II SAB/Kr 54/22

Dnia 23 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Jacek Bursa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do wydania aktu w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2021 roku w terminie 14 dni; II. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz P. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. C. pismem z dnia 7 grudnia 2021r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie zawiadomienia z dnia 28 sierpnia 2021 r. o samowoli budowlanej na działce nr ewid. [...] w R. W uzasadnieniu skargi podano, iż w w/w zawiadomieniu do PINB o samowoli budowlanej na działce nr [...], wskazał na wybudowanie zewnętrznej ściany grodziowej (przegrody zewnętrznej) oraz wykonaniu drzwi pod istniejącym balkonem. Skarżący wskazał, że nadbudowa miała miejsce ok. 2004 roku oraz poprosił o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę ściany oraz drzwi, przywracając pierwotny charakter podcienia pod balkonem. Skarżący ze względu na brak odpowiedzi w sprawie w dniu 12.11.2021 r. za pośrednictwem PINB przesłał ponaglenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. W uzasadnieniu skarżący doprecyzował użyte wcześniej sformułowanie “ściana grodziowa" - przegroda zewnętrzna budynku. Wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 6 Prawo budowlane, doszło do rozbudowy obiektu budowlanego zwiększając powierzchnie zabudowy budynku bez wymaganego zgłoszenia, bądź pozwolenia na budowę,. Jednocześnie skarżący wskazał, że oczekuje decyzji o rozbiórce tej części obiektu budowlanego. W dniu 7.12.2021 r. skarżący otrzymał zawiadomienie z PINB, w którym organ zakwalifikował zawiadomienie skarżącego jako skarga powszechna nie znajdując podstaw prawnych do ingerencji organu nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu PINB wskazał, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające ustalając, że zamurowana przestrzeń podbalkonowa została wybudowana “w odległych czasach" oraz że komórka należy do jednego ze współwłaścicieli budynku. Organ nie zakwalifikował wykonanych prac jako nadbudowa czy rozbudowa ale jako “obudowa" przestrzeni podbalkonowej, która nie spowodowała powstania nowego pomieszczenia w budynku a także, że na dzień dzisiejszy zabudowania przestrzeni podbalkonowej nie podlegają przepisom ustawy Prawo budowlane. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy i zajęcia stanowiska procesowego wiążącego organ i stronę w terminie 14 dni, oraz o zwrot kosztów. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podając, iż w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie skargowo - wyjaśniające pod syg. akt [...], [...] zakończone zawiadomieniem z dnia 2.12.2021 r. informującym o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Nadto organ wyższego rzędu nie rozpoznał jeszcze ponaglenia skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w trybie art. 52 § 4 p.p.s.a., co wynika ze skierowanego ponaglenia i potwierdzenia tego faktu przez organ. Skarżący ma także interes prawny do zaskarżenia bezczynności organu w zakresie zbadania legalności na w/w działce z racji wykazania prawa własności odpisem księgi wieczystej. Skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest uzasadniona. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub nawet gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 84). Jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego została zawarta w art. 7 kpa, zgodnie z którym organy administracji są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Niewątpliwie zaś w słusznym interesie obywateli leży, by organy administracji publicznej działały wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do załatwienia sprawy, co nakazuje art. 12 § 1 kpa ustanawiający zasadę szybkości postępowania. W celu zapewnienia ochrony tej zasadzie ustawodawca ustanowił wymogi proceduralne, które należy dochować w przypadku, gdy dana sprawa nie może być załatwiona w ustawowym terminie - art. 35-38 kpa zawierające reguły postępowania w zakresie terminowości załatwiania spraw. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył wyżej wskazane przepisy pozostając w bezczynności polegającej na rozstrzygnięciu legalności budowy na działce nr ewid. [...] w R. , poprzez niewydanie w terminach przewidzianych przepisami, stosownego do rozstrzygnięcia sprawy aktu administracyjnego. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, iż został przez skarżącego złożony wniosek (vide: pismo skarżącego z 28.08.2021r. - k. 29) zawierający konkretnie wskazane kwestie względem legalności nadbudowy na w/w działce, wobec czego nie można mieć wątpliwości jaka była intencja wnioskodawcy – wszczęcie postępowania administracyjnego. Sprawa ta zatem winna być rozpoznana w normalnym trybie administracyjnym zakończonym wydaniem stosownego aktu administracyjnego, a nie jak nieprawidłowo uczynił skarżony organ poprzez zakwalifikowanie do postępowania skargowego. Jeśli ewentualnie organ przyjmuje, iż brak jest podstaw do wszczęcia takiego postępowania, to winien w takim przypadku wydać akt administracyjny o odmowie wszczęcia postępowania (vide: art. 61a § 1 kpa). Nie można uznać za załatwienie sprawy kierowanie w opisanej sytuacji do strony pisma wyjaśniającego w trybie skargowym, gdyż tryb wnioskowo – skargowy (art. 221 i n. kpa) dotyczy zupełnie innych kwestii niż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, które było precyzyjnie przez skarżących wypowiedziane. Rozpatrzenie przez skarżony organ powyżej opisanego wniosku w trybie skargowym mogło doprowadzić de facto do uniemożliwienia uzyskania przez stronę kontroli sądowej działania organu, gdyż tryb wnioskowo-skargowy jest wyłączony spod jurysdykcji sądów administracyjnych. Natomiast ewentualne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podlega zaskarżeniu do sądu. Jeśli zatem jest konkretny wniosek w zakresie samowoli budowlanej, to nie można go potraktować jako pismo w zakresie postępowania skargowego, lecz musi zostać wydany formalny akt w zależności od poczynionych ustaleń. Skoro skarżony organ zaniechał podjęcia wymaganych czynności w celu załatwienia sprawy administracyjnej to pozostaje w bezczynności, stąd Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w przedmiocie wniosku z dnia 28.08.2021r. w terminie 14 dni i stwierdził że organ dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono jak w pkt I i II wyroku (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził przy tym, że opisana bezczynność skarżonego organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono jak w pkt III wyroku, gdyż błędne zakwalifikowanie pisma skarżącego nie było wynikiem złej woli i zlekceważenia wnioskodawcy, a organ podjął czynności wyjaśniające i kontrolę w terenie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając zwrot wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.