II SAB/Kr 54/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w przedmiocie nakazania usunięcia instalacji c.o. I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do wydania w terminie 30 dni aktu administracyjnego w sprawie z wniosku W. K. z dnia 10 listopada 2011 r.; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w S. grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych); IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 11 marca 2015 r. W. K. wniósł skargę na niezałatwienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w terminie określonym w k.p.a. sprawy wszczętej na skutek wniosku strony z dnia 10 listopada 2011 r. o wydanie decyzji nakazującej T. H. usunięcie z piwnicy wnioskodawcy instalacji c.o. W uzasadnieniu skargi W. K. podniósł, że instalacja centralnego ogrzewania, której montaż wykonał przez T. H. przebiega ok.13 mb przez korytarz piwnic bloku oraz piwnice skarżącego bez żadnych podpór. Prowizorka instalacji (rura o średnicy ok. 20 cm jedynie owinięta tekstylnym materiałem) stwarza zagrożenie dla zdrowia nie tylko właściciela piwnicy, ale także innych użytkowników korzystających z korytarza, w którym usytuowana jest instalacja. Wnoszący skargę domagał się już w 2011 roku nakazania usunięcia tej instalacji, bowiem dalsze użytkowanie instalacji stanowi zagrożenie dla zdrowia użytkowników piwnicy. Ustalenie zgodności z przepisami technicznymi i przeciwpożarowymi samowolnie zainstalowanej i eksploatowanej kotłowni centralnego ogrzewanie w piwnicy T. H. nie wymagało dodatkowej ekspertyzy tylko zrealizowania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa budowlanego, co należy do ustawowych obowiązków nadzoru budowlanego. Skarżący podał, że wizje lokalna przeprowadzono w 2011 r., ponownie wizję wykonano w 3 czerwca 2013 r. - zatem po upływie 18 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Pismem z dnia 11 czerwca 2013 r. powiadomiono stronę, że zostanie wydana decyzja po upływie terminu siedmiu dni od możliwości zapoznania się aktami sprawy. Brak decyzji pomimo upływu dwu lat spowodował wystąpienie pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. w trybie art. 36 k.p.a. Pismem z dnia 10 lutego 2014 r. skarżący został powiadomiony o załatwieniu sprawy decyzją w terminie dwu miesięcy od tej daty. Następnie otrzymał decyzję z dnia 22 kwietnia 2014 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wykonania centralnego ogrzewania bez pozwolenia. Zdaniem skarżącego w tych okolicznościach jego wniosek jest nadal niezałatwiony. Zdaniem skarżącego PINB w S. zobowiązany był do wydania zgodnie z wnioskiem decyzji (z rygorem natychmiastowej wykonalności) nakazującej T. H. usunięcia instalacji c.o. z piwnicy wnioskodawcy która zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu użytkownika oraz innym mieszkańcom/13 mb przewodu z wrzątkiem bez żadnych podpór. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Uzasadniając swoje stanowisko organ nadzoru budowlanego opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że W. K. w dniu 10 listopada 2011 r. złożył wniosek "o zobowiązanie T. H. (...) do usunięcia z mojej piwnicy zamontowanej bez stosownych zezwoleń wg prawa budowlanego instalacji c.o. z pieca c.o. usytuowanego w piwnicy nr [...]". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po wszczęciu z urzędu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wydał decyzję z dnia 22 kwietnia 2014 r., znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę centralnego ogrzewania w lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego nr [...] na Os. [...] w S.. Decyzja ta, po wniesieniu odwołania przez W. K., została podtrzymana decyzją nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., zwanego dalej WINB, z dnia 11 grudnia 2014 r., znak: [...]. Zdaniem organu nadzoru budowlanego skarżący nie wykazuje woli zrozumienia, iż obie powyższe decyzje stanowią sposób załatwienia jego wniosku z dnia 10 listopada 2011 r., przy czym organy w swych działaniach związane są przepisami prawa, a nie żądaniem wyrażonym przez wnoszącego. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że W. K. złożył zażalenie na PINB adresowane do WINB na niezałatwienie w terminie sprawy usunięcia z jego piwnicy instalacji c.o. należącej do T. H.. Ponieważ zażalenie zostało złożone na dziennik podawczy PINB, organ ten zawiadomieniem z dnia 10 marca 2015 r. przekazał je organowi właściwemu oraz uznał za stosowne przeprowadzenie kontroli stanu technicznego inkryminowanej instalacji c.o., co też uczyniono w dniu 19 marca 2015 r. W toku czynności kontrolnych ustalono, że stan instalacji nie zmienił się od daty ostatnich oględzin przeprowadzonych w dniu 31 lipca 2013 r., a obecny podczas kontroli przedstawiciel zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej, W. B., oświadczył, iż przedmiotowa kotłownia zostanie zlikwidowana, albowiem opracowywany jest projekt wspólnej dla całego bloku kotłowni opalanej gazem i instalacji c.o. Wobec tego PINB uznał, iż nie ma podstawy do wszczynania postępowania administracyjnego w sprawie inkryminowanej kotłowni i instalacji c.o., na którą w dacie wykonania nie było wymagane pozwolenie na budowę. PINB zauważył, iż zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Tymczasem W. K. wniósł skargę do WSA w Krakowie przed rozpatrzeniem przysługującego mu zażalenia na bezczynność organu, które zostało przekazane do WINB zawiadomieniem z dnia 10 marca 2015 r. Zatem z punktu widzenia art. 52 § 1 p.p.s.a. skarga na bezczynność jest bezzasadna choćby z tego powodu. PINB pomija tutaj fakt braku prowadzenia postępowania administracyjnego, w którym mógłby pozostawać w bezczynności lub prowadzić je w sposób przewlekły. W takich okolicznościach faktycznych i prawnych PINB wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia. Tym samym przedmiotowa skarga jest bezzasadna i winna być odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: W pierwszej kolejności wskazać należy, ze wniosek organu o odrzucenie skargi nie mógł być uwzględniony, bowiem skarga, stosownie do przepisu artr. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi została poprzedzona wyczerpaniem odpowiedniego środka. Środkiem tym, zgodnie z art. 37 § 1 kpa, było zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które zostało przekazane do załatwienia Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Z przepisów regulujących takie zażalenie, a także z przepisów regulujących tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie wynika obowiązek powstrzymywania się w skierowaniu skargi na bezczynność organu do czasu rozpatrzenia zażalenia przez organ wyższego stopnia. To zatem, że zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie nie zostało rozpoznania nie czyni jego skargi niedopuszczalna i nie tamuje merytorycznego rozpoznania skargi przez Sąd. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W dniu 10 listopada 2011 r. W. K. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o zobowiązanie T. H. do usunięcia z piwnicy skarżącego zamontowanej bez stosownych zezwoleń instalacji c.o. Dopiero w dniu 17 maja 2013 r. sporządzone zostało zawiadomienie o wszczęciu, z dniem 10 listopada 2011 r. postępowania w sprawie "wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę centralnego ogrzewania w lokalu nr [...]". Ustaliwszy, że centralne ogrzewanie zostało wykonane po rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym nie było wymagane uzyskania dla takiej inwestycji pozwolenia na budowę, organ umorzył postępowanie decyzją z dnia 22 kwietnia 2014 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 11 grudnia 2014 r. W uzasadnieniach swych decyzji organy obu instancji zastrzegły, że stan techniczny instalacji c.o. wymaga jednak ingerencji organu nadzoru budowalnego, ale w innym, prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, postępowaniu. Czynności kontrolne dotyczące "stanu technicznego" instalacji podjęto już po wniesieniu skargi na bezczynność tj. w dniu 19 marca 2015 r. (protokół kontroli). W kontekście powyższych ustaleń twierdzenie organu, jakoby sprawa zainicjowana wnioskiem W. K. została załatwiona decyzja z dnia 22 kwietnia 2014 r. jest oczywiście nieuzasadnione. Zarówno z zawiadomienia z dnia 17 maja 2013 r. jak i z treści podjętych decyzji jasno wynika, że przedmiotem wszczętego i zakończonego postępowania była tylko i wyłącznie ewentualna naprawa i dalej legalizacja instalacji. Umorzenie postępowania w tej sprawie spowodowane zostało brakiem przedmiotu rozstrzygnięcia, bowiem okazało się, że tryb naprawczo – legalizacyjny nie może mieć zastosowania. W swym piśmie z dnia 10 listopada 2011 r. skarżący wskazał na fakt urządzenia instalacji bez pozwoleń, ale jednocześnie sformułował jednoznaczne żądanie usunięcia tej instalacji z jego piwnicy. Nakaz zaś wykonania określonych robót (w tym usunięcia instalacji) może być skierowany nie tylko w związku z brakiem pozwolenia na budowę, ale także w związku ze stanem technicznym i sposobem użytkowania obiektu. Nie jest więc tak, jak twierdzi to obecnie organ, że sprawa, której załatwienia domagał się skarżący, została już załatwiona decyzją o umorzeniu postępowania. Stan techniczny instalacji był organowi nadzoru budowlanego znany od samego początku. W dniach 12 grudnia 2011 r., 3 czerwca 2013 r. , 31 lipca 2013 r. organ na miejscu dokonywał oględzin instalacji, nic więc nie usprawiedliwia zaniechania wszczęcia – z inicjatywy skarżącego - postępowania w odpowiednim trybie. Nie jest załatwieniem sprawy, której rozpoznania domagał się skarżący, umorzenie (zresztą po ponad dwóch latach) postępowania sprawie innej, wszczętej w wyniku sygnalizacji skarżącego, ale nie na jego wniosek. Ostatecznie stwierdzić należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. pozostaje w oczywistej, długotrwałej zwłoce we wszczęciu postępowania i załatwieniu sprawy instalacji c.o., której rozpoznania domagał się W. K. w piśmie z dnia 10 listopada 2011 r. Dlatego też, oprócz zobowiązania organu do załatwienia sprawy, za zasadne uznano stwierdzenie, że opisana bezczynność rażąco narusza prawo i wymierzono stosowna grzywnę. Wyrok wydano na podstawie art. 149 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.