II SAB/Kr 50/04

WyrokWSA w Krakowie2005-06-06

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Małgorzata Brachel - Ziaja, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania z urzędu może być podstawą do uwzględnienia skargi na bezczynność, jeżeli przepisy prawa nie przewidują wydania odrębnego aktu administracyjnego w przedmiocie wszczęcia postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może być uznany za bezczynny w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania z urzędu, jeśli przepisy prawa nie przewidują wydania odrębnego aktu administracyjnego (postanowienia lub decyzji) w przedmiocie wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania. W takiej sytuacji brak wydania takiego aktu nie stanowi bezczynności, a jedynie brak formalnej czynności procesowej, która nie jest wymagana przepisami prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie samowoli budowlanych i samowolnego wybudowania drogi. Organ wszczął postępowanie w sprawie uzgodnienia zgodności budowy z przepisami Prawa budowlanego i wydał decyzję o odmowie nałożenia nakazu wykonania przeróbek. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu, twierdząc, że ich wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu nie został rozpoznany. Organ administracji argumentował, że postępowanie zostało zakończone decyzją, a wniosek skarżących został potraktowany jako wniosek strony o wszczęcie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. K. i A. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2005r. sprawy ze skargi E. K. i A. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. skargę oddala W związku z pismem z dnia 15 grudnia 2002r. (data wpływu: 19 grudnia 2002r.) zawierającym żądanie E. i A. K. wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie samowoli budowlanych na działce nr "1" w P. oraz samowolnego wybudowania drogi asfaltowej przez działkę należącą do wspólnoty pastwiskowej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie uzgodnienia zgodności z przepisami Prawa budowlanego budowy budynków na nieruchomości położonej w P. nr [...] (działka nr "1"), stanowiącej własność A. i L. W., zawiadamiając o tym fakcie strony postępowania pismem z dnia 9 stycznia 2003r. Postępowanie powyższe zakończyło się decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] lipca 2004r., znak:[...] o odmowie nałożenia na A. i L. W. nakazu wykonania określonych przeróbek w celu odprowadzenia wykonanych robót przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym i budynku gospodarczo-garażowym na działce nr "1" w P. do stanu zgodnego z prawem. W dniu 18 sierpnia 2004r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga E. i A. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Skarżący podnoszą że w dniu 15 grudnia 2002 roku złożyli wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu w sprawie ewidentnych samowoli budowlanych na działce nr "1" w P., gmina G. Pomimo ewidentnych samowoli postępowanie takie nie zostało wszczęte, nie zostało wydane też postanowienie odmawiające prowadzenia takiego postępowania. Jednocześnie skarżący podkreślają że wypełnili wszystkie wymagania formalne dopuszczalności skargi, albowiem zgodnie z art. 37 k.p.a. złożyli wniosek do organu drugiej instancji o ustalenie drugiego terminu załatwienia sprawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił jednak - w ocenie skarżących - ustalenia takiego terminu. Skarżący podnoszą że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. prowadzi postępowanie wszczęte na rzekomy wniosek skarżących, podczas gdy - jak twierdzą skarżący - nigdy nie składali oni takiego wniosku i wielokrotnie wyjaśniali sens ich pisma w sprawie ponawiając żądanie prowadzenia sprawy z urzędu. Skarżący podnoszą że konsekwentnie domagają się umorzenia postępowania prowadzonego na ich rzekomy wniosek, a wszczęcia postępowania z urzędu. Pismem z dnia 27 października 2004 r. skarżący podtrzymali swoją skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. przedstawiając obszerne uzasadnienie dotyczące meritum sprawy samowoli budowlanych na działce nr "1" w P. oraz samowolnego wybudowania drogi asfaltowej. Podnoszą że postępowanie o którego wszczęcie z urzędu wnioskowali, powinno być wszczęte, a w przypadku odmowy, wszczęcia powinni byli otrzymać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu. Zdaniem skarżących ich wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie samowoli budowlanej nie został do tej pory rozpoznany i na tym polega bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. wskazał, że prowadził postępowanie administracyjne zgodnie z art. 61 k.p.a. w związku ze złożonym wnioskiem w dniu 19 grudnia 2002r. przez E. i A. K. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez PINB w W. na działce nr "1" w P. w dniu 30 stycznia 2003r. oraz w dniu 26 lutego 2004r. A. i L. W. przedłożyli w oryginale akt notarialny darowizny nieruchomości K. i Z. W. na rzecz A. i L. W., w którym określono, że darowizna obejmuje działkę nr "1" dom mieszkalny murowany nr [...] oraz budynek gospodarczy. Właściciele przedłożyli do wglądu decyzję pozwolenia na budowę z dnia 15 września 1979r. wydaną przez Naczelnika Gminy G. na Inwestora - Z.W., zatwierdzoną dokumentację techniczną budynku. Na planie sytuacyjnym uwidoczniony jest istniejący dojazd do działki nr "1" przez działkę nr "2". Dojazd od budynku nr [...] prowadzi do drogi gminnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. podniósł, że w prowadzonym postępowaniu i po wnikliwej analizie zebranego materiału dowodowego ustalono, że budowa budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-garażowego została zakończona przed 1 stycznia 1995r. Decyzją z dnia [...] marca 2003r. umorzono postępowanie w sprawie, o co wnosili w swoim piśmie z dnia 28 lutego 2003r. E. i A. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. i A. K. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. znak:[...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie nr [...] z dnia [...] lipca 2004r., która stała się ostateczna. W związku z powyższym w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. skarga na jego bezczynność jest nieuzasadniona. Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2005r. stawili się skarżący E. K. i A. K. Nie stawił się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270). Zdaniem skarżących bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. polega na nierozstrzygnięci ich wniosku z dnia 15 grudnia 2002 roku o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie samowoli budowlanych na działce nr "1" w P. oraz samowolnego wybudowania drogi asfaltowej przez działkę należącą do wspólnoty pastwiskowej. Art. 61 § 1 k. p. a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera jednak żadnych przepisów określających formę prawną wszczęcia postępowania, w szczególności zaś nie wymaga wydania w tym zakresie odrębnego postanowienia. Jeżeli organ administracji znajduje podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu powinien o tym fakcie zawiadomić strony nie wydając aktu administracyjnego (postanowienia lub decyzji). Zgodnie bowiem z art. 61 §4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie- W sytuacji, gdy organ nie znajduje podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, nie podejmuje w tym zakresie żadnych czynności w sformalizowanym postępowaniu. W doktrynie i w orzecznictwie wskazuje się, że przepisy prawa polskiego - poza wyjątkowym przypadkiem przewidzianym w art. 31 § 2 k.p.a. (postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu na żądanie organizacji społecznej) - nie przewidują wydawania odrębnego orzeczenia w przedmiocie wszczęcia postępowania, tzn. zarówno o wszczęciu, jak i o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nie miał kompetencji do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie samowoli budowlanych na działce nr "1" w P. oraz samowolnego wybudowania drogi asfaltowej przez działkę należącą do wspólnoty pastwiskowej, a w związku z tym nie może być mowy o jego bezczynności w zakresie rozstrzygnięcia zasadności wszczęcia z urzędu powyższego postępowania. Stąd też zarzut skarżących, iż ich wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu w przedmiocie samowoli budowlanej nie został do tej pory rozpoznany i na tym polega bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., jest nieuzasadniony. Organ prowadził postępowanie w sprawie samowoli budowlanych na działce nr "1" w P. oraz samowolnego wybudowania drogi asfaltowej traktując pismo z dnia 15 grudnia 2002r. (data wpływu: 19 grudnia 2002r.) E. i A. K. jako wniosek pochodzący od stron postępowania (ostatnie zdanie wniosku brzmi: "domagamy się traktowania nas jako stronę") i zakończył to postępowanie decyzją z dnia [...] lipca 2004r., znak: [...] o odmowie nałożenia na A. i L. W. nakazu wykonania określonych przeróbek w celu doprowadzenia wykonanych robót przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym i budynku gospodarczo-garażowym na działce nr "1" w P. do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że już w chwili składania skargi nie istniała bezczynność organu w sprawie samowoli budowlanych na działce nr "1" w P. W tym stanie rzeczy należało oddalić skargę E. i A. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddają.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło