II SAB/Kr 50/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi 930 zł i stanowi go świadczenie emerytalne. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie o powierzchni 35,5 m- oraz udział - we własności domu o powierzchni 80 m-. Skarżąca nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy A. M. podniosła, iż jest osobą samotną, schorowaną. Utrzymuje się jedynie z emerytury, a uzyskiwane środki finansowe niejednokrotnie nie wystarczają na wykupienie leków. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że nie uzyskuje żadnych dochodów z nieruchomości stanowiących jej własność. Przesłała ona także kserokopie następujących dokumentów: skierowania do szpitala, karty informacyjnej leczenia szpitalnego, wyniki konsultacji lekarskich, decyzji w sprawie wymiaru podatku nieruchomości na rok 2008 oraz pokwitowania wpłaty tego podatku, dowody wpłat za telefon, energię elektryczną i czynsz za mieszkanie, a także potwierdzenie przelewu świadczenia emerytalnego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. A. M. jest samotną emerytką utrzymującą się z emerytury w wysokości 930 zł. Jest osobą schorowaną, zatem część dochodów zmuszona jest przeznaczać na konieczne leczenie. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie posiada możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).