnić: - II SA/Kr 1472/09 z 1 lutego 2010 r., - II SA/Kr 119/14 z 8 maja 2014 r., - II SA/Kr 111/15 z 31 marca 2015 r., - II SA/Kr 214/17 z 9 listopada 2017 r., - II SA/Kr 229/19 z 17 maja 2019 r. Podczas trwania postępowań przez okres 15 lat w sprawie skarżącej organy nadzoru budowlanego nie były w stanie jednoznacznie ustalić zakresu decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 14 maja 2002r. znak: [...]. Bud. [...] zgodnie z ww. wyrokami. Po wydaniu ww. wyroków WSA w Krakowie zobligował organy do ustalenia co faktycznie zrealizowano w zakresie przyłącza wraz z pionem kanalizacyjnym oraz do wyjaśnienia, czy jest to objęte ww. pozwoleniem na budowę. PINB w M. podzielił sprawę na dwie części: W zakresie przebudowy instalacji kanalizacyjnej w budynku na pierwszym piętrze (T..J.. S.) wraz z pionem kanalizacyjnym, Budowy przyłącza kanalizacyjnego. Nie prowadząc jednocześnie obydwóch postępowań, mimo że miał taką możliwość, tym samym celowo przyczyniał się do wydłużania postępowania. Zdaniem skarżącej przewlekłość postępowania w zaskarżonej sprawie wynika z następujących okoliczności, które zostały ukazane w decyzji MWINB z 10 grudnia 2018 r. znak: [...] Jak wskazuje karta nr [...] i nr [...] ww. decyzji z 10 grudnia 2018 r., za każdym razem kwestia spornego odcinka przyłącza o długości 3 m pomiędzy studnią nr [...] a nr [...] nie jest objęta pozwoleniem na budowę (akta PINB [...]). Zgodnie z pismem z 8 kwietnia 2009 r. znak [...] Starostwo Powiatowe w W. poinformowało M. B., że brak jest uzgodnień ZUDP przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości nr [...] w S. . Jako dowody skarżąca przedstawiła mapę sytuacyjno-wysokościową obrazującą całe podłączenie nieruchomości 358 do sieci, na okoliczność stanu faktycznego w sprawie, a także pismo z 8 kwietnia 2009 r. znak [...] Starostwo Powiatowe, na okoliczność potwierdzenia braku uzgodnień ZUDP dla przyłącza kanalizacyjnego. Uwzględnienie skargi powoduje, zdaniem skarżącej, że uzasadnione jest żądanie przyznania od Skarbu Państwa kwoty pieniężnej w wysokości [...] zł na jej rzecz, w szczególności ze względu na pozorowane, celowe i zamierzone wydłużanie w ocenie skarżącej postępowania przez organy nadzoru budowlanego, które nie są w stanie określić całokształtu istotnych dowodów w sprawie, która jest rozpoznawana począwszy od marca 2005 r. przez PINB w W., który dopiero postanowieniem z 22 sierpnia 2005 r. znak: [...] nałożył obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów przez T. i J. S.. Skarżąca podniosła, że obecnie w wyniku następnych czynności podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego w M. sprawa w dalszym ciągu nie została ostatecznie zakończona. Po 11 latach organ I instancji wydał nakaz rozbiórki (wcześniej w tym zakresie umarzając postępowanie) w sprawie samowolnie wykonanej instalacji kanalizacyjnej przez T. i J. S., która podłącza tylko część nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Decyzję organu I instancji utrzymał w mocy MWINB decyzją nr [...] z 4 listopada 2016 r. Skargę Państwa S. na ww. decyzję z 4 listopada 2016 r. WSA w Krakowie oddalił wyrokiem z 27 czerwca 2017 r. o sygn. II SA/Kr 32/17. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 lipca 2018 r. sygn. II OSK 3238/17 oddalił skargę Państwa S. od ww. wyroku WSA w Krakowie. Skarżąca wskazała, że jej skarga jest pierwszą wniesioną w przedmiotowej sprawie. Ponadto podała, że szkoda jaką doznała i w dalszym ciągu doznaje jest systematycznie wyrządzana od 2005 r. bezpośrednio z powodu przewlekle prowadzonego postępowania w zakresie budowy przyłącza wraz z przebudową instalacji wodociągowej we wspólnym budynku nr [...] w S.. Zdaniem skarżącej w toku całego prowadzonego postępowania od 15 lat jest traktowana w sposób karygodny, a organ (Burmistrz MiG N.) nakłada na nią wielokrotnie kary grzywny za de facto niewłaściwe postępowanie współwłaścicieli T. i J. S., którzy nie wypełniają określonych warunków technicznych nadanych T. S. (z naruszeniem prawa współwłasności) w związku z dokonaną przebudową instalacji kanalizacyjnej. Burmistrz nakładał dwukrotnie obowiązki na skarżącą w zakresie podłączenia części nieruchomości do sieci. Skarżąca zaznaczyła też, że działając w porozumieniu z T. i J. S. Burmistrz MiG N. wnosił do Straży Miejskiej wnioski o ukaranie skarżącej karą grzywny, wydawał bezprawnie decyzje przeciwko skarżącej na ponoszenie opłat za czyszczenie szamba z naruszeniem prawa, które zgodnie ww. warunkami powinno być zlikwidowane po spisaniu protokołu w 8 kwietnia 2005 r. z podłączenia całej wspólnej nieruchomości nr [...] do sieci. Ponadto wszczęto postępowanie administracyjne stanu technicznego szamba, które w świetle prawa nie powinno istnieć po podłączeniu wspólnej nieruchomości nr [...] do sieci i prowadzenia egzekucji. Skarżąca podniosła również okoliczność, że w trakcie prowadzonego przewlekle postępowania znak [...] PINB w M. przesłał trzy pisma z 8 grudnia 2010 r., 15 kwietnia 2011 r. i 8 sierpnia 2011 r. o podjęcie decyzji z uwagi na to, iż Burmistrz zobowiązany jest przepisami prawa do podjęcia stosownych działań mających na celu spowodowanie zaprzestania użytkowania istniejącego zbiornika na ścieki na nieruchomości w [...], jego rozbiórkę (zgodnie z warunkami ZWiK oraz U.K w N. i włączenie przez "Wodociągi N." Sp. z o.o. w N. na skonsumowany wniosek T. S. w sieć kanalizacyjną całej nieruchomości w [...]. Burmistrz do chwili obecnej nie podjął żadnych działań w celu wyjaśnienia naruszenia prawa, którego się dopuścił. Na dowód powyższego skarżąca przedłożyła ww. pisma PINB w M. z 8 grudnia 2010 r., 15 kwietnia 2011 r., 8 sierpnia 2011 r. W związku z powyższym skarżąca od roku 2005 ponosi ogromne koszty w wynikające z naruszeń prawa, których dopuszczają się organy administracji oraz w wyniku prowadzenia dużej ilości spraw przed WSA w Krakowie, o których Sąd może powziąć informacje z urzędu Ponadto skarżąca podkreśliła, że PINB w W. na podstawie przepisów prawa budowlanego dokonywał kontroli wykonanych prac na nieruchomości nr [...] (w dniu 17 listopada 2005 znak PINB - [...] potwierdził przyjęcie obiektu budowlanego do użytkowania), pomimo istniejących licznych naruszeń prawa nie wniósł sprzeciwu na istniejące nieprawidłowości - niepodłączenia zgodnie z dokumentacją projektową oraz warunkami technicznymi. W wyniku tego doszło do podłączenia jedynie części nieruchomości dla T. i J. S. obok istniejącego szamba. Ponadto skarżąca wskazała, że nigdy nie wyegzekwowano skutecznie rozbiórki szamba przez P.P. S., co spowodowało bezprawne i bezpodstawne obciążanie z tego tytułu skarżącą. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., z uwagi na niedopuszczalność. MWINB wskazał, że postępowanie odwoławcze od decyzji PINB w M. z 30 czerwca 2016 r. znak: [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w części wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego na nieruchomości w S. dz. ewid. nr [...] - zostało zakończone decyzją MWINB z 10 grudnia 2018 r. nr [...] znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 229/19 uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W związku z powyższym po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku, akta sprawy organu I instancji zostały przekazane do PINB w M. w celu ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z zaleceniami sądu. W chwili wniesienia skargi przez skarżącą przed MWINB nie toczyło się i nie toczy się żadne postępowanie dotyczące instalacji kanalizacyjnej oraz przyłącza kanalizacyjnego na ww. nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących przewlekłego prowadzenia postępowania przez PINB w M. oraz PINB w W., MWINB wyjaśnił, że skargę do sądu administracyjnego na przewlekłość danego organu wnosi się za pośrednictwem tegoż organu, którego przewlekłość jest zarzucana, zatem skarga ta dotycząca PINB w M. oraz PINB w W. winna być wniesiona za ich pośrednictwem. Tym samym, zdaniem organu, w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą do WSA w Krakowie organ nie ma podstaw do zastosowania art. 65 K.p.a. w celu przekazania skargi zgodnie z właściwością, gdyż dysponentem skargi jest sąd administracyjny, dlatego niniejsze pismo stanowi odpowiedź organu na skargę w części dotyczącej MWINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 precyzuje, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji ma na celu ochronę praw strony, przez doprowadzenie do wydania w sprawie w rozsądnym czasie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. § 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W kwestii wyczerpania środka zaskarżenia, jako warunku formalnego skargi na przewlekłość, należy wskazać, że do skargi z 29 listopada 2019 r. załączono ponaglenie wniesione przez skarżącą do MWINB 17 lipca 2019 r. w trybie art. 37 § 1 K.p.a. "na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku skarżącej z kwietnia 2005 r., który wszczął Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w W. w dniu 7 czerwca 2005r. znak; [...], w sprawie budowy przyłącza kanalizacyjnego (...)". Choć zatem ściśle formalnie ponaglenie winno być kierowane do organu wyższego stopnia, w tym przypadku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, za pośrednictwem MWINB, to należało w sprawie uznać, że skarżąca wykazała wyczerpanie środka zaskarżenia, a skarga okazała się dopuszczalna. Pojęcia "bezczynność" i "przewlekłość" są zdefiniowane ustawowo w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z art. 37 K.p.a.: § 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, które zachowało aktualność, pojęcie bezczynności odnoszono przede wszystkim do niewydania w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1031/12 - przywołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" natomiast wiązano z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ administracji postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 116-119). Jako przewlekłe oceniano również takie postępowanie, w którym czynności podejmowane są przez organ w dużym odstępie czasu bądź wykonywane są czynności pozorne, powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 2011/6 s. 33; M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 289-290; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. I OSK 2704/13). Skarżąca zarzucała w skardze wniesionej za pośrednictwem MWINB przewlekłość postępowania trzech organów, to jest MWINB, PINB w M. oraz PINB w W., a także nieuprawnione - zdaniem skarżącej - działania i zaniechania Burmistrza Miasta i Gminy N.. Trzeba wyraźnie podkreślić, że z uwagi na zakres przedmiotowy rozpoznania skargi oraz kwestię jej dopuszczalności związaną z wyczerpaniem środków zaskarżenia w postaci ponaglenia, w niniejszej sprawie Sąd rozstrzygał jedynie skargę na przewlekłość prowadzenia postępowania przez MWINB. Warto zauważyć, że problematyka dotycząca m.in. samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej na pierwszym piętrze wspólnego budynku przez współwłaścicieli T. i J. S. wraz z pionem kanalizacyjnym po stronie wschodniej wspólnego budynku oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z dworna studniami kanalizacyjnymi nieobjętymi pozwoleniem na budowę inwestora budowy Burmistrza Miasta i Gminy N. jest elementem szerszego sporu, który odzwierciedlił się m.in. w wielu toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych. Stosunki pomiędzy skarżącą a T. i J. S., a także implikacje prowadzonych robót i wydawane wobec ww. osób akty administracyjne wskutek ich zaskarżania doprowadziły do zarejestrowania i prowadzenia, począwszy od 2004 r., łącznie 191 spraw przed WSA w Krakowie (180 ze skargi skarżącej, 11 ze skargi T. S..) Z oczywistych względów Sąd w niniejszej sprawie nie może odnosić się do całościowo pojmowanej sytuacji prawnej skarżącej, związanej m.in. z przedmiotową nieruchomością, a musi - zgodnie z przepisami procedury - zawęzić rozpoznanie sprawy do sformułowanej w skardze kwestii domniemanego przewlekłego prowadzenia postępowania przez MWINB w sprawie samowolnej przebudowy instalacji kanalizacyjnej na pierwszym piętrze wspólnego budynku przez współwłaścicieli T. i J. S. wraz z pionem kanalizacyjnym po stronie wschodniej wspólnego budynku oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z dwoma studniami kanalizacyjnymi nieobjętymi pozwoleniem na budowę inwestora budowy Burmistrza Miasta i Gminy N. - decyzji nr [...] pozwolenia na budowę z 14 maja 2002 r. znak: [...] Należy przyznać, że rzeczywiście, jak podnosiła skarżąca, w związku m.in. z ww. robotami budowlanymi, sądy administracyjne wydały szereg wyroków, uchylając jako wadliwe decyzje administracyjne organów obu instancji. W związku z powyższym zrozumiałe jest niezadowolenie skarżącej dotyczące nierozstrzygnięcia przez 15 lat w ostateczny sposób podnoszonych przez nią problemów. Sąd w sprawie niniejszej nie mógł jednak badać całej historii ww. robót budowlanych, a jedynie wyłącznie kwestię przewlekłości MWINB i to na danym etapie postępowania administracyjnego. Kluczowym aspektem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była okoliczność, czy w opisanym przez skarżącą, prowadzonym od 15 lat postępowaniu, w chwili wniesienia skargi do WSA w Krakowie, czyli 29 listopada 2019 r., MWINB był zobowiązany do podejmowania jakichkolwiek czynności w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Należy tu wskazać, że skargę wniesiono 29 listopada 2019 r., tymczasem ostatnie wydane w sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego (PINB w M. z 30 czerwca 2016 r. umarzająca postępowanie i MWINB z 10 grudnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję I instancji) zostały uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 229/19. Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że uchyla decyzję umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy przyłącza kanalizacyjnego na działce nr [...] w miejscowości S.. W ocenie organów w tej sprawie inwestorem tych prac była Gmina N., a dokonano je jako nieistotne odstępstwo od wykonywanych w ramach objętych pozwoleniem na budowę prac przy budowie sieci kanalizacyjnej miejscowości S.. Postępowanie w sprawie nieprawidłowości przy budowie tej sieci prowadzi PINB w W. i obejmuje także przyłącze na działce nr [...]. Prowadzenie postępowań dotyczących częściowo tego samego przedmiotu mogłoby w ocenie organu doprowadzić do wydania decyzji obarczonej wadą nieważności. Stanowisko organu w ocenie sądu nie miało usprawiedliwionych podstaw. WSA w ww. wyroku wskazał m.in., że prawo do umorzenia w całości lub w części postępowania, czy na wcześniejszym etapie odmowy jego wszczęcia, dotyczą sprawy wszczętej później tj. jeżeli organ stwierdzi, że wniosek o wszczęcie postępowania dotyczy sprawy, co do której postępowanie jest już prowadzone, powinien odmówić jej wszczęcia, a jeżeli ją już prowadzi winień postępowanie umorzyć w całości lub części, w zależności od tego czy postępowanie będące w toku pokrywa się w całości czy tylko w części z postępowaniem wszczętym później. Odwrotna sytuacja tj. umorzenie postępowania przez organ wobec stwierdzenia, że inny organ wszczął postępowanie pokrywające się z tym już prowadzonym, w ocenie sądu nie jest dopuszczalne. Taka praktyka mogłaby doprowadzić do wszczynania coraz to nowych postępowań dotyczących tego samego przedmiotu i umarzania tych już się toczących, co zapobiegałoby "starzeniu" się sprawy, ale stałoby w jawnej sprzeczności z zasadami jakimi rządzi się postępowania administracyjne, choćby wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasadzie prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Sąd stwierdził też, że w niniejszej sprawie organ, tą jakby mogło się wynikać dosyć błahą sprawę, prowadzi od 2005 r. Umarzając zaś postępowanie powołał się na postępowanie wszczęte w 2013 r. Jeżeli nawet postępowanie to dotyczyłoby częściowo tego samego przedmiotu, co postępowanie prowadzone przez PINB w W. (co nie ma miejsca, o czym poniżej), to właśnie ten organ - PINB w W. mając wiedzę, że przed PINB w M. toczy się już postępowanie dotyczące legalności przyłącza na działce nr [...] w miejscowości S., winien w części umorzyć swoje postępowanie jako wszczęte znacznie później. Sytuacja odwrotna w ocenie sądu jest niedopuszczalna. Dodatkowo sąd wskazał, że jak wynika z decyzji, na którą powoływał się organ tj. decyzji PINB w W. z 23 września 2013 r. [...], postępowanie prowadzone przez ten organ (PINB w W.) nie dotyczy działki nr [...]. Z decyzji tej wynika, iż organ ten wszczął postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie zbadania zgodności z prawem wykonanej budowy części sieci kanalizacyjnej w miejscowości S. na działce nr [...] w ramach decyzji pozwolenia na budowę z 14 maja 2002 r. [...]. Bud. [...] nr [...] przeniesionej decyzją Starosty [...] z 11 września 2003 r. znak [...] i dopuszczenia do użytkowania na przedmiotowych działkach. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu w związku z wnioskiem skarżącej z 17 lutego 2011 r. uzupełnionym 28 lutego 2011 r. , pismem z 4 czerwca 2011 r. oraz pismem z 2 kwietnia 2013 r. Było to wyłącznie postępowanie w zakresie sieci kanalizacyjnej na działkach [...], [...], [...] w S., na które wskazała skarżąca w piśmie z 2 kwietnia 2013 r., a w przedmiotowym postępowaniu nie zajmowano się przyłączem do budynku nr [...], jak i istniejącym zbiornikiem na nieczystości ciekłe na przedmiotowej nieruchomości. Fakt objęcia odrębnym postępowaniem oceny legalności przyłącza na działce nr [...] wynika także z decyzji MWINB z 7 marca 2014 r. znak: [...] W tym stanie rzeczy nie można uznać, iż postępowania te choćby częściowo dotyczą tego samego przedmiotu. Po ww. uchyleniu przez WSA decyzji obu instancji sprawa trafiła z powrotem do PINB w M.. Akta administracyjne WSA zwrócił (wysłał) do organu 13 sierpnia 2019 r. Organ I instancji w chwili wnoszenia skargi nie przeprowadził jeszcze ponownie postępowania i nie zakończył go stosownym aktem administracyjnym, który mógłby być zaskarżony do MWINB. Zatem skoro, jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę, w chwili wniesienia skargi przez skarżącą przed MWINB nie toczyło się i nie toczy żadne postępowanie dotyczące instalacji kanalizacyjnej oraz przyłącza kanalizacyjnego na ww. nieruchomości, to skarga na przewlekłe prowadzenie przez MWINB postępowania jest bezzasadna i podlega oddaleniu. MWINB nie mógł zatem naruszyć podnoszonych w skardze przepisów K.p.a. Innymi słowy, skoro nie pojawiła się konieczność ani możliwość wydania rozstrzygania przez organ II instancji - MWINB, to nie mógł on popaść w tym zakresie ani w bezczynność ani w przewlekłość. Skoro MWINB w chwili wniesienia niniejszej skargi nie prowadził żadnego postępowania, a bezzasadna skarga podlegała oddaleniu, to bezzasadne były również wnioski skargi o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty [...]zł z tytułu odszkodowania. O charakterze naruszenia prawa (art. 149 § 1 a P.p.s.a.), czy też o ewentualnym wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej (art. 149 § 2 P.p.s.a.) może być mowa jedynie w przypadku uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jeśli chodzi zaś o kwestionowanie przewlekłego, niewłaściwego działania czy zaniechań PINB w M. i PINB w W., to skarżąca może doprowadzić do kontroli sądowej w ww. zakresie poprzez wniesienie skargi odpowiednio na przewlekłe prowadzenie postępowania przez każdy z ww. organów niezależnie, za ich pośrednictwem, po wcześniejszym wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia. Z kolei jeśli chodzi o ewentualne kwestionowanie działania, bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań przez Burmistrza Miasta i Gminy N., to również i ten przejaw działalności administracji wymaga do jego skontrolowania przez WSA w Krakowie wniesienia odrębnej skargi, poprzedzonej ponagleniem lub w przypadku wydania aktu odpowiednio zażaleniem lub odwołaniem zgodnie z właściwością - do organu wyższego stopnia. Żadnej z ww. kwestii - z uwagi na ściśle określony przepisami zakres rozpoznawania spraw - Sąd nie mógł brać pod uwagi rozpoznając niniejszą skargę, wniesioną przez reprezentującego skarżącą adwokata, na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K., zwany MWINB-em. Sąd w niniejszej sprawie nie mógł również brać pod uwagę - jako niemających wpływu na jej rozstrzygnięcie i znajdujących się poza zakresem niniejszej sprawy – sformułowanych w skardze twierdzeń skarżącej, iż: - PINB w W. oraz w M. wydawały nieprawidłowe decyzje od 2005 r., - postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, - postępowanie administracyjne prowadzone przez PINB w W. oraz PINB w M. i MWINB budziło wiele wątpliwości w zakresie zarówno prawidłowego rozpatrzenia zebranych w sprawie dowodów jak też w zakresie zakończenia jej sprawy, - PINB w M. celowo nie prowadził jednocześnie dwóch postępowań przez co przyczynił się do wydłużania postępowania, - kwestia rozbiórki orzeczonej wobec samowolnie wykonanej instalacji kanalizacyjnej przez T. i J. S., - nakładanie przez Burmistrza MiG N. kar grzywny za niewłaściwe postępowanie współwłaścicieli T. i J. S., w związku z dokonaną przebudową instalacji kanalizacyjnej, - bezprawne wydawanie opłat za czyszczenie szamba z naruszeniem prawa, które powinno być zlikwidowane, - kwestia zobowiązania Burmistrza MiG N. do podjęcia stosownych działań mających na celu spowodowanie zaprzestania użytkowania istniejącego zbiornika na ścieki na nieruchomości w [...] i jego rozbiórki. Podsumowując Sąd wskazuje, jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, że MWINB będzie miał możliwość i obowiązek ponownego działania w przedmiotowej sprawie dopiero po uprzednim rozstrzygnięciu aktem (decyzją) przez organ I instancji PINB w M., w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 17 maja 2019 r. sygn. II SA/Kr 229/19. Mając więc na uwadze, że w chwili wniesienia skargi przed MWINB nie było prowadzone postępowanie, Sąd z ww. przyczyn orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło